ANH HÙNG LLVT NHÂN DÂN NGUYỄN QUANG VINH – NGƯỜI ANH HÙNG DƯỚI CHÂN CẦU CHIÊM SƠN (GÒ NỔI) (1)

ANH HÙNG LLVT NHÂN DÂN NGUYỄN QUANG VINH

– NGƯỜI ANH HÙNG DƯỚI CHÂN CẦU CHIÊM SƠN (GÒ NỔI)

Trong kho tàng ca dao, tục ngữ Việt Nam, có những câu từ giản dị nhưng mang sức nặng của lịch sử, khắc tạc chân dung của những miền đất anh hùng. Và khi nhắc đến Gò Nổi, người ta không thể không ngân lên câu thơ đã trở thành lời ngợi ca bất hủ:

"Nhất Củ Chi, nhì Gò Nổi"

Câu thơ ấy không chỉ là một sự so sánh, mà là một lời chứng thực đanh thép về tầm vóc và khí phách của một vùng quê kiên trung, bất khuất trước bom đạn của kẻ thù. Nếu Củ Chi đi vào lịch sử với địa đạo mê cung, với "vành đai thép" kiên cường, thì Gò Nổi cũng sừng sững như một tượng đài, một "vùng lõm" cách mạng kiên trung giữa lòng địch, khiến kẻ thù phải khiếp sợ. Là chiến trường xưa, Gò Nổi còn ghi bao chiến công của quân và dân Quảng Nam thắng giặc xâm lăng; là hành lang và là chiếc nôi của cách mạng Khu V, nơi in bao dấu tích bi hùng của những vụ thảm sát: Kho Muối, Lò Gạch Trừng Giang (nay là thôn Hòa Giang),... là nơi ghi dấu mức độ ác liệt của chiến tranh và nhắc nhỡ chúng ta về phẩm chất anh hùng của những người con quyết trụ bám với ruộng vườn thôn xóm, quyết “một tấc không đi, một li không rời”.

Việt Nam anh hùng trực tiếpđề nghị với UBND xã Điện Trung (cũ) làm hồ sơ truy tặng danh hiệu anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và sau đó đã được Nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết ra quyết định vào ngày 05/12/2007.

Nguyễn Quang Vinh sinh năm 1948 tại làng Trừng Giang, nay thuộc thôn Hòa Giang, xã Gò Nổi, Thành phố Đà Nẵng. Anh còn có tên Nguyễn Tác và Nguyễn Văn Sáu. Là người con thứ Sáu của ông Nguyễn Đương và Mẹ VNAH Lương Thị Thế nên mọi người hay gọi anh với cái tên thân thương: “Anh Sáu”.

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Quang Vinh học rất giỏi. Với xuất thân gia đình lao động làm nông, thưở nhỏ anh học trường làng Miễu Thành Hoàn – Trừng Giang, vào tiểu học Anh học trường Tư Phú – hiện nay là xã Gò Nổi.

Năm 1959, anh thi đậu và học tại trường trung học Trần Quý Cáp (Hội An) và cùng thời gian năm 1960-1963 Anh được đồng chí Phạm Hữu Bằng - Thường vụ Huyện ủy Điện Bàn chỉ đạo hoạt động trong phong trào học sinh tại trường Trần Quý Cáp. Năm 1964 Anh tốt nghiệp Tú tài I, sau thời gian hoạt động, cơ sở bị lộ, Anh thoát ly về vùng Gò Nổi chiến đấu. Tại đây anh là một thầy giáo của một làng quê nghèo khó bị cày xới bởi bom đạn của kẻ thù. Làm thầy giáo giữa thời loạn lạc, ý chí thôi thúc anh vừa đi dạy từ năm 1965-1967 cùng chung với thầy giáo Huê vừa tham gia du kích.

Năm 1967-1968, trong một trận càn khốc liệt, anh không may bị bắt. Địch đánh đập, tra tấn dã man nhưng không khai thác được gì, chúng đưa anh ra giam lỏng tại nhà lao Vĩnh Điện, Hội An, Mang cá (Huế). Tại đây anh tìm cách vượt thoát về Đà Nẵng, qua đường rừng về Đại Lộc, sau đó về đến Điện Bàn tham gia vào lực lượng vũ trang và giữ chức vụ xã đội phó xã Điện Phong. Trong một lá thư anh viết gửi cho anh ruột tập kết ra Bắc, nay vẫn còn lưu giữ, có đoạn: “Anh ạ. Đến nay anh em mình đều khôn lớn cả. Đó là nhờ tài nuôi dưỡng từ dòng sữa tươi đầy ắp của mẹ. Điều đó càng thúc giục em theo tiếng gọi uất hận của quê hương giải phóng cuộc đời lầm than…”.

Chiến đấu đến viên đạn cuối cùng

Từ năm 1968 – 1971, thời kỳ chiến tranh ác liệt nhất, Mỹ - Ngụy đã cày bằng hai xã Điện Phong (cũ) và Điện Quang (cũ), Gò Nổi thành vườn không, nhà trống, không còn dân, Anh và đồng đội du kích xã tổ chức phòng ngự và chiến đấu.

