ANH HÙNG LLVTND ĐẶNG THỊ ÉN – NGƯỜI PHỤ NỮ MẤT CHỒNG, MẤT HAI CON VẪN KIÊN CƯỜNG TRỞ LẠI CHIẾN TRƯỜNG
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đặng Thị Én sinh năm 1945 tại xã Điện Bàn, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay là phường Điện Bàn, thành phố Đà Nẵng). Bà trưởng thành trên vùng đất giàu truyền thống cách mạng, nơi từng là chiến trường ác liệt trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Năm 18 tuổi, Đặng Thị Én tình nguyện tham gia lực lượng du kích địa phương. Từ đó, tuổi trẻ của bà gắn liền với những chuyến giao liên xuyên đêm, những lần vượt sông, băng đồng giữa làn bom đạn và các nhiệm vụ chiến đấu đầy hiểm nguy. Người con gái Điện Bàn sớm trở thành một cán bộ cơ sở gan dạ, được đồng đội tin tưởng giao nhiều nhiệm vụ quan trọng.
Năm 1966, bà lập gia đình với một cán bộ cách mạng đang hoạt động tại địa phương. Một năm sau, bà sinh đôi hai con trai. Giữa hoàn cảnh chiến tranh khốc liệt, niềm hạnh phúc nhỏ bé ấy từng mang đến cho gia đình trẻ những hy vọng về một tương lai bình yên.
Thế nhưng chiến tranh đã cướp đi tất cả.
Năm 1967, trong một lần được phép trở về thăm vợ mới sinh, chồng bà bị địch phục kích và sát hại ngay trước cửa nhà. Khi ấy, Đặng Thị Én đang bế trên tay hai đứa con vừa chào đời được ba ngày. Nỗi đau càng trở nên tột cùng khi bà bị ép phải chứng kiến cảnh người chồng của mình ngã xuống trước họng súng quân thù.
Sau biến cố ấy, bà tiếp tục bị bắt giam nhiều ngày. Khi được trở về, bà đưa hai con sang bên ngoại nương náu. Trong hoàn cảnh thiếu thốn trăm bề, gia đình không có sữa nuôi trẻ sơ sinh. Người mẹ già phải nhai cơm mớm cho hai cháu nhỏ. Nhưng rồi cả hai người con lần lượt qua đời khi tuổi đời còn quá non nớt.
Chỉ trong một thời gian ngắn, Đặng Thị Én mất chồng và mất cả hai người con. Đó là những mất mát tưởng chừng không gì bù đắp nổi đối với một người phụ nữ mới bước qua tuổi đôi mươi.
Tuy nhiên, thay vì gục ngã trước đau thương, bà đã biến nỗi đau thành ý chí chiến đấu. Sau này, khi nhắc lại quãng thời gian ấy, bà từng chia sẻ rằng còn sống thì còn phải đứng dậy đánh giặc.
Năm 1968, giữa lúc chiến trường Quảng Nam bước vào giai đoạn khốc liệt nhất của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân, Đặng Thị Én xin trở lại đơn vị dù sức khỏe vẫn chưa hồi phục hoàn toàn.
Trong những năm tháng chiến đấu ác liệt, bà liên tục thực hiện nhiều nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm. Có lần đang làm nhiệm vụ trinh sát giữa cánh đồng thì bất ngờ chạm mặt lính Mỹ. Trong tình huống cận kề sinh tử, bà bình tĩnh phát tín hiệu để đồng đội rút lui an toàn rồi tìm cách thoát khỏi vòng vây.
Một lần khác, khi bị bắt tại khu vực Gò Nổi, trên người bà đang mang tài liệu mật liên quan đến kế hoạch tác chiến của đơn vị. Để bảo vệ bí mật cách mạng, bà đã nuốt toàn bộ mảnh giấy ghi nội dung mật trước khi quân địch kịp phát hiện.
Sau đó, bà bị giam giữ và tra tấn bằng nhiều hình thức tàn bạo. Dù phải chịu đựng những trận đòn roi kéo dài, người nữ chiến sĩ vẫn kiên quyết không khai báo, bảo vệ an toàn cho tổ chức và đồng đội.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và công tác, Đặng Thị Én được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1968. Trong suốt những năm kháng chiến, bà nhiều lần hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ giao liên, vận chuyển công văn hỏa tốc, đưa đón cán bộ qua các vùng địch kiểm soát và tham gia bảo đảm liên lạc cho nhiều đơn vị chiến đấu.
Sau Hiệp định Paris năm 1973, sức khỏe của bà suy giảm nghiêm trọng do sốt rét ác tính cùng những di chứng từ các đợt tra tấn trước đó. Đơn vị đã đưa bà ra miền Bắc điều trị. Dù nhiều lần rơi vào tình trạng nguy kịch, bà vẫn kiên cường vượt qua bệnh tật.
Sau ngày đất nước thống nhất, Đặng Thị Én tiếp tục công tác trong các lĩnh vực giáo dục, chính sách và dân quân tại Đà Nẵng cho đến khi nghỉ hưu năm 1985 vì lý do sức khỏe.
Chiến tranh đã lấy đi của bà người chồng yêu thương, hai đứa con thơ, ba người anh em ruột cùng tuổi trẻ và sức khỏe. Nhưng không thể lấy đi lòng yêu nước, ý chí chiến đấu và niềm tin son sắt của người nữ chiến sĩ cách mạng.
Ghi nhận những cống hiến và hy sinh to lớn ấy, Đảng và Nhà nước đã phong tặng bà danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngoài ra, bà còn được trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng Nhì, Huân chương Chiến sĩ vẻ vang hạng Ba, danh hiệu Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.
Ngày nay, ở tuổi xế chiều, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đặng Thị Én vẫn sống giản dị tại thành phố Đà Nẵng. Cuộc đời bà là biểu tượng cho ý chí kiên cường của người phụ nữ Việt Nam trong chiến tranh. Dù phải gánh chịu những mất mát vô cùng lớn lao, bà vẫn đứng dậy, tiếp tục chiến đấu và cống hiến trọn đời cho Tổ quốc.
Những con người như Đặng Thị Én đã góp phần làm nên sức mạnh của dân tộc Việt Nam trong những năm tháng gian khổ nhất của lịch sử. Sự hy sinh và lòng quả cảm của bà sẽ mãi là nguồn cảm hứng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Tuấn Kiệt (tổng hợp)


