Anh hùng LLVTND Đỗ Kim Tuyến

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đỗ Kim Tuyến đảm nhận cương vị Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm, kiêm Cục trưởng Cục C45 được hơn một năm. Đối với con người mà cả đời gắn với cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm, một lĩnh vực mà anh thực sự đam mê, thì đó lại là cơ hội và cũng là một thử thách. Hơn một năm qua, Thiếu tướng và những người lính của mình cùng trên một chuyến thuyền vượt bão, bởi với anh, điều quan trọng là một tập thể đoàn kết, đồng lòng. Anh tâm sự: "Các cán bộ của tôi từng là những người lính giỏi, bản lĩnh, họ đang cần cú "huých" để vượt lên chính mình. Vì thế, tôi luôn nói với các cán bộ của mình, đừng nói từ trước đến nay vẫn thế, mà hãy nói làm thế đã được chưa? Vì sao?".

Anh là người nổi tiếng trong lực lượng Công an bởi sự gắn bó và những cống hiến cho cuộc đấu tranh với tội phạm ở một địa bàn trọng điểm như Hà Nội, nhưng ở Thiếu tướng Đỗ Kim Tuyến vẫn toát lên một phong thái điềm đạm, nho nhã. Anh luôn biết giấu sự sắc sảo vào bên trong, một sự ẩn giấu kín đáo và tinh tế, thuyết phục người đối diện. Đó cũng là một bí quyết làm nên những thành công của anh trên con đường đấu tranh của mình.

Thiếu tướng Đỗ Kim Tuyến sinh ra trong một làng quê nghèo ở Thái Bình. Ám ảnh trong ký ức của anh là sự nghèo đói nhưng hiếu học của người dân. Học để thoát khỏi nghèo, học để mong làm được một điều gì đó cho quê hương. Năm 17 tuổi, Đỗ Kim Tuyến thi đậu vào khóa D1, Học viện Cảnh sát nhân dân. Những năm tháng miệt mài ở đây đã giúp anh tôi rèn trí tuệ và bản lĩnh chiến đấu từ một người lính đến sau này là một vị tướng.

Cả cuộc đời gắn liền với cuộc đấu tranh trên một trận tuyến khốc liệt mà ai cũng hiểu, rất nhiều máu đã đổ xuống ngay cả trong thời bình - trận tuyến giữ gìn sự bình yên cho mọi người, Thiếu tướng nhiều đêm ngủ không ngon giấc, bởi những trăn trở ám ảnh trước sự gia tăng và càng ngày càng man rợ của bọn tội phạm. Từ khi còn là một người lính đến Đội trưởng, rồi Trưởng phòng Cảnh sát hình sự, Phó Giám đốc Công an Tp Hà Nội, và nay là Phó Tổng Cục trưởng kiêm Cục trưởng, với anh, đó là một chặng đường dài hơn 30 năm, không lúc nào ngơi nghỉ, không lúc nào mỏi mệt. Ở cương vị nào, khi là lính, và giờ là Tướng, thì Thiếu tướng Đỗ Kim Tuyến cũng tâm nguyện một điều, lấy bình an của người dân đặt lên trên những hạnh phúc riêng tư của mình.

2. Ngồi trò chuyện với Thiếu tướng Đỗ Kim Tuyến, người đối diện rất dễ bị hút vào câu chuyện của anh, bởi sự thông minh, mẫn tiệp không chỉ của một người làm án hình sự, mà là những chiêm nghiệm, sự từng trải của con người suốt đời đam mê với công việc. Năm 1990, khi còn rất trẻ, Đỗ Kim Tuyến đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND. Lần đầu tiên ở Hà Nội có một Anh hùng công tác trên mặt trận phòng chống tội phạm trẻ về tuổi đời như vậy. Ký ức đã đi rất xa. Và có lẽ đó cũng là một dấu mốc ghi nhận sự cống hiến không mệt mỏi của người Anh hùng trẻ tuổi này. Nhưng nói chuyện với Thiếu tướng, ta có thể cảm nhận ở anh phong thái điềm đạm của một con người chưa bao giờ sống với hào quang của những điều xưa cũ.

