Anh hùng LLVTND Cù Chính Lan
o Cù Chính Lan sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại làng Quỳnh Đôi, một vùng đất có truyền thống hiếu học và khoa bảng nhưng cũng đầy tinh thần cách mạng. Ngay từ nhỏ, ông đã phải lao động vất vả để giúp đỡ gia đình, điều này đã rèn luyện cho ông một thể chất dẻo dai và ý chí can trường. Năm 1946, khi mới 16 tuổi, ông tha thiết xin gia nhập Vệ quốc đoàn nhưng do thể hình còn nhỏ nên được giữ lại tham gia đội du kích địa phương. Đến năm 1949, nhờ sự kiên trì và quyết tâm, ông chính thức
Họ và tên: Cù Chính Lan
Năm sinh: 1930 (Hy sinh năm 1951)
Quê quán: Xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An
Quá trình tham gia cách mạng:
Cù Chính Lan sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại làng Quỳnh Đôi, một vùng đất có truyền thống hiếu học và khoa bảng nhưng cũng đầy tinh thần cách mạng. Ngay từ nhỏ, ông đã phải lao động vất vả để giúp đỡ gia đình, điều này đã rèn luyện cho ông một thể chất dẻo dai và ý chí can trường. Năm 1946, khi mới 16 tuổi, ông tha thiết xin gia nhập Vệ quốc đoàn nhưng do thể hình còn nhỏ nên được giữ lại tham gia đội du kích địa phương. Đến năm 1949, nhờ sự kiên trì và quyết tâm, ông chính thức được nhập ngũ vào Quân đội nhân dân Việt Nam, trở thành chiến sĩ bộ binh thuộc Đại đoàn 304.
Trong môi trường quân đội, Cù Chính Lan luôn thể hiện là một chiến sĩ gương mẫu, hết lòng vì đồng đội và cực kỳ nghiêm túc trong huấn luyện quân sự. Ông tham gia nhiều trận đánh thử lửa tại chiến trường trung du và đồng bằng Bắc Bộ, luôn xung phong ở những vị trí nguy hiểm nhất. Bước ngoặt lớn trong cuộc đời chiến đấu của ông diễn ra vào cuối năm 1951, khi thực dân Pháp mở cuộc tiến công chiếm đóng Hòa Bình nhằm cắt đứt đường liên lạc chiến lược của ta. Quân đội nhân dân Việt Nam lập tức mở Chiến dịch Hòa Bình để đập tan kế hoạch này.
Ngày 13 tháng 12 năm 1951, trong trận Giang Mỗ trên đường số 6, đơn vị của Cù Chính Lan được giao nhiệm vụ phục kích đoàn xe cơ giới của quân Pháp. Khi trận đánh nổ ra, quân ta bị chặn lại bởi hỏa lực khủng khiếp từ một chiếc xe tăng hạng nặng đi đầu của Pháp. Chiếc xe tăng này liên tục nã pháo và đại liên vào đội hình tiến công của ta, khiến nhiều chiến sĩ thương vong, hướng tiến quân bị nghẽn lại nghiêm trọng. Nhận thấy nếu không tiêu diệt được hỏa điểm di động này thì toàn đội sẽ bị quét sạch, Cù Chính Lan đã có một quyết định táo bạo. Bất chấp mưa đạn dày đặc, ông ôm bom ba càng và lựu đạn, lợi dụng địa hình bờ bóc, bờ ruộng để rạp người bò sát về phía chiếc xe tăng.
Khi áp sát thành công, ông dũng cảm nhảy phốc lên thân xe, dùng báng súng đập mạnh vào nắp buồng lái để lừa tên lính Pháp mở nắp nhìn ra. Ngay khoảnh khắc nắp xe vừa hé mở, ông nhanh tay rút chốt lựu đạn ném thẳng vào trong xe rồi nhảy xuống lăn ra xa. Tiếng nổ lớn vang lên, chiếc xe tăng bốc cháy ngùn ngụt, xích xe đứt rời. Chiến công độc nhất vô nhị này đã giải tỏa áp lực, mở đường cho toàn đơn vị xông lên tiêu diệt gọn đồn địch. Chỉ vài ngày sau, vào ngày 29 tháng 12 năm 1951, trong trận đánh đồn Lũng Phèo, dù bị thương rất nặng ở chân và bụng do mảnh pháo, ông kiên quyết từ chối lui về tuyến sau. Ông nằm nghiêng trên vách hào, vừa bắn yểm trợ vừa hô to cổ vũ đồng đội: "Anh em tiến lên! Muốn độc lập không sợ chết!". Ông đã trút hơi thở cuối cùng ngay khi lá cờ chiến thắng của ta được cắm lên đỉnh đồn địch.
Đạt danh hiệu năm: 1952 (Được chính phủ truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND ngay trong đợt đầu tiên nhằm nêu cao tấm gương quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh).
