Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu: Trái tim còn đập, còn chiến đấu

Thế nhưng, trái tim người anh hùng ấy đã ngừng đập ngày 24-6-2026 do tuổi cao, bệnh trọng. Dẫu biết đó là quy luật tạo hóa của đời người, nhưng sự ra đi của Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu vẫn để lại khoảng trống không thể lấp đầy trong trái tim đồng bào cả nước. Trong đó có chúng tôi, những người từng nhiều lần may mắn được gặp và trò chuyện cùng ông lúc sinh thời.

Ông sinh năm 1932, là con một trong gia đình người dân tộc Tày, quê tại xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng (nay là xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng). Năm 1948, mặc dù chưa đủ tuổi nhập ngũ nhưng ông vẫn tình nguyện lên đường. “Hồi ấy, các chú tuyển quân bảo tôi, em còn nhỏ, chưa đi được đâu về đi. Thế nhưng chí của tôi đã quyết, lòng tôi không thay đổi, tôi báo cáo với đồng chí tuyển quân rằng tôi nhỏ tuổi thật nhưng tuổi nhỏ thì làm việc nhỏ. Tổ chức có thể phân công cho tôi làm liên lạc cho đơn vị. Lớn lên tôi cầm súng chắc chắn thì các đồng chí cho tôi trực tiếp chiến đấu. Trái tim tôi mách bảo, cái gì làm lợi cho cộng đồng tôi sẽ làm, cái gì không lợi cho cộng đồng, thì dù chỉ là một sợi tóc tôi cũng không cầm”, Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu kể.

Những lời tâm huyết ấy của cậu thiếu niên La Văn Cầu đã thuyết phục được tổ chức. Sau đó, trong đội hình của Đại đội 671, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316 (nay là Sư đoàn 316, Quân khu 2) ông đã chứng minh ý chí ấy của mình qua 29 trận đánh lớn nhỏ trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Từ trận phục kích Bông Lau - Lũng Phầy (trên đường số 4), tiêu diệt nhiều sinh lực địch, góp phần tạo thế cho chiến trường đến trận mở màn giải phóng Đông Khê trong Chiến dịch Biên Giới (Thu Đông 1950), là cuộc tổng phản công đầu tiên của ta nhằm “mở toang cánh cửa biên giới”, tạo bước ngoặt lịch sử quan trọng của cách mạng nước ta. Ngay sau khi kết thúc chiến dịch, ông đã được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.

Sau này, mỗi khi nhớ lại lần bị thương của mình, Anh hùng La Văn Cầu vẫn không khỏi ngậm ngùi tiếc nuối. Mặc dù nhiệm vụ đánh bộc phá mở đường của tổ đã thành công nhưng tổn thất cũng nặng nề, 4 người còn sống đều bị thương, còn lại hy sinh cả. “Trong tình thế hiểm nghèo, chúng tôi không nghĩ gì khác cho bản thân mà chỉ nung nấu ý chí quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ, kết thúc trận đánh theo kế hoạch. Chỉ có như thế, đất nước mới sớm ngày giải phóng. Tôi nhớ mãi khi nài nỉ Tiểu đội trưởng Nông Văn Pheo giúp mình chặt cánh tay cho khỏi vướng víu. Do biết tôi là con một lại bị thương nặng anh nhất định từ chối và bảo: “Không được đâu Cầu ơi. Cầu trở về đi để anh em khác làm” nhưng tôi vẫn hạ quyết tâm. Khi cánh tay không còn vướng víu nữa, tôi tiếp tục ôm khối bộc phá bằng tay còn lại lao lên phá hủy lô cốt, mở đường cho đơn vị xung phong giành thắng lợi”, ông kể.

Ông sinh năm 1932, là con một trong gia đình người dân tộc Tày, quê tại xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng (nay là xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng). Năm 1948, mặc dù chưa đủ tuổi nhập ngũ nhưng ông vẫn tình nguyện lên đường. “Hồi ấy, các chú tuyển quân bảo tôi, em còn nhỏ, chưa đi được đâu về đi. Thế nhưng chí của tôi đã quyết, lòng tôi không thay đổi, tôi báo cáo với đồng chí tuyển quân rằng tôi nhỏ tuổi thật nhưng tuổi nhỏ thì làm việc nhỏ. Tổ chức có thể phân công cho tôi làm liên lạc cho đơn vị. Lớn lên tôi cầm súng chắc chắn thì các đồng chí cho tôi trực tiếp chiến đấu. Trái tim tôi mách bảo, cái gì làm lợi cho cộng đồng tôi sẽ làm, cái gì không lợi cho cộng đồng, thì dù chỉ là một sợi tóc tôi cũng không cầm”, Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân La Văn Cầu kể.

Những lời tâm huyết ấy của cậu thiếu niên La Văn Cầu đã thuyết phục được tổ chức. Sau đó, trong đội hình của Đại đội 671, Trung đoàn 174, Đại đoàn 316 (nay là Sư đoàn 316, Quân khu 2) ông đã chứng minh ý chí ấy của mình qua 29 trận đánh lớn nhỏ trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Từ trận phục kích Bông Lau - Lũng Phầy (trên đường số 4), tiêu diệt nhiều sinh lực địch, góp phần tạo thế cho chiến trường đến trận mở màn giải phóng Đông Khê trong Chiến dịch Biên Giới (Thu Đông 1950), là cuộc tổng phản công đầu tiên của ta nhằm “mở toang cánh cửa biên giới”, tạo bước ngoặt lịch sử quan trọng của cách mạng nước ta. Ngay sau khi kết thúc chiến dịch, ông đã được tặng thưởng Huân chương Kháng chiến hạng Nhất.

Sau này, mỗi khi nhớ lại lần bị thương của mình, Anh hùng La Văn Cầu vẫn không khỏi ngậm ngùi tiếc nuối. Mặc dù nhiệm vụ đánh bộc phá mở đường của tổ đã thành công nhưng tổn thất cũng nặng nề, 4 người còn sống đều bị thương, còn lại hy sinh cả. “Trong tình thế hiểm nghèo, chúng tôi không nghĩ gì khác cho bản thân mà chỉ nung nấu ý chí quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ, kết thúc trận đánh theo kế hoạch. Chỉ có như thế, đất nước mới sớm ngày giải phóng. Tôi nhớ mãi khi nài nỉ Tiểu đội trưởng Nông Văn Pheo giúp mình chặt cánh tay cho khỏi vướng víu. Do biết tôi là con một lại bị thương nặng anh nhất định từ chối và bảo: “Không được đâu Cầu ơi. Cầu trở về đi để anh em khác làm” nhưng tôi vẫn hạ quyết tâm. Khi cánh tay không còn vướng víu nữa, tôi tiếp tục ôm khối bộc phá bằng tay còn lại lao lên phá hủy lô cốt, mở đường cho đơn vị xung phong giành thắng lợi”, ông kể.