Ngày đó, thập niên 80, 90 của thế kỷ trước, Hà Nội nổi lên nhiều băng nhóm tội phạm nguy hiểm. Những Khánh "trắng", Phúc "bồ"… Bấy giờ, Đỗ Kim Tuyến là Trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an Tp Hà Nội. Nhớ lại những ngày "đỏ lửa", Thiếu tướng bảo, đó là những ngày vào sinh ra tử với nhiều trận cam go và khốc liệt. Có những vụ án kinh điển đã đi vào lịch sử Công an Hà Nội mà nếu không có ý chí, quyết tâm và cả sự hy sinh của những người lính hình sự thì không thể phá án thành công. Ký ức của người Anh hùng trở về với quá khứ xa xôi, khi anh là Đội trưởng Đội Điều tra trọng án. Đó là những ngày tháng chiến đấu quên mình, không phải vì thành tích, không vì những hào quang của chiến thắng.

Năm 1986, Hà Nội xảy ra một vụ bắn người trên phố, vụ án như một quả bom giội xuống gây hoang mang sợ hãi cho người dân Hà Nội vốn đang rất bình yên lúc bấy giờ: Một cán bộ thư ký công đoàn của Sở Điện lực Hà Nội bị bọn tội phạm bắn ngay ở phố Hàng Thùng, cướp đi một xe máy đắt tiền. Chỉ mất một thời gian ngắn, Đỗ Kim Tuyến đã cùng đồng đội xác minh được hai đối tượng gây án là Nguyễn Quốc Trung và Hùng “gấu”. Ngay sau đó, anh đã đưa anh em xuống Hải Phòng lần tìm đầu mối. Được hai ngày, hết tiền, định quay về thì quần chúng báo tin, phát hiện dấu vết của tên Trung và Hùng “gấu”: Chúng đang chuẩn bị trốn ra nước ngoài bằng đường biển. Đỗ Kim Tuyến và 6 anh em trinh sát, với sự phối hợp của Công an Hải Phòng đã triển khai quây trên cầu An Dương. Nhưng các đối tượng cực kỳ manh động, đã sử dụng súng bắn vào lực lượng Công an nhằm tẩu thoát. Một trận chiến diễn ra ngay trong lòng thành phố. Hùng “gấu” bị bắt sống, còn tên Trung chui vào tủ của một gia đình gần cầu. Khi các trinh sát còn chưa xác định được vị trí của đối tượng thì có một cậu bé khoảng 10 tuổi chạy đến rỉ tai Đỗ Kim Tuyến: "Nó trốn trong tủ đấy chú ạ". Biết động, tên Trung phi ra nổ súng, lúc đó, Đỗ Kim Tuyến cùng đồng đội đã lọt vào ngôi nhà hắn đang trốn. Một trận quyết chiến diễn ra ngay trên bờ sông. Và tên thủ ác đã bị tiêu diệt.

Trong cuộc đời trinh sát, Đỗ Kim Tuyến đã trực tiếp tham gia hàng chục trận chiến đấu với tội phạm hung hãn, sử dụng súng bắn lại lực lượng Công an. Những lần đó, nguy cơ tử vong lúc nào cũng đe dọa. Vụ cướp tiệm vàng ở phố Hàng Đậu cũng là một kỷ niệm đáng nhớ trong cuộc đời làm án của anh. Hồi đó, anh đang giữ cương vị Phó Giám đốc Công an Tp Hà Nội. Một tên cướp mang theo 2 quả lựu đạn, một khẩu súng ngắn cướp tiệm vàng ở phố Hàng Đậu. Khi bị phát giác, hắn đã gí súng vào đầu vợ chủ tiệm vàng, uy hiếp cả nhà và yêu cầu một xe ôtô để tẩu thoát. Lần đó, anh đã trực tiếp đến hiện trường chỉ đạo anh em, tính toán những phương án tối ưu. Cuối cùng, anh đã cho các trinh sát khôn khéo tách nạn nhân ra, dùng lựu đạn cay hạ gục đối tượng tại chỗ.

3. Có quá nhiều kỷ niệm trong cuộc đời làm án của mình, Thiếu tướng Đỗ Kim Tuyến kể. Có những vụ án, dù thời gian đã qua rất lâu, nhưng vẫn để lại trong anh những ấn tượng sâu sắc. Đó là những năm 1986, 1987, có một băng cướp do tên Nguyễn Văn Nghĩa ở Vĩnh Lạc cầm đầu. Đến giờ anh vẫn còn ấn tượng về sự hung hãn của chúng. Chúng dùng súng gây ra hơn 10 vụ cướp xe máy dọc địa bàn từ Vĩnh Phúc về Hà Nội. Khi bị truy đuổi, tên Nghĩa còn vác cả súng đến Công an xã đe dọa, thậm chí bắn bị thương đồng chí Trưởng Công an xã. Trước tình hình đó, Bộ Công an thành lập một Ban chỉ đạo điều tra vụ án và ra lệnh, bằng mọi cách phải ngăn chặn được tội ác của băng cướp do tên Nghĩa cầm đầu. Đó là một đêm thứ bảy. Tổ công tác do anh Đình Thanh, Trưởng phòng và Đỗ Kim Tuyến là Phó Phòng Cảnh sát hình sự chỉ huy đi tuần. Đến khu vực cầu Đuống, tổ công tác phát hiện một đối tượng đi xe DD đỏ rất đẹp, có biểu hiện nghi vấn. Vì đối tượng không xuất trình được giấy tờ tùy thân nên tổ công tác đã đưa hắn lên xe ôtô, còn anh Tuyến đi xe máy của đối tượng cùng ngược lại phía Đông Anh. Tự nhiên, anh phát hiện một đám đông xúm xít. Thấy anh, một số người dân vác gậy đập nát cả chiếc mũ cối anh đội trên đầu. Tuy bị đau và thoát chết trong gang tấc, nhưng anh Tuyến phán đoán rất nhanh: Người dân nghĩ anh là thủ phạm trộm chiếc xe máy. Từ manh mối đó, anh cùng đồng đội đã lần ra đầu mối của tên tội phạm nguy hiểm Nguyễn Văn Nghĩa và trực tiếp hạ gục hắn ngay tại điểm hẹn của chúng.

"Không thể kể hết những câu chuyện trong cuộc đời làm án của mình" - Thiếu tướng Đỗ Kim Tuyến tâm sự. Nếu không có sự nhạy bén của lính trinh sát và không có nghiệp vụ cao thì không thể làm án. Cuộc đời chinh chiến đã cho anh nhiều kinh nghiệm quý báu. Giờ, đứng trên những cương vị mới, anh vẫn còn nhiều điều trăn trở. Cuộc chiến với bọn tội phạm càng ngày càng cam go và khốc liệt. Anh tâm sự: "Kiên quyết không để hình thành các tổ chức tội phạm lớn như Năm Cam, Khánh "trắng", Phúc "bồ"… Để làm được điều đó, rất cần sự đồng lòng, phối hợp của nhiều cơ quan".

Chiều đã muộn, cuộc trò chuyện với Thiếu tướng Đỗ Kim Tuyến vẫn còn rất nhiều câu chuyện để ngỏ. Bởi anh và những người lính của mình vẫn đang lặng lẽ bước tiếp trên con đường đấu tranh với cái ác, để giữ sự bình yên cho mọi người… Nhưng tôi tin, trong ký ức của mình, anh vẫn luôn nhớ về những "ngôi nhà", nơi anh đã trưởng thành: Đó là Đội Điều tra trọng án và Phòng Cảnh sát hình sự Công an Tp Hà Nội. Nơi đó, anh mang nặng lòng tri ân với sự vun đắp, hy sinh của đồng đội để anh vững bước trên con đường dài chinh chiến của mình. Và tôi, sau nhiều cuộc trò chuyện với anh, dù anh không muốn xuất hiện, nhưng tôi vẫn mạn phép viết một điều gì đó về những hồi ức của một người Anh hùng