Anh hùng LLVT Nhân dân Tô Vĩnh Diện - "Chèn lưng cứu pháo
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, bên cạnh những tấm gương Phan Đình Giót lấy thân lấp lỗ châu mai, Bế Văn Đàn lấy thân làm giá súng, còn có một huyền thoại khác về người anh hùng đã lấy thân mình chèn bánh pháo giữa dốc cao, cứu khẩu pháo khỏi rơi xuống vực sâu. Đó là anh hùng Tô Vĩnh Diện, người chiến sĩ pháo cao xạ kiên cường.
Tô Vĩnh Diện sinh ra trong một gia đình nghèo ở vùng quê Thanh Hóa. Năm 1946, ông tham gia dân quân địa phương và đến năm 1949 thì xung phong vào bộ đội. Tháng 5 năm 1953, khi quân đội ta thành lập các đơn vị pháo cao xạ chuẩn bị cho chiến dịch lớn, Tô Vĩnh Diện được điều làm Tiểu đội trưởng một đơn vị pháo cao xạ .
Đông Xuân 1953-1954, đơn vị của ông hành quân lên Điện Biên Phủ. Chặng đường kéo pháo vào trận địa vô cùng gian khổ. Những khẩu pháo nặng hàng tấn phải được tháo rời và kéo bằng sức người qua những dốc núi cheo leo, đường rừng hiểm trở. Hàng trăm chiến sĩ thay nhau kéo pháo, mỗi ngày chỉ tiến được vài cây số. Mồ hôi, nước mắt và cả máu đã đổ xuống trên từng mét đường .
Sau hơn một tuần kéo pháo vào, đơn vị của Tô Vĩnh Diện đã đưa được pháo vào chiếm lĩnh trận địa ở khu vực bản Tấu, phía Bắc cứ điểm Độc Lập. Nhưng đúng lúc đó, trên có lệnh kéo pháo ra để thay đổi phương án tác chiến. Bao công sức, bao hy sinh đổ xuống cho hành trình vào giờ phải làm lại từ đầu. Mệnh lệnh được chấp hành, những người lính pháo binh lại bắt đầu hành trình kéo pháo ra gian nan và ác liệt hơn gấp bội .
Đêm đó, khi kéo pháo qua dốc Ba Tời – một con dốc ba bậc dựng đứng, bên cạnh là vực sâu thăm thẳm, khẩu pháo bất ngờ bị tuột dây tời. Sức nặng của khẩu pháo lao nhanh xuống dốc, đe dọa sẽ kéo theo tất cả chiến sĩ đang bám vào dây hoặc lao thẳng xuống vực sâu, tan tành. Trong tích tắc, Tô Vĩnh Diện đã lao đến, lấy thân mình chèn vào bánh pháo, cố ghì giữ cho khẩu pháo khỏi lao xuống vực. Hành động dũng cảm ấy đã cứu khẩu pháo, cứu đồng đội, nhưng bánh pháo đã nghiến qua người ông. Tô Vĩnh Diện bị thương nặng và hy sinh ngay sau đó .
Hành động "chèn lưng cứu pháo" của Tô Vĩnh Diện đã trở thành một biểu tượng sáng ngời về tinh thần hy sinh quên mình vì đồng đội, vì vũ khí, vì nhiệm vụ. Năm 1955, ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân . Câu chuyện của ông mãi mãi là niềm tự hào của quân đội và nhân dân Việt Nam, là bài học về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và sự hy sinh cao cả.
