Nhà cách mạng Đoàn Thị Giàu

Đoàn Thị Giàu (1898 – 1974) là một nhà giáo và nhà cách mạng Việt Nam. Bà là phu nhân của Chủ tịch nước Việt Nam Tôn Đức Thắng từ năm 1969 cho đến khi bà qua đời vào năm 1974, một năm trước khi hai miền Nam–Bắc thống nhất. Bà được mệnh danh là "Đệ nhất Phu nhân" giản dị nhất.

Đoàn Thị Giàu, tên thường gọi là Hai Oanh, sinh năm 1898 tại xã Vĩnh Kim, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang (nay là xã Vĩnh Kim, tỉnh Đồng Tháp). Bà kết hôn với Tôn Đức Thắng vào năm 1921 nhưng hai ông bà phải xa nhau gần 30 năm do chiến tranh. Họ có với nhau 3 người con (2 gái, 1 trai). Do chồng làm cách mạng, bà một mình nuôi con. Con trai của ông bà mất khi mới 3 tuổi.

Bà được cho là đã ủng hộ ông Thắng gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương, tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay. Năm 1954, sau Hội nghị Genève, bà tập kết ra Bắc đoàn tụ với chồng. Đoàn Thị Giàu trở thành Phu nhân Chủ tịch nước năm 1969 cho đến khi bà qua đời vào năm 1974. Bà được cho là đã duy trì một lối sống hết sức giản dị.

Đó là cô giáo Đoàn Thị Giàu ở xã Vĩnh Kim, huyện Châu Thành, Tiền Giang - phu nhân của Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng. Từ ngày bà lấy chồng cho đến năm 1954, trong suốt hơn 30 năm, thời gian bà gần bên chồng chỉ có thể tính bằng số ngày. Vì công việc cách mạng, lại bị thực dân Pháp truy lùng, nhà cách mạng Tôn Đức Thắng liên tục thay đổi địa bàn hoạt động, năm thì mười họa mới gặp vợ con một lần. Rồi ông bị thực dân Pháp bắt giam đày đi khổ sai ngoài Côn Đảo suốt 16 năm, cho đến khi Cách mạng tháng Tám thành công mới trở về đất liền. Bà ở nhà vừa đối phó sự khống chế, o ép của giặc, vừa một mình tần tảo nuôi 3 người con (2 gái, 1 trai), có lúc trôi dạt tận Nam Vang bán hàng rong kiếm sống... Người con trai của bà bị bệnh chết trong cảnh nghèo trong giai đoạn đó.

Năm 1945, nhà cách mạng Tôn Đức Thắng ra tù, chỉ ghé Tiền Giang thăm vợ con đúng một ngày sau 16 năm ly biệt, rồi vội vã lên đường công tác. Đầu năm 1946, Bác Tôn lên đường ra Hà Nội nhận nhiệm vụ theo yêu cầu của Chính phủ cùng với 2 con, không kịp chia tay vợ. Ở lại quê nhà, bà vào chiến khu tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp với biết bao gian khổ, hiểm nguy. Ngày con gái lấy chồng ở chiến khu Việt Bắc, bà không có bên cạnh. Năm 1954, bà tập kết ra Bắc, từ đó bà mới thực sự ở bên chồng con, lúc tuổi đã già.

Là vợ của Chủ tịch nước, nhưng bà vẫn sống cuộc sống bình dị như nhiều người dân Hà Nội trong điều kiện khó khăn bởi chiến tranh. Món quà Bác Tôn mang về từ Liên Xô bà yêu thích nhất là chiếc cối xay tiêu bằng gỗ, giá 7 rúp. Với chiếc cối ấy, bà có thể hàng ngày làm món cá kho tiêu Bác Tôn ưa thích mà không sợ “đâm tiêu văng ra ngoài”. Bà còn là người chịu thiệt thòi lớn khi không kịp trở về quê hương trong ngày vui đại thắng bởi bà mất năm 1974!

Giữa mảnh đất Quảng Nam trung dũng kiên cường, có một gia đình đặc biệt đã đi vào lịch sử...

Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (20/10/1930 – 20/10/2026) là dịp để...

Qua tư liệu lịch sử và bài viết "Đoàn Thị Giàu - "Đệ nhất phu nhân" giản dị nhất" đăng trên Tạp chí Điện tử Văn hoá và Phát triển, cuộc đời và quá trình hoạt động cách mạng của Nhà cách mạng Đoàn Thị Giàu (1898 – 1974) – người con của quê hương xã Vĩnh Kim, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang, Nam Kỳ thuộc Pháp (Tây Ninh) – là minh chứng tiêu biểu cho phẩm chất kiên trung của thế hệ cán bộ, chiến sĩ thuộc nhóm Nhân chứng lịch sử gắn liền với giai đoạn lịch sử 1954. Trong suốt những năm tháng chiến đấu và công tác, vượt qua muôn vàn gian khổ, thử thách của thời cuộc, Đoàn Thị Giàu đã dành trọn tâm huyết, trí tuệ và bản lĩnh để hoàn thành xuất sắc trọng trách trước Đảng, Nhà nước, Quân đội và Nhân dân.

Những cống hiến và dấu ấn lịch sử của Nhà cách mạng Đoàn Thị Giàu được lưu giữ trên các trang báo chí cách mạng Việt Nam (Tạp chí Điện tử Văn hoá và Phát triển: https://vanhoavaphattrien.vn/doan-thi-giau-de-nhat-phu-nhan-gian-di-nhat-a6769.html) không chỉ là nguồn sử liệu quý giá đối với quê hương Tây Ninh, mà còn là tấm gương sáng về lòng yêu nước, đạo đức cách mạng và ý chí phụng sự Tổ quốc để thế hệ trẻ hôm nay học tập, noi theo. Bên cạnh đó, nhiều bài viết báo chí chính thống như "Đoàn Thị Giàu - "Đệ nhất phu nhân" giản dị nhất" (Tạp chí Điện tử Văn hoá và Phát triển - https://vanhoavaphattrien.vn/doan-thi-giau-de-nhat-phu-nhan-gian-di-nhat-a6769.html); "Người vợ thủy chung, kiên cường của cố Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng" (Báo điện tử baodongthap.vn - https://baodongthap.vn/nguoi-vo-thuy-chung-kien-cuong-cua-co-chu-tich-nuoc-ton-duc-thang-a20131.html); "Báo Ấp Bắc điện tử" (Báo Ấp Bắc - http://baoapbac.vn/chinh-tri/201703/ba-doan-thi-giau-nguoi-vo-thuy-chung-kien-cuong-cua-co-chu-tich-nuoc-ton-duc-thang-726717/index.htm) cũng đã ghi nhận sâu sắc những đóng góp của nhân vật.