ANH HÙNG LLVTND (136)
Anh hùng Trần Á sinh năm 1928, quê ở xã Duy Vinh, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng, nhập ngũ tháng 8/1948. Khi được tuyên dương Anh hùng, đồng chí là Đại đội trưởng, Tiểu đoàn Vận tại biển 248 - Liên khu 5.
Suốt 5 năm làm nhiệm vụ vận tải đường biển, đưa vũ khí và cán bộ từ vùng tự do Liên khu 5 vào chiến trường cực Nam Trung Bộ, đồng chí đã cùng đồng đội dũng cảm, bình tĩnh, mưu trí vượt qua lưới bố phòng nghiêm ngặt của địch và những hiểm nguy sóng to gió lớn, bảo đảm 19 chuyến đi, đưa cán bộ và hơn 60 tấn vũ khí tới đích an toàn, góp phần tích cực chi viện cho chiến trường cực Nam Trung Bộ trong những ngày tháng khó khăn nhất.
Chuyến đầu tiên (1948) là vận chuyển thử nghiệm các thùng xăng, sóng to, bão lớn nhấn chìm thuyền. Các anh bình tĩnh bơi tìm, liên tục vớt đủ các thùng xăng. Lúc về, 17 anh em bị vây hỏi, các anh mưu trí giả làm dân đánh cá, vượt vòng vây của địch an toàn.
Năm 1949, Trần Á chỉ huy phân đội chở 3 tấn vũ khí, vào đến vùng biển Phú Yên đã dùng mưu đánh lạc hướng địch để thuyền men theo mép sông thoát ra ngoài. Thuyền ta vào đến Hòn Khói (Khánh Hòa), vì sương mù nên đi gần tới tàu giặc mới phát hiện. Anh vẫn bình tĩnh đẩy thuyền ra hướng Hòn Lao, nhanh chóng giấu hàng trong đêm cho đến sáng, đến tối lại đưa hàng xuống thuyền và tiếp tục chở tới đích an toàn.
Năm 1950, anh phụ trách 3 thuyền vào đến Cam Ranh thì bị 3 tàu giặc vây và rọi đèn săn đuổi. Anh cho thuyền lùi lại nép vào khe đá chờ tàu địch vượt qua, rồi lanh lẹ vượt khỏi vòng vây. Giao hàng xong, thuyền lại gặp địch ở cửa Nha Trang. Anh nhanh chóng giấu cán bộ vào trong khoang rồi giả làm thuyền đánh cá, bơi lẫn vào các thuyền của dân, đi thoát.
Năm 1951, anh lái 01 thuyền lớn chở 15 tấn vũ khí, gặp sóng to gió lớn, anh em say sóng, bánh lái thuyền bị gãy một nửa, máy bay địch quần lượn theo dõi, anh vẫn bình tĩnh ra sức chèo chống, lựa sóng lái thuyền xuôi theo dòng nước; nhanh trí giăng lưới, ngụy trang giả thuyền đánh cá của dân, che mắt máy bay địch, cập bến an toàn.
Năm 1952, Trần Á phụ trách đoàn thuyền 8 chiếc chở hàng. Thuyền của anh Trần Á đi đầu đội hình, về đến Cam Ranh bất ngờ gặp tàu địch đi tuần. Anh ra hiệu các thuyền sau dạt vào bờ chạy thoát, riêng thuyền anh không quay lui mà tiến thẳng tới khu vực các đoàn tàu buôn, tàu chiến của địch đang đậu ở cảng, nhanh chóng lách vào giữa các tàu buôn, rồi lại lẫn vào giữa đoàn thuyền đánh cá của dân khiến tàu tuần tra địch không tìm được.
Chiến công của Tiểu đoàn 248 nói chung và anh hùng Trần Á nói riêng trong 9 năm kháng chiến chống Pháp, không những làm thất bại âm mưu chia cắt để diệt của giặc, mà còn góp phần tăng sức mạnh cho quân, dân Liên khu 5 và Đông Nam Bộ phát triển lực lượng, tiến công tiêu diệt địch, chia lửa cùng cả nước đánh bại hoàn toàn quân Pháp xâm lược bằng chiến thắng Điện Biên Phủ chấn động địa cầu.
