ANH HÙNG LLVTND (58)

Nguyễn Dũng

Nguyễn Dũng (Nguyễn Lầu) sinh năm 1921, dân tộc Kinh, quê quán thôn Phước Hậu, xã Hòa Kiến (nay là thôn Phước Hậu 1, phường 9), TP Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên; tham gia cách mạng tháng 4/1945, nhập ngũ tháng 1/1946; cấp bậc trung tá; khi hy sinh đồng chí là Tỉnh đội trưởng Tỉnh đội Phú Yên; đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam 1960-1963.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, dù ở cương vị nào, đồng chí đều thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí căm thù giặc sâu sắc, tinh thần mưu trí, dũng cảm, ngoan cường, luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Nguyễn Dũng tổ chức, chỉ huy lực lượng vũ trang tỉnh đánh hơn 200 trận, với quy mô từ cấp đại đội đến cấp trung đoàn; tiêu diệt 1.269 tên địch (có 7 cố vấn Mỹ, 22 sĩ quan ngụy), làm bị thương 365 tên, bắt sống 97 tên, thu được 184 súng các loại (có 1 đại liên, 5 trung liên), 15.000 viên đạn; phá hủy 8 đầu máy xe lửa, 38 toa xe, 5 lô cốt sắt di động, 10 xe quân sự, bắn rơi 4 trực thăng, bắn trúng 10 chiếc trực thăng, đánh sập 5 cầu, 123 lô cốt, giải phóng được 53 xã, với số dân trên 233.000 người, làm tan rã kế hoạch “ấp chiến lược” và chiến dịch “Hải Yến” của địch.

Là một người chỉ huy sáng suốt, gan dạ và đức độ, có nhiều thành tích trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, nên đồng chí được phân công giữ chức Trưởng Ban quân sự tỉnh, Tỉnh đội trưởng Phú Yên trong những ngày đầu của kháng chiến chống Mỹ. Với tác phong giản dị, dễ gần nhưng kiên quyết, sáng tạo, mưu trí, dũng cảm, đồng chí đã trực tiếp chỉ huy hàng trăm trận, tiêu diệt nhiều sinh lực, phá hủy và thu nhiều vũ khí, trang bị của địch, trong đó có nhiều trận đánh đạt hiệu suất chiến đấu cao, tiêu biểu như: chỉ huy trận tập kích đại đội địch ở Cây Đu - Đá Chẹt vào lúc 8 giờ sáng 2/2/1961 diệt 2 trung đội bảo an, giết và làm bị thương hơn 50 tên địch, thu 26 súng các loại cùng nhiều đạn dược và quân trang quân dụng. Chiến thắng Cây Đu - Đá Chẹt là trận phục kích đầu tiên giành thắng lợi nhanh gọn, đạt hiệu suất chiến đấu cao của lực lượng vũ trang Phú Yên trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Chiến thắng này đã làm cho bọn ngụy quân, ngụy quyền ở Phú Yên bất ngờ và choáng váng; cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trong tỉnh phấn khởi, tin tưởng cách mạng, hàng trăm thanh niên các địa phương từ vùng địch đã thoát ly lên núi tìm cách mạng xin tham gia lực lượng vũ trang.

Trong quá trình hoạt động cách mạng, Nguyễn Dũng luôn là người đi đầu trong việc củng cố, xây dựng, khôi phục và phát triển các đơn vị lực lượng vũ trang tỉnh, trực tiếp chỉ đạo công tác xây dựng, củng cố, khôi phục các đơn vị vũ trang tỉnh, huyện, xã, tích cực huấn luyện, giúp đỡ du kích đánh địch. Dưới sự chỉ huy của đồng chí, lực lượng vũ trang tỉnh từ trung đội vũ trang đầu tiên của tỉnh (B95), sau đó phát triển lên nhiều trung đội của tỉnh, huyện, tiến tới thành lập nhiều đơn vị cấp đại đội và các trung đội binh chủng, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện tổ chức thành lập Ban chỉ huy Tỉnh đội Phú Yên với 3 cơ quan tham mưu, chính trị, hậu cần (năm 1960); thành lập tiểu đoàn đầu tiên của tỉnh (Tiểu đoàn bộ binh 85) vào đầu năm 1963. Đây là một đóng góp lớn của đồng chí Nguyễn Dũng, đánh dấu bước trưởng thành, lớn mạnh của lực lượng vũ trang tỉnh. (Trong đó có Đại đội 377, Đại đội 202, Tiểu đoàn 85 và lực lượng vũ trang tỉnh đã được Nhà nước tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân).

Nguyễn Dũng là người trực tiếp đưa ra sáng kiến và chỉ đạo lực lượng vũ trang tỉnh lấy vũ khí địch đánh địch, tạo nên phong trào tìm địch mà diệt, thu vũ khí, trang bị cho lực lượng vũ trang từ tỉnh đến cơ sở, bảo đảm vũ khí cho lực lượng vũ trang chiến đấu với kẻ thù, góp phần đưa lực lượng vũ trang tỉnh ngày càng lớn mạnh.

Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trực tiếp chỉ huy lực lượng vũ trang tỉnh giải thoát Luật sư Nguyễn Hữu thọ - Chủ tịch Ủy ban bảo vệ Hòa bình Sài Gòn - Chợ Lớn đang bị địch quản thúc tại Tuy Hòa, đưa Luật sư ra vùng giải phóng an toàn tạo bước ngoặt lớn trong phong trào đấu tranh chính trị ở miền Nam. Với tinh thần mưu trí, dũng cảm và quyết tâm cao, đồng chí đã 3 lần lập phương án giải thoát Luật sư Nguyễn Hữu Thọ, nhưng do nhiều lý do khách quan nên đến lần thứ 3 (10/1961) cuộc giải thoát mới thành công. Việc giải thoát thành công Luật sư Nguyễn Hữu Thọ là một vinh dự lớn của quân và dân Phú Yên vì đã hoàn thành được trọng trách, nhiệm vụ đặc biệt, đột xuất do Trung ương Đảng giao phó, trong đó Nguyễn Dũng - Tỉnh đội trưởng Phú Yên là một trong những đồng chí có công đầu trong nhiệm vụ đặc biệt xuất sắc này. Ngày 18/7/1963, trong lúc tổ chức hành quân đánh địch, đồng chí bị địch phục kích và hy sinh tại xã Sơn Định, huyện Sơn Hòa.

Với những công lao đóng góp cho sự nghiệp cách mạng, đồng chí Nguyễn Dũng được Đảng, Nhà nước tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng ba, 3 Huân chương Chiến sĩ giải phóng hạng nhất, nhì, ba; Huân chương Độc lập hạng nhì.

Ngày 22/1/2010, đồng chí Nguyễn Dũng được Chủ tịch nước tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.