Qua những sáng kiến của người Anh Hùng như dùng bom Mỹ thả xuống không nổ, cưa lấy thuốc súng chế ra bom tự tạo và các loại mìn, Anh và du kích xã Điện Phong đã anh dũng chiến đấu nhiều trận, nhất quyết không cho địch lấn chiếm vùng giải phóng Gò Nổi, trong đó có xã Điện Phong.

Với những vũ khí có được đối phó với địch suốt ba năm từ 1968 đến 1971, anh cùng Đội du kích xã đã tiêu diệt trên 100 tên Mỹ - Ngụy và chặn đứng nhiều cuộc lấn chiếm của địch vào vùng Gò Nổi, thành tích đó được xem là bàn đạp để chuẩn bị cho chủ trương năm 1971 - 1972 phản công giải phóng Quê hương.

Vào thời điểm tháng 10/1971, trong một trận đánh không cân sức, địch phát hiện nơi Anh đang trú ẩn là trong căn hầm ở khu Đầu Cầu Diêm Sơn vùng Gò Nổi, chúng dùng trực thăng và bộ binh bao vây. Trong hầm lúc này có đồng chí Châu - Tuyên huấn Huyện ủy, đồng chí Mai - cán bộ huyện; đồng chí Hoát - Bí thư Chi bộ xã, các nữ y tá Phương và Ba, hai xã đội phó là Bán và Nguyễn Quang Vinh. Địch sử dụng 2 máy bay HU1A, HU1B và 2 máy bay cán gáo bắn phá ác liệt, ném lựu đạn tới tấp đến căn hầm nhỏ.

Trong tình thế nguy hiểm với bản lĩnh của người chỉ huy, Anh trực tiếp đối đầu với địch, tạo điều kiện thuận lợi cho các Đồng chí tháo ra ngoài vòng vây của địch. Sau khi tiêu diệt 15 tên Mỹ - Ngụy, địch dùng trực thăng áp sát nhằm tiêu diệt ổ chiến đấu của ta, lúc này, anh tiếp tục đánh trả, bắn cháy trực thăng và anh dũng hy sinh, có 03 Đồng chí thoát ra ngoài an toàn.

Nghẹn ngào kể lại câu chuyện, bà Phan Thị Phương cựu nữ du kích sống sót dưới chân cầu Chiêm Sơn như sống lại một thời khốc liệt, nghẹn ngào kể: “Mặc cho địch rải đạn như mưa, anh Vinh và anh Bán cùng nhoài ra cửa hầm, bắn cháy một chiếc cán gáo và làm hỏng chiếc khác. Trúng đạn bị thương, máu chảy lênh láng, anh Vinh bảo tôi mở chiếc thắt lưng của anh ra cho dễ vận động, rồi nói với cả hầm: “Mình phải đánh nó đến viên đạn cuối cùng nghe anh em. Chỉ có cái chết mới trở thành bất tử. Dù giá nào cũng đừng để địch bắt”. Rồi anh trườn ra cửa hầm lần thứ hai, dùng AK nã đạn liên tục vào trung đội Mỹ đang cố tiến vào. Thêm hàng chục tên bị thương vong, nhưng lực lượng quá chênh lệch, anh ngã xuống khi vẫn còn ôm khẩu súng nóng hổi. Lợi dụng thời điểm địch chùn bước, chúng tôi vọt ra khỏi hầm thoát đi. Nhưng anh Lê Hữu Hoát - Bí thư xã và chị Ba y tá không thoát kịp, hy sinh”.

Mẹ anh hùng đề nghị truy tặng danh hiệu anh hùng

Tấm gương anh dũng chiến đấu của Xã đội phó Nguyễn Quang Vinh tuy bị thương nặng nhưng vẫn chiến đấu oanh liệt trên miệng hầm rồi anh dũng hy sinh không chỉ được đồng đội vô cùng kính phục mà nhân dân và các thế hệ trẻ khi nghe câu chuyện đều ngưỡng mộ. Năm 2007, các Bà mẹ Việt Nam anh hùng Võ Thị Kiệt (nay đã mất) và Trần Thị Tấn (nay đã mất) đã đề nghị UBND xã Điện Trung (cũ) làm hồ sơ truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho Xã đội phó Nguyễn Quang Vinh. Các nhân chứng là đồng đội cũng đã xác nhận để Nguyễn Quang Vinh được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân vào tháng 12/2007.

