Anh hùng LLVT nhân dân Trần Quang Khải - Ngọn lửa sáng mãi từ biển Cửa Việt

Hơn nửa thế kỷ trước, giữa biển đêm Cửa Việt, chiến sĩ Đặc công nước Trần Quang Khải cùng đồng đội bí mật áp mìn hẹn giờ, đánh chìm tàu dầu 15.000 tấn của quân đội Mỹ, làm nên chiến công vang dội, gây chấn động dư luận quốc tế. Trở về với đời thường, người Anh hùng LLVT nhân dân ấy sống giản dị trong ngôi nhà nhỏ nơi quê hương Hoằng Sơn (Thanh Hóa), ngày ngày chăm sóc luống rau, dạy cháu học bài, kể chuyện truyền thống cho thế hệ trẻ. Có những chiến công chỉ diễn ra trong một đêm. Nhưng cũng có những chiến công được viết suốt cả cuộc đời người lính.

Chưa đủ tuổi vào Đảng sau chiến công để đời

Trong căn nhà ấm cúng ở xã Hoằng Sơn, Anh hùng LLVT nhân dân Trần Quang Khải cẩn thận mở khung Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng. Mái tóc bạc trắng, đôi bàn tay đã in hằn dấu vết thời gian nhưng ánh mắt ông vẫn ánh lên niềm tự hào.

Ngồi bên cạnh, bà Trần Thị Nhộng - người bạn đời đã gắn bó hơn nửa thế kỷ - nhìn chồng rồi tươi cười:

- Ông ấy được 55 năm tuổi Đảng rồi!

Chưa kịp để chồng nói thêm điều gì, bà tiếp lời:

- Tôi kết nạp sau ông có 3 năm thôi.

Câu nói giản dị khiến cả căn phòng cười rộn vang. Ít ai biết rằng, để có ngày vui ấy, người đảng viên già đã đi qua một hành trình đặc biệt của chiến tranh và hòa bình.

Tháng 6-1968, Trần Quang Khải khi ấy 16 tuổi, vừa học xong lớp 9 đã tình nguyện nhập ngũ. Dù gia đình đã có người con trai cả là Trần Văn Hỷ đang chiến đấu ở chiến trường miền Nam, chàng trai trẻ vẫn quyết tâm khoác áo lính. Vốn khỏe mạnh, bơi giỏi, ông được tuyển chọn huấn luyện đặc công nước tại Đoàn 126, Quân chủng Hải quân.

Những tháng ngày luyện tập gian khổ trên biển đã rèn giũa nên một chiến sĩ đặc công nước gan dạ, dẻo dai. Sau khóa huấn luyện, ông có thể vừa mang khí tài vừa bơi hàng chục ki-lô-mét trên biển, hoạt động liên tục nhiều giờ dưới nước.

Năm 1969, chiến trường Quảng Trị bước vào giai đoạn ác liệt. Để bảo đảm tiếp tế cho mặt trận Đường 9 - Khe Sanh, Mỹ và chính quyền Sài Gòn tăng cường vận chuyển nhiên liệu bằng tàu biển. Một tàu dầu trọng tải 15.000 tấn neo ngoài khơi Cửa Việt trở thành mục tiêu đặc biệt quan trọng.

Nhiệm vụ đánh tàu được giao cho những chiến sĩ tinh nhuệ nhất. Trong số đó có Trần Quang Khải. Khi ấy ông mới 17 tuổi.

Sau nhiều ngày bí mật ém quân trong vùng địch kiểm soát, tối 8-9-1969, ông cùng đồng đội lặng lẽ bơi ra biển. Ba giờ đồng hồ vật lộn với sóng gió, dưới ánh đèn pha quét sáng mặt biển, giữa vòng vây canh gác nghiêm ngặt của đối phương, hai chiến sĩ đặc công nước áp được mìn vào khoang chứa dầu rồi bí mật rút lui.

Ít giờ sau, hai tiếng nổ dữ dội xé toang màn đêm. Con tàu dầu 15.000 tấn bốc cháy dữ dội rồi chìm dần xuống biển.

Trận đánh đầu tiên trên biển của đặc công Hải quân Việt Nam thành công ngoài sức tưởng tượng. Dư luận quốc tế sửng sốt. Nhiều tờ báo nước ngoài đặt câu hỏi: Bằng cách nào những chiến sĩ đặc công Việt Nam có thể đánh chìm một con tàu với trang bị hiện đại, có thiết bị chống người nhái, chống đặc công nước và được bảo vệ nghiêm ngặt đến như vậy?

Chiến công ấy lập tức được đơn vị đề nghị khen thưởng. Trần Quang Khải cũng được giới thiệu kết nạp Đảng. Nhưng có một điều đặc biệt, ông chưa đủ tuổi.

Người chiến sĩ vừa lập nên chiến công làm chấn động chiến trường vẫn phải chờ thêm một năm nữa để đủ điều kiện đứng trong hàng ngũ của Đảng. Ngày 3-9-1970, Trần Quang Khải trở thành đảng viên.

Hơn nửa thế kỷ đã đi qua. Từ người chiến sĩ chưa đủ tuổi kết nạp Đảng năm ấy, nay ông đã nhận Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng - phần thưởng thiêng liêng cho một đời trung thành với lý tưởng cách mạng.

Người anh hùng trở về giữa những yêu thương bình dị

Chiến tranh kết thúc. Người lính đặc công năm nào tiếp tục học tập, công tác trong Quân đội và trưởng thành qua nhiều cương vị khác nhau. Khi nghỉ hưu năm 1990 với quân hàm Thiếu tá, ông là Phó chủ nhiệm Chính trị Lữ đoàn 299, Quân đoàn 1 (nay là Quân đoàn 12).

Nhưng cuộc sống đời thường không phải lúc nào cũng bằng phẳng. Gia đình ông có 5 anh chị em, trong đó người anh cả Trần Văn Hỷ đã anh dũng hy sinh năm 1970. Em trai út Trần Quốc Sỹ tiếp tục khoác áo lính, chiến đấu tại chiến trường Tây Nam trong lực lượng Công an vũ trang (Bộ đội Biên phòng hiện nay).

Chiến tranh đã lùi xa nhưng dấu ấn của những năm tháng ấy vẫn hiện hữu trong từng câu chuyện của gia đình.