Anh hùng LLVTND Nguyễn Đức Soát

Trung tướng Nguyễn Đức Soát là một phi công tiêu biểu của Không quân nhân dân Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Ông được biết đến là một trong những phi công có khả năng tác chiến và xạ kích tốt, từng bắn hạ 6 máy bay Mỹ trong chiến tranh.

Từ một người lính bắt đầu học lái máy bay MiG-21, Nguyễn Đức Soát dần trưởng thành trong chiến đấu và trở thành phi công trực tiếp tham gia nhiều trận không chiến ác liệt.

Theo lời kể của ông, áp lực lớn nhất của phi công không quân thời chiến là phải tìm cách bắn rơi máy bay địch để bảo vệ nhân dân và đất nước. Ông cho rằng dù không quân Mỹ có ưu thế về số lượng, vũ khí hiện đại và thời gian huấn luyện, nhưng khả năng không chiến của phi công Việt Nam không hề thua kém.

Ông chia sