Anh hùng LLVTND Bế Văn Đàn

· Họ và tên: Bế Văn Đàn

· Năm sinh: 1931 (Hy sinh năm 1953)

· Quê quán: Xã Triệu Ẩu (nay là xã Bế Văn Đàn), huyện Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng

· Quá trình tham gia cách mạng:

o Bế Văn Đàn là người dân tộc Tày, sinh ra trong một gia đình nghèo có truyền thống cách mạng. Cha ông làm thợ mỏ, mẹ mất sớm, cuộc sống vô cùng cơ cực dưới chế độ thực dân. Chính hoàn cảnh đó đã sớm hun đúc trong ông tinh thần tự lập và lòng yêu nước sâu sắc. Năm 1948, khi phong trào kháng chiến chống Pháp lan rộng khắp vùng núi phía Bắc, ông xung phong nhập ngũ vào Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong môi trường quân ngũ, ông luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, không ngại gian khổ, từ làm chiến sĩ liên lạc đến chiến sĩ bộ binh, tiểu đội phó thuộc Trung đoàn 101, Đại đoàn 316.

o Mùa đông năm 1953, thực dân Pháp mở cuộc hành quân rầm rộ lên vùng Tây Bắc nhằm chiếm đóng Điện Biên Phủ và các vùng phụ cận. Để đập tan âm mưu của địch, Đại đoàn 316 được lệnh hành quân thần tốc lên Tây Bắc đánh chặn. Đi đầu là Trung đoàn 101 có nhiệm vụ bao vây, truy kích quân Pháp rút lui từ Lai Châu về Điện Biên Phủ. Cuộc chiến diễn ra vô cùng gay gắt tại thung lũng Mường Pồn vào tháng 12 năm 1953. Quân Pháp dựa vào ưu thế hỏa lực không quân và pháo binh liên tục bắn phá điên cuồng vào trận địa của ta nhằm mở đường máu rút lui, khiến đội hình bộ binh của ta gặp nhiều tổn thất.

o Tại mặt trận Mường Pồn ngày 12 tháng 12 năm 1953, Bế Văn Đàn lúc này đang làm chiến sĩ liên lạc của tiểu đoàn. Tình hình chiến sự lúc đó vô cùng nguy kịch: quân Pháp tập trung hai đại đội có máy bay yểm trợ mở đợt phản kích lớn đánh thẳng vào vị trí của bờ hào ta. Khẩu đội súng máy (đại liên) của đơn vị có nhiệm vụ chặn kích địch nhưng các pháo thủ và xạ thủ đều đã bị thương vong gần hết, chỉ còn lại duy nhất một khẩu súng máy nhưng chưa tìm được chỗ đặt giá súng thuận lợi vì bờ hào đã bị bom cày nát. Nếu không có điểm tựa vững chắc để bắn, đạn sẽ đi chệch mục tiêu và quân Pháp sẽ tràn qua bờ hào, cắt đôi đội hình tiểu đoàn.

o Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, Bế Văn Đàn đã không một chút do dự. Ông lao ra khỏi công sự, chạy đến bên khẩu súng máy, dùng hết sức bình sinh gồng người lên và tự nguyện dùng hai bả vai của chính mình làm giá đỡ súng. Ông quay sang hét lớn dồn dập vào mặt người xạ thủ còn lại: "Bắn! Nhằm thẳng quân thù mà bắn!". Người đồng đội nhìn vai ông ứa máu, lưỡng lự không dám bóp cò, nhưng trước sự kiên quyết cứu đơn vị của Bế Văn Đàn, người xạ thủ đã nghiến răng bóp cò nã đạn xối xả vào đội hình quân Pháp đang bò lên. Luồng đạn đại liên cực mạnh từ vai ông phát ra đã quét sạch các đợt phản kích của địch, giữ vững trận địa. Tuy nhiên, do độ giật quá lớn của súng kết hợp với những vết thương cũ dồn dập, Bế Văn Đàn đã anh dũng hy sinh ngay trên tay đồng đội khi súng vẫn còn nóng hổi.

· Đạt danh hiệu năm: 1955 (Được Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân).