ANH HÙNG LLVT NHÂN DÂN, LIỆT SĨ NGUYỄN NHƯ TRANG – NGƯỜI CHỈ HUY QUYẾT TỬ CỦA ĐOÀN QUÂN TÂY TIẾN

Nguyễn Như Trang sinh năm 1927 tại làng Nam Nhạc, xã Cao Xá, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ trong một gia đình có truyền thống hiếu học và yêu nước. Được học tập tại Trường Thăng Long trong những năm sôi nổi của phong trào dân chủ, anh sớm được hun đúc lý tưởng cách mạng từ những bài giảng của các nhà giáo yêu nước như Đặng Thai Mai, Võ Nguyên Giáp, Hoàng Minh Giám.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, chàng thanh niên Nguyễn Như Trang hăng hái tham gia giành chính quyền rồi gia nhập Vệ quốc đoàn. Có học thức, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm cao, anh nhanh chóng trưởng thành, trở thành cán bộ chỉ huy của quân đội cách mạng. Không chỉ là người chiến sĩ quả cảm, anh còn là người yêu văn học, âm nhạc, luôn dùng lời ca, tiếng hát để cổ vũ tinh thần đồng đội giữa những năm tháng chiến tranh gian khổ.

Những ngày đầu Toàn quốc kháng chiến cuối năm 1946, Nguyễn Như Trang là Trung đội trưởng trực tiếp chiến đấu bảo vệ Hà Nội. Từ Ô Cầu Dền, phố Huế, Lò Đúc, Đông Mác đến Phà Đen, anh cùng đồng đội lập nên những chiến lũy kiên cường, quyết tâm giữ từng góc phố, từng mái nhà của Thủ đô. Chính trong lửa đạn ấy, bản lĩnh của người chỉ huy trẻ tuổi ngày càng được tôi luyện.

Rời Hà Nội, anh tiếp tục tham gia Trung đoàn 52 Tây Tiến, chiến đấu trên những địa bàn hiểm trở của Hòa Bình, Thanh Hóa và vùng Tây Bắc. Đó là những năm tháng vô cùng gian khổ khi bộ đội phải đối mặt không chỉ với bom đạn quân thù mà còn với bệnh tật, đói rét và thiếu thốn trăm bề. Chứng kiến đồng đội ngã xuống vì sốt rét rừng, anh đã sáng tác bài hát “Tiếng cồng quân y” đầy xúc động. Những ca khúc như “Trấn biên cương” đã tiếp thêm niềm tin và nghị lực cho biết bao chiến sĩ Tây Tiến trên đường hành quân giữ nước.

Không chỉ là người nghệ sĩ trong quân ngũ, Nguyễn Như Trang còn là một người chỉ huy mưu trí, dũng cảm. Trên chiến trường Hòa Bình, anh đã chỉ huy nhiều trận đánh xuất sắc, tiêu diệt sinh lực địch, phá tan các cơ sở phản động, góp phần làm thất bại âm mưu lập “Xứ Mường tự trị” của thực dân Pháp. Những chiến công liên tiếp đã đưa anh từ Đại đội trưởng trở thành Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 150 của Trung đoàn Tây Tiến.

Ngày 19 tháng 11 năm 1948, trong một trận chiến không cân sức tại thôn Ngọc Lâu, huyện Lạc Sơn, tỉnh Hòa Bình, đơn vị của anh bị quân địch bao vây. Trong tình thế lực lượng chênh lệch nghiêm trọng, Nguyễn Như Trang đã bình tĩnh chỉ huy đồng đội rút lui để bảo toàn lực lượng. Còn bản thân anh cùng một đồng chí ở lại chặn địch.

Khi người đồng đội hy sinh, giữa vòng vây dày đặc của quân thù, Nguyễn Như Trang vẫn kiên cường chiến đấu đến viên đạn cuối cùng. Anh đã tiêu diệt hơn mười tên địch trước khi anh dũng ngã xuống khi mới 21 tuổi.

Sự hy sinh của anh khiến ngay cả viên sĩ quan Pháp chỉ huy trận đánh cũng phải cúi đầu thán phục trước khí phách của người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi.

Cuộc đời của Nguyễn Như Trang tuy ngắn ngủi nhưng đã cháy rực như một ngọn lửa. Anh ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ nhưng để lại cho quê hương, đất nước một tượng đài bất tử về lòng yêu nước, tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh và khát vọng cống hiến của tuổi trẻ Việt Nam.

Năm 2014, Đảng và Nhà nước đã truy tặng đồng chí danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân để ghi nhận những chiến công và sự hy sinh đặc biệt xuất sắc của anh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.