ANH HÙNG LLVTND (129)

Anh hùng Lê Văn Thọ – Người con gan dạ của làng hoa Gò Vấp và chiến khu An Phú Đông

Trong những trang sử hào hùng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, miền Nam Việt Nam đã ghi dấu biết bao gương mặt anh hùng, quả cảm, đã ngã xuống vì độc lập dân tộc. Một trong những biểu tượng sáng ngời ấy là Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lê Văn Thọ – người chiến sĩ đầu tiên được vinh danh Anh hùng của miền Đông Nam Bộ tại Đại hội Anh hùng chiến sĩ thi đua toàn quốc năm 1955.

Tuổi thơ và quê hương hình thành ý chí cách mạng

Lê Văn Thọ, còn gọi là Muối, sinh năm 1932 tại làng hoa Gò Vấp – vùng đất nổi tiếng với những vườn cây ăn trái và khí thế cách mạng sục sôi. Quê hương ông là xã Thạnh Lộc, quận Gò Vấp (nay là quận 12, TP.HCM), nơi có chiến khu An Phú Đông nổi danh một thời.

Từ nhỏ, Thọ đã được các chú, các anh trong kháng chiến tín nhiệm giao việc cảnh giới, đưa cán bộ về giấu trong hầm bí mật. Năm 1945, khi mới 13 tuổi, ông được cách mạng tin tưởng giao làm liên lạc viên cho đội Thanh niên Tiền phong của xã – bước đầu tiên trong hành trình trở thành chiến sĩ cách mạng gan dạ và mưu lược.

Tham gia kháng chiến từ những ngày đầu

Khi Cách mạng Tháng Tám thành công, rồi Nam Bộ kháng chiến nổ ra, Lê Văn Thọ cùng hàng vạn thanh niên vùng Sài Gòn – Gia Định đã gác bút nghiên, lên đường tòng quân “nóp với giáo mang ngang vai”, mang theo lý tưởng quyết tâm “thà hy sinh tất cả, chứ nhất quyết không làm nô lệ”.

Ngày 15/12/1945, Tỉnh ủy Gia Định ra quyết định thành lập bộ đội tập trung tại Gò Vấp, Thủ Đức và Dĩ An. Mục tiêu là xây dựng lực lượng vũ trang đủ mạnh để chiến đấu ngay trong lòng địch. Lê Văn Thọ gia nhập Vệ quốc đoàn tỉnh Gia Định từ những ngày đầu, góp phần vào việc bảo vệ căn cứ An Phú Đông – Thạnh Lộc.

Chi đội 6 Vệ quốc đoàn – lực lượng chủ lực của tỉnh ra đời ngày 1/3/1946, với Chi đội trưởng là đồng chí Nguyễn Đăng Dung, Chính trị viên là đồng chí Phạm Văn Khung. Lê Văn Thọ được phân công vào đại đội 5 – đội hình tập hợp đông đảo công nhân từ Sài Gòn – Gò Vấp. Ban đầu, quân số khoảng 200 người, nhưng ý chí chiến đấu thì sôi sục như một tiểu đoàn tinh nhuệ.

Trận chiến sinh tử nơi vùng ven Sài Gòn

Từ năm 1946 đến 1955, Lê Văn Thọ lần lượt đảm nhiệm nhiều vị trí: liên lạc viên, Tiểu đội trưởng bộ đội địa phương Gò Vấp, rồi Trung đội trưởng Đại đội 1 thuộc Trung đoàn 5. Ông được ghi nhận là người chỉ huy các trận đánh ác liệt, tiêu biểu như:

• Trận đánh cầu Bến Phân và dọc sông Bến Cát: đây là những tuyến vận chuyển trọng yếu, nơi diễn ra các cuộc tập kích bất ngờ vào địch.

• Trận đánh cầu Đình (1/2/1946): một trận đánh táo bạo ngay sát trung tâm Sài Gòn.

• Trận chống càn ngày 1/3/1946: quân Pháp mở đợt càn quy mô lớn nhắm vào An Phú Đông – Thạnh Lộc hòng tiêu diệt các cơ quan kháng chiến. Lê Văn Thọ chỉ huy đội hình đánh lui đội quân tinh nhuệ của địch, bảo vệ an toàn căn cứ.

Trong thời kỳ đó, An Phú Đông – Thạnh Lộc được xem là “lá phổi cách mạng” của Sài Gòn – Gia Định. Nơi đây không chỉ là căn cứ địa mà còn là trung tâm truyền tin, in ấn báo “Cảm tử”, xưởng chế tạo vũ khí, nơi tiếp nhận và huấn luyện các đơn vị vũ trang như Lý Thường Kiệt, Trần Cao Vân, Nguyễn An Ninh… Những trận chiến mà Lê Văn Thọ tham gia đều gắn liền với việc bảo vệ vùng căn cứ chiến lược này.

Tấm gương chiến sĩ kiên cường và bền bỉ

Không chỉ chiến đấu quả cảm, Lê Văn Thọ còn thể hiện là người có ý chí thép, sống gắn bó với dân, hiểu địa hình chiến khu như lòng bàn tay. Ông từng là giao liên, từng đưa cán bộ qua các bến nước, từng canh gác các trạm ven sông Sài Gòn bằng tín hiệu mõ, tù và, góp phần vào trận đồ liên lạc vững chắc trong lòng địch.

Là người con của một vùng đất chiến lược, ông sống gần dân, bám đất, chiến đấu theo chiến thuật du kích, linh hoạt mà hiệu quả. Dù trải qua những trận chiến sinh tử, ông vẫn bền gan bỉ chí, không dao động, không lùi bước – đúng với tinh thần “Chiến tranh nhân dân”.

Vinh danh người anh hùng đầu tiên của miền Đông Nam Bộ

Tại Đại hội Anh hùng chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ 2, tổ chức tại Hà Nội tháng 5 năm 1955, Lê Văn Thọ là một trong 3 đại diện của miền Nam được tuyên dương:

• Anh hùng Đinh Núp (Tây Nguyên)

• Anh hùng Sơn Ton (Nam Bộ)

• Anh hùng Lê Văn Thọ (miền Đông Nam Bộ)

Ngoài ra, đại hội cũng truy tặng danh hiệu Anh hùng cho những liệt sĩ nổi tiếng như Mạc Thị Bưởi, Bế Văn Đàn, Phan Đình Giót, Ngô Mây… Việc tuyên dương Lê Văn Thọ cho thấy sự khẳng định tinh thần đấu tranh bền bỉ của quân dân miền Đông Nam Bộ – nơi đã ngã xuống giữa lòng địch nhưng không bao giờ khuất phục.

Dấu ấn còn mãi với thời gian

Ngày nay, tên tuổi Anh hùng Lê Văn Thọ được lưu giữ bằng nhiều cách:

• Trường Tiểu học Lê Văn Thọ tại Gò Vấp – TP.HCM, giáo dục hàng nghìn thế hệ về lòng yêu nước và lịch sử đấu tranh.

• Chợ Lê Văn Thọ – nơi gắn liền với dân sinh và ký ức vùng đất kháng chiến.

• Những bài viết, tư liệu lịch sử về ông vẫn được truyền đạt rộng rãi qua các phương tiện truyền thông, sách giáo khoa và hoạt động tưởng niệm.

Lời kết – Tinh thần sống mãi trong nhân dân

Anh hùng Lê Văn Thọ không chỉ là người cầm súng đánh giặc, mà còn là biểu tượng của ý chí vươn lên từ nhân dân. Ông là một phần của chiến khu An Phú Đông huyền thoại – nơi mà mỗi tấc đất, mỗi dòng sông, đều từng đẫm máu người chiến sĩ.

Sự nghiệp của ông là minh chứng cho một thế hệ “quyết tử cho tổ quốc quyết sinh” – không thua kém bất kỳ vùng chiến lược nào trên cả nước. Dù ở hậu phương hay tiền tuyến, ông luôn là người đầu tàu, không chùn bước, không tiếc tuổi xuân cống hiến cho tổ quốc.

Tên ông sống mãi cùng thời gian, là bài học vô giá về lòng yêu nước, trách nhiệm và sự hy sinh vì độc lập – tự do.