Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Trọng Tháp và niềm vui tuổi già.

Dừng câu chuyện trong chốc lát, Thiếu tướng Nguyễn Trọng Tháp bỗng xúc động kể: “Cuộc đời tôi nặng duyên nợ với vùng Tây Bắc, năm 1951 thực sự là bước ngoặt lớn trong cuộc đời khi tôi chính thức nhận nhiệm vụ lên công tác tại Khu ủy Tây Bắc (năm 1955 đổi thành Khu tự trị Thái-Mèo), vào vùng địch hậu ở tỉnh Lai Châu. Bắt đầu từ đây, tôi trở thành người con của núi rừng Tây Bắc và suốt thời gian mấy chục năm công tác về sau, tôi sống và chiến đấu trên mảnh đất này”. Năm 1952, chàng thanh niên trẻ Nguyễn Trọng Tháp 24 tuổi đã là Ủy viên Ban cán sự huyện Tuần Giáo (tỉnh Lai Châu). Tây Bắc ngày ấy hoang sơ, đời sống nhân dân vô cùng khó khăn gian khổ, nhất là trong lúc cả nước đang dồn sức chống thực dân Pháp. Một trong những trở ngại lớn nhất của cán bộ miền xuôi lên công tác như Nguyễn Trọng Tháp khi đó chính là bất đồng ngôn ngữ. Đồng bào dân tộc thiểu số Lai Châu vào thời điểm thập niên 1960 hầu như không biết tiếng phổ thông chứ chưa nói đến chữ viết. Chính vì vậy công tác tuyên truyền, vận động, tổ chức sản xuất, xây dựng chính quyền, LLVT để chống giặc là điều không hề đơn giản. Ngay từ những ngày đầu lên đây, Nguyễn Trọng Tháp đã xác định rõ phải học bằng được tiếng của đồng bào thì mới có thể sống và làm việc được. Anh thanh niên đất Hải Dương đã chủ động hòa mình vào với nhân dân các dân tộc Mông, Dao, Thái… của đất Tuần Giáo để cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng của bà con. Khi đó, kẻ địch thường xuyên tuyên truyền xuyên tạc chia rẽ người Kinh với dân tộc thiểu số, vì vậy tiếp xúc với đồng bào, Nguyễn Trọng Tháp rất thận trọng và quyết tâm dùng hành động của mình để làm cho họ hiểu được chủ trương, chính sách của Đảng và tấm lòng của người cán bộ Việt Minh. Từ sự gắn bó ấy, đồng bào đã rất tin tưởng vào ông, cung cấp cho ông và tổ chức nhiều tin tức có giá trị, giúp phá được nhiều vụ án trên địa bàn. Chính từ sự năng nổ, nhiệt tình và thông thạo đó mà Thống lý Vừ Cu Dơ, Phó chủ tịch Ủy ban hành chính huyện Tuần Giáo đã từng ngỏ ý rằng rất yêu quý và muốn gả con gái cho cán bộ Tháp. Từ năm 1953 đến 1957, Nguyễn Trọng Tháp đi học tại Trường Công an Trung ương (nay là Học viện An ninh nhân dân) rồi lần lượt được giao các nhiệm vụ: Cán sự ủy viên huyện, Chính trị viên huyện đội, Chính trị viên Đại đội 810, Trưởng công an huyện Tuần Giáo… Trong thời gian này, ông đã tự học tiếng Mông, tiếng Thái, tiếng Dao,... giao tiếp thành thạo với bà con dân tộc, tìm hiểu và hòa nhập vào phong tục, tập quán của đồng bào để vận động quần chúng, xây dựng và củng cố các cơ sở cách mạng.

Năm 1958, Nguyễn Trọng Tháp được điều về làm Trợ lý Ban Chính trị dân quân, Quân khu Tây Bắc, rồi từ đó đến năm 1962, ông làm Tổ trưởng tổ trinh sát, Phó phòng Bảo vệ Chính trị, Sở Công an Tây Bắc. Từ năm 1963 đến 1979, Nguyễn Trọng Tháp được bổ nhiệm nhiều chức vụ thuộc Công an Lai Châu và cơ quan Đảng của Lai Châu. Thời kỳ này, một cuộc chiến mới đầy cam go, khốc liệt mở ra với cán bộ công an Nguyễn Trọng Tháp.