Anh hùng LLVT Nguyễn Văn Lập -

Đại tá Võ Văn Minh vẫn nhớ như in lần đầu gặp người đồng đội đặc biệt của mình – một người đàn ông cao lớn, da trắng, đôi mắt xanh nhưng nói tiếng Việt bằng chất giọng Quảng Nam mộc mạc.

Ông Minh kể:

"Ngày ấy, chúng tôi gọi ông là anh Lập Việt Minh. Nếu không nhìn màu da, chẳng ai nghĩ anh là người Hy Lạp."

Năm 1946, sau khi tận mắt chứng kiến cảnh quân thực dân đàn áp và giết hại người dân vô tội ở Việt Nam, Kostas Sarantidis quyết định bỏ hàng ngũ quân lê dương Pháp, tìm đến vùng tự do ở Bình Thuận và xin gia nhập Việt Minh. Từ đó, ông mang tên mới: Nguyễn Văn Lập.

Có lần, đơn vị hoạt động ở chiến trường Quảng Nam – Đà Nẵng. Một toán địch bất ngờ xuất hiện, đe dọa một cơ sở cách mạng vừa được gây dựng. Đồng chí Nguyễn Văn Lập xung phong đi trước.

Ông Minh nhớ lại:

"Anh Lập bảo chúng tôi: 'Người dân đã tin mình thì mình phải bảo vệ họ đến cùng'."

Lợi dụng việc thông thạo tiếng Pháp, Nguyễn Văn Lập áp sát đội hình địch, giả làm lính lê dương đi lạc. Trong lúc chúng còn đang nghi ngờ, ông nhanh chóng đánh lạc hướng, tạo điều kiện để lực lượng du kích và nhân dân kịp thời rút khỏi khu vực nguy hiểm.

Sau trận ấy, nhiều người dân xúc động nắm chặt tay ông:

– Cảm ơn anh, người Tây mà thương dân Việt như ruột thịt.

Nguyễn Văn Lập chỉ cười hiền:

– Từ lâu tôi đã là người Việt Nam rồi.

Câu nói giản dị ấy khiến những người có mặt hôm đó lặng đi.

Đại tá Võ Văn Minh kể rằng, trong suốt những năm tháng chiến đấu, Nguyễn Văn Lập luôn sống chan hòa với đồng đội, chịu đói, chịu rét, hành quân băng rừng, ngủ lán tranh như bất kỳ người lính Việt Minh nào. Ông không coi mình là người nước ngoài, mà là một người con của đất nước Việt Nam.

Năm 1965, ông trở về Hy Lạp chăm sóc mẹ già nhưng chưa bao giờ thôi nhớ Việt Nam. Khi biết tin Việt Nam hoàn toàn giải phóng năm 1975, ông đã bật khóc vì hạnh phúc. Trong căn phòng của mình tại Athens luôn treo bức tranh thêu dòng chữ:

"Thây tôi về Hy Lạp, hồn tôi ở lại Việt Nam."

Những năm cuối đời, ông vẫn đau đáu mong được trở lại thăm đồng đội, thăm những cánh rừng và những con người đã trở thành quê hương thứ hai của mình.

Đại tá Võ Văn Minh nghẹn ngào khi nhắc đến người đồng đội năm xưa:

"Anh Lập là minh chứng rằng tình yêu Tổ quốc không phụ thuộc màu da hay nơi sinh ra. Anh đã sống như một người Việt Nam thực thụ và ra đi trong tình yêu của nhân dân Việt Nam."

Năm 2013, Nhà nước Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Kostas Nguyễn Văn Lập – người nước ngoài đầu tiên và duy nhất đến nay được nhận phần thưởng cao quý ấy.