Anh hùng LLVTND Ngô Mây

· Họ và tên: Ngô Mây

· Năm sinh: 1924 (Hy sinh năm 1947)

· Quê quán: Xã Cát Chánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định

· Quá trình tham gia cách mạng:

o Ngô Mây sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại Bình Định. Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, ông hăng hái gia nhập đội tự vệ đỏ địa phương. Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược Nam Bộ và đánh ra Nam Trung Bộ, cuối năm 1946, ông xung phong gia nhập Vệ quốc đoàn, được biên chế vào Đại đội 2, Tiểu đoàn 50, Trung đoàn 94 (sau này thuộc Đại đoàn 305). Ông được bầu làm Tiểu đội trưởng Đội quyết tử của đại đội – một lực lượng gồm những chiến sĩ dũng cảm nhất, sẵn sàng nhận những nhiệm vụ hy sinh bảo vệ đội hình chủ lực.

o Mùa thu năm 1947, quân Pháp huy động lực lượng tinh nhuệ có bộ binh và xe cơ giới yểm trợ mở cuộc càn quét lớn lên vùng tự do An Khê (Tây Nguyên) nhằm cắt đứt hành lang chiến lược của ta. Trung đoàn 94 được lệnh tổ chức trận địa phục kích đánh chặn địch tại thung lũng dốc Suối Vôi (An Khê). Do trang bị vũ khí của quân ta bấy giờ còn rất thô sơ, thiếu hụt súng đạn, trong khi địch có xe bọc thép đi đầu che chắn hỏa lực cực mạnh, ban chỉ huy quyết định thành lập tổ quyết tử ôm bom ba càng để diệt xe cơ giới địch ngay từ loạt đạn đầu. Ngô Mây là người đầu tiên xung phong nhận nhiệm vụ này.

o Trưa ngày 15 tháng 11 năm 1947, trận đánh bùng nổ. Đoàn xe của quân Pháp lọt vào trận địa phục kích. Chiếc xe bọc thép đi đầu cùng một đại đội lính lê dương Pháp hung hãn tràn xuống, nã súng đại liên xối xả hòng chọc thủng trận địa phòng ngự của bộ binh ta. Nhận lệnh xuất kích, Ngô Mây ôm chặt quả bom ba càng, lợi dụng các bụi cây rậm rạp bên vệ đường, rạp người bò sát về hướng chiếc xe cơ giới địch đang tiến lên dốc.

o Khi khoảng cách chỉ còn mươi mét, bọn lính lê dương Pháp phát hiện ra ông và tập trung súng bắn quét làm ông bị thương ở vai. Bất chấp đạn lạc, Ngô Mây đứng bật dậy, gầm lên một tiếng vang dội, ôm quả bom ba càng lao thẳng vào gầm chiếc xe bọc thép của địch. Một tiếng nổ chấn động dữ dội vang lên, chiếc xe bọc thép bị đánh sập hoàn toàn hệ thống xích, bốc cháy dữ dội, tiêu diệt ngay tại chỗ tên chỉ huy và hàng chục tên lính Pháp đi xung quanh. Chiến công quyết tử của ông đã bẻ gãy hoàn toàn mũi nhọn tiến công của địch, tạo thời cơ cho toàn trung đoàn xung phong đánh tan cuộc càn quét. Ngô Mây đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời mới 23, trở thành tấm gương "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" chói lọi mở đầu cho cuộc kháng chiến chống Pháp ở Liên khu 5.

· Đạt danh hiệu năm: 1955 (Được Quốc hội nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngay trong đợt đầu tiên).