Một gia đình giàu truyền thống

Người con trai đầu tập kết ra Bắc, hai người con trai còn lại là Nguyễn Hạnh (sau này cũng hy sinh) và Nguyễn Quang Vinh tiếp tục bước vào con đường cách mạng. Cả gia đình trở thành tấm gương kiên trung, vợ chồng bà trở thành tiêu điểm, nằm trong danh sách đen của Mỹ - ngụy. Thế nhưng, không một phong trào đấu tranh nào vắng bòng Mẹ. Ở đau có tiếng gọi quê hương, ở đó người ta lại thấy bóng dáng Mẹ xôn xáo, quả cảm, quyết liệt như ngọn lửa dẫn đầu. Bà dẫn đoàn phụ nữ chặn đầu trước mũi xe tăng Mỹ không cho chúng chà lúa, phá ruộng lúa mà thực ra là đang bảo vệ bộ đội ta đang ẩn nấp.

Những năm 1965, khi xã vừa vùng lên giải phóng, bom đạn còn mịt mù khắp cánh đồng, Mẹ đã đón 14 thương binh về chính ngôi nhà của mình để chăm sóc, che chở. Không chỉ một tay cáng đáng từng bữa ăn, từng bát thuốc, Mẹ còn vận động chị em trong xã góp từng ký đường, từng hộp sữa để nuôi các anh đến ngày bình phục trở lại chiến trường. Sự hy sinh thầm lặng ấy đã được Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam ghi nhận bằng Huân chương Giải phóng cao quý. Trạm phẫu địa phương – nơi tưởng chừng chỉ có tiếng rên của thương binh và mùi thuốc sát trùng – lại luôn rộn ràng bởi tấm lòng của bà Thế, bà Nhu và những người mẹ, người chị Trừng Giang. Họ đến đó như đến nhà mình, chăm sóc các anh như chăm chính con em của họ.

Giữa năm 1967, địch mở trận càn quét dữ dội, xúc dân vào các khu dồn, biến làng quê thành vùng trắng. Cái giếng duy nhất còn lại – nguồn sống cuối cùng của bà con – chúng cũng ném lựu đạn xuống để cắt đứt mọi con đường sinh tồn. Từ giữa năm 1968, những cơ sở cách mạng cuối cùng như nhà bà Thế buộc phải rời đi, để lại sau lưng cả ruột gan của mình. Thế nhưng đến cuối năm 1971, khi hay tin Nguyễn Quang Vinh hy sinh, bất chấp hiểm nguy rình rập, Mẹ vẫn lầm lũi trở về nơi quê nhà đang bị phong tỏa. Mẹ đi tìm bằng được thi hài con trai, để anh không phải nằm lại giữa hoang tàn chiến trận. Hình ảnh người mẹ nhỏ bé, đội gió bom, ôm con về chôn cất trong tiếng khóc nghẹn của dân làng — đã khiến biết bao người chứng kiến hôm ấy không thể cầm được nước mắt.

Ông vận động nhiều nguồn tài trợ từ các doanh nghiệp đóng góp xây dựng quê hương trong đó có cả 2 xã Điện Phong (cũ) và Điện Quang (cũ).

Ông Nguyễn Tam Bai, Nguyên Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy Điện Trung (cũ) đánh giá: “Hội đồng hương Điện Trung ở thành phố Hồ Chí Minh, trong đó có vai trò đầu tàu của anh Nguyễn Thanh Bình đã làm nhiều việc lớn. Làm nhà tình thương, sửa chữa nghĩa trang, nhà trẻ, mẫu giáo, hỗ trợ nguồn sinh kế cho các hộ nghèo, lập quỹ khuyến học đều có dấu ấn của anh ấy. Đặc biệt anh rất tâm huyết trong đền ơn đáp nghĩa. Khu văn hóa làng Trừng Giang, đền thờ Vua Hùng mà anh Bình cùng nhiều doanh nghiệp dành nhiều công sức xây dựng từ năm 1982 đã trở thành biểu tượng tâm linh đầy ý nghĩa giáo dục của nhân dân 3 xã Gò Nổi”.

Tiếp nối dòng chảy bất khuất ấy, các thế hệ hậu duệ của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Quang Vinh đã không ngừng nỗ lực chiếm lĩnh tri thức, vươn lên giữa đời sống mới. Từ mái nhà từng thấm mồ hôi và nước mắt thời chiến, hôm nay đã tỏa sáng một lớp trẻ năng động, tự tin và thành đạt: đến nay gia đình có 10 người là thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa II; 2 người đã được đào tạo tiến sĩ ở nước ngoài. Sự lan tỏa của truyền thống gia đình không chỉ là niềm tự hào riêng cho dòng tộc, mà còn là lời khẳng định rằng những hy sinh trong quá khứ đã hóa thành sức mạnh dựng xây tương lai – để ngọn lửa yêu nước, trí tuệ và cống hiến mãi mãi cháy trong từng thế hệ con cháu.

Nửa thế kỷ đã trôi qua, thời gian có thể xóa mờ bao dấu vết của chiến tranh, nhưng ký ức tự hào về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Quang Vinh vẫn luôn khắc sâu trong trái tim của đồng đội và người thân. Tên Anh không chỉ được nhắc đến như một chiến sĩ quả cảm, mà như một biểu tượng của lòng trung kiên, của tuổi trẻ dám sống và dám hiến dâng cho độc lập tự do của Tổ quốc.