ANH HÙNG LLVTND (139)

TRI ÂN NGƯỜI BÁC SĨ ANH HÙNG

Bác sĩ Đặng Hữu Tuệ sinh ra và lớn lên ở Gia Viễn, Ninh Bình. Sau khi tốt nghiệp Đại học Y Hà Nội, năm 1965, ông xung phong nhập ngũ vào chiến trường miền Nam đúng thời điểm chiến tranh đang khốc liệt.

Là Đại đội phó Đại đội quân y e3, f324, Quân khu 4, sau là Chủ nhiệm Quân y Sư đoàn 2 Quân khu 5. Ông trải qua hàng loạt các chiến dịch tại Bắc Quảng Trị, chiến dịch Gio An 1967, chiến dịch tập kích chiến lược mùa xuân 1968 giải phóng Huế; Chiến dịch xuân hè, hè thu 1969-1970 tại vùng B Đại Lộc Quảng Nam và nhiều trận đánh lớn nhỏ trên địa bàn Quân khu 5.

Ông đã sát cánh cùng đồng đội bám sát chiến trường, khắc phục mọi gian khổ ác liệt, tận tình cứu chữa thương - bệnh binh, nhanh chóng trả quân số phục vụ chiến đấu; đồng thời được Trung đoàn giao nhiệm vụ đào tạo cấp tốc các lớp y tá để bổ sung về các tiểu đoàn và đại đội. Bác sỹ Tuệ đã trực tiếp giảng dạy, đào tạo hàng trăm y tá là các anh em tân binh mới vào để bổ sung đội ngũ.

Năm 1972, Quân khu mở 5 hướng chiến dịch, tiến công chiến lược góp phần quan trọng chuyển biến cục diện chiến trường toàn miền Nam. Lần đầu thực hành chiến đấu hợp đồng binh chủng quy mô cấp sư đoàn, thực hiện chiến thuật bao vây đánh lấn nên số lượng thương vong và thương binh rất cao. Với các phương án, phác đồ điều trị sáng tạo, kết thúc chiến dịch đã có 65% thương bệnh binh được hồi phục, bổ sung về đơn vị tiếp tục chiến đấu.

Trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt, khi hệ thống tổ chức lực lượng quân y cho toàn quân khu chưa đáp ứng đủ: thiếu bác sĩ, mất cân đối trên các tuyến; Bác sĩ Tuệ đã 03 lần được cấp trên có quyết định cử ra Bắc đi học nghiên cứu sinh tại Liên Xô nhưng vì nhiệm vụ của đơn vị, ông đã tự nguyện ở lại sát cánh cùng đồng đội, không quản mưa bom, bão đạn, luôn bám sát chiến trường, tận tình cứu chữa thương bệnh binh.

Chiến dịch Bắc Quảng Trị 1972, đồng đội thương vong quá nhiều, cả đội giải phẫu chỉ mình ông có khả năng mổ nên ông đã phải đứng gần 2 ngày trời để mổ, cắt chi, sơ cứu cho hơn 100 người. Chân ông bị phù nề, chuột rút rồi dẫn đến tê cứng. Anh em đồng đội phải đứng thì xoa bóp chân cho ông, ông nói với đồng đội bị thương nằm trên bàn mổ rằng: “Tôi còn sức thì còn đứng đây mổ, đến hơi thở cuối cùng tôi cũng muốn dành để cứu giúp đồng đội”. Khi đến những bệnh nhân cuối cùng, có sự trợ giúp của đội quân y tiếp tế, ông vừa bước ra khỏi lều là ngã xuống vì kiệt sức, bàn tay rỉ máu vì vết hằn dao mổ…
Với kinh nghiệm tích lũy trên chiến trường, bác sĩ Tuệ đã cùng đồng nghiệp tập trung giải quyết các loại di chứng vết thương cho thương - bệnh binh, tham gia khắc phục hậu quả chiến tranh, tập trung nâng cao chất lượng phục vụ bộ đội, nhân dân, bảo đảm quân y kịp thời cho các nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, phòng chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn và các nhiệm vụ đột xuất khác.

Đề tài nghiên cứu "Công tác đảm bảo quân y tổng tiến công năm 1975" thuộc chuyên ngành Tổ chức chỉ huy Quân y do ông thực hiện đã được Hội đồng khoa học Bộ Quốc phòng nghiệm thu, đánh giá cao.

Năm 2007, do ảnh hưởng bởi di chứng chiến tranh nên ông phải điều trị dài ngày tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Bác sĩ Tuệ qua đời năm 2012; đến năm 2014, ông được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.