ANH HÙNG LLVTND (48)
Kiện tướng diệt máy bay
Ông từng được phong là kiện tướng, dũng sĩ diệt máy bay, thậm chí là người bắn rơi nhiều máy bay "nhất thế giới". Đó chính là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Vũ Xuân Đài, hiện ở phố Thi Sách (TP Hải Dương).
Tháng 4.1965, ông Đài nhập ngũ trong một đơn vị đa phần là con em Thủ đô và đã được đặt tên Tiểu đoàn 19.5 Thủ đô. Tháng 10.1965, ông vào Nam chiến đấu, thuộc biên chế của Tiểu đoàn 14 Phòng không, Sư đoàn 2, Quân khu 5. Lúc đó, do nặng có 43 kg nên ông Đài chỉ được vào tiểu đội lắp đạn. Sau được chuyển xuống phụ bếp giúp bộ phận nuôi quân vì ông nấu cơm rất ngon. Ông sẽ là sĩ quan hậu cần đến ngày rời quân ngũ nếu không xảy ra sự cố ở trận đánh trên đồi Việt An (Quảng Nam) ngày hôm ấy.
Ông Đài kể: “Sau khi bố trí trận địa chu đáo, anh em chúng tôi hồi hộp chờ máy bay địch. Chỉ vài phút sau, từ xa trên bầu trời từng tốp máy bay địch ào ào tiến vào, rồi tiếng súng của quân ta rền vang cả bầu trời. Nhưng không hiểu sao chỉ được một lúc thì tiếng súng lại im bặt. Đang lấy làm lạ thì tiếng đồng chí Chính trị viên phó Đại đội quát lớn: “Có khi hết đạn rồi. Đồng chí lên tiếp đạn cho anh em ngay”. Thế là nhanh thoăn thoắt, tôi khoác khẩu súng K44, hai tay hai hòm đạn lom khom chạy ra trận địa. Gần đến nơi, thấy máy bay sà xuống thung lũng định ném bom, tôi liền nằm ngửa ra bãi cỏ, lấy hai hòm đạn chèn đầu, giương khẩu K44 nhằm vào chiếc phản lực bắn".
Sau hành động ấy, anh lính Vũ Xuân Đài chính thức được làm xạ thủ và vào Quảng Ngãi chiến đấu. Ngày 4.3.1967, cũng là trận đầu tiên chiến sĩ Vũ Xuân Đài được trực tiếp tham gia chiến đấu. Tại xã Phú Sơn, huyện Sơn Tịnh (Quảng Ngãi), trong nhiều ngày, máy bay giặc điên cuồng trút bom và thả nhiều quân lính vào đây nhằm tiêu diệt bộ đội ta. “Nhưng đâu có dễ thế. Trận đó, bộ đội ta chiến đấu ngoan cường lắm. Riêng tôi bắn rơi 4 máy bay”, ông Đài cười tươi và nói.
Chiến công đầu tiên của xạ thủ Vũ Xuân Đài đã làm nức lòng quân dân khu 5. Bản tin của sư đoàn biểu dương ông và phong ông là “con chim đầu đàn”. Cũng từ đây bí quyết bắn máy bay đã được ông truyền lại cho nhiều chiến sĩ khác. Trong thời gian chiến đấu từ năm 1965-1969, xạ thủ Vũ Xuân Đài đã tham gia chiến đấu 30trận và cùng đồng đội bắn hạ 37 máy bay của địch, trong đó có các loại như CH47, HU1A, HU1B, CH06… Ông Đài nhớ nhất là trận tại thôn Thanh Quýt, xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn (Quảng Nam). Khi đó, ông và đồng đội đã bắn cháy chiếc máy bay C47 chở 56 sĩ quan cao cấp và binh lính của địch, trong đó có viên Tỉnh trưởng Quảng Nam nổi tiếng hung ác. Trong trận chiến đấu ngày 17. 9.1967, tại xã Bình Trị, huyện Thanh Bình (Quảng Nam), chỉ với 9 viên đạn, ông đã diệt gọn cả tốp 3chiếc máy bay HU1A. Danh tiếng của anh hùng diệt máy bay Vũ Xuân Đài nổi như cồn khắp các chiến trường.
Năm 1969, vừa tròn 22 tuổi, xạ thủ Vũ Xuân Đài đã làm Đại đội trưởng. Trong một trận đánh tháng 9.1969 ông bị thương nặng, không thể tiếp tục tham gia chiến đấu và được ra Bắc để điều trị. Sự nghiệp diệt máy bay của xạ thủ Vũ Xuân Đài cũng dừng lại ở đó.
Năm 1972, ông Đài về công tác tại Bệnh viện Quân y 7 (TP Hải Dương). Năm 1979, “kiện tướng diệt máy bay” được phục viên. Ngày 20.12.1994, ông được Chủ tịch nước tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
“Tôi chỉ mong trước khi sang thế giới bên kia được truyền lại bí kíp diệt máy bay cho bộ đội và du kích của ta. Để hễ nếu đất nước bị xâm lăng có cách chiến đấu bảo vệ Tổ quốc", ông Đài tâm sự.
