Anh hùng LLVT nhân dân Phạm Văn Lái và trận đánh “Cánh cửa thép” Xuân Lộc

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Văn Lái (1952–2017), quê quán tại xã Quảng Châu, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình (nay là xã Hòa Trạch, tỉnh Quảng Trị). Tháng 5/1972, khi vừa tròn 20 tuổi, ông lên đường nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện tân binh, khi Sư đoàn 341 được thành lập, ông được điều động về công tác, trở thành một trong những chiến sĩ đầu tiên của sư đoàn.

Trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, Sư đoàn 341 phối thuộc Quân đoàn 4 (nay là Quân đoàn 34), đảm nhiệm tiến công hướng Đông Bắc Sài Gòn, trong đó có thị xã Xuân Lộc – nơi được ví như “cánh cửa thép”, với lực lượng quân ngụy tập trung đông đảo nhằm bảo vệ sào huyệt cuối cùng của chính quyền Sài Gòn.

Sáng ngày 10/4/1975, tại khu rừng cao su giáp thị xã Xuân Lộc, địch mở đợt phản kích nhằm đánh chiếm khu vực nhà thờ và Tòa Hành chính tỉnh Long Khánh. Trong trận chiến đấu ác liệt, đồng chí Phạm Văn Lái phối hợp cùng đồng chí Đặng Xuân Dần, Phó đại đội trưởng Đại đội 9, và các chiến sĩ Trúc, Toại, Hà tiến công một đoạn chiến hào của địch. Khi tổ chiến đấu nhận lệnh chuyển hướng tác chiến, đồng chí Lái tiếp tục chiến đấu một mình, dũng cảm chặn đứng nhiều đợt tiến công, bảo vệ vững chắc mục tiêu.

Sau đó, đồng chí bắt liên lạc với một nhóm du kích, trực tiếp chỉ huy phối hợp phòng thủ trận địa vừa chiếm được, tạo bàn đạp cho bộ đội tiến công. Trong lúc truy kích địch, đồng chí bị mảnh đạn M79 cắt ngang tay trái, máu chảy nhiều. Dù bị thương, khi hàng chục tên địch quay lại phản công, đồng chí vẫn bình tĩnh phân công mục tiêu cho du kích, đồng thời sử dụng lựu đạn đánh địch, góp phần đẩy lùi đợt phản kích và giữ vững trận địa.

Đến 11 giờ, đơn vị đến tiếp viện, cũng là lúc đồng chí Phạm Văn Lái kiệt sức và ngất đi. Đồng chí được đưa về trạm phẫu trung đoàn. Sau hơn một ngày chiến đấu, đồng chí đã tiêu diệt 31 tên địch, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo vệ mục tiêu và trận địa, nêu gương sáng về tinh thần chiến đấu kiên cường, mưu trí, dũng cảm.

Với thành tích xuất sắc góp phần vào chiến thắng Xuân Lộc, đồng chí Phạm Văn Lái được tặng thưởng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất. Ngày 20/10/1976, đồng chí vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Chiến công của Anh hùng Phạm Văn Lái là minh chứng cho lòng dũng cảm, ý chí kiên cường và tinh thần quyết chiến quyết thắng của người chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam. Câu chuyện về ông nhắc nhở thế hệ hôm nay luôn trân trọng hòa bình, biết ơn các thế hệ đi trước và tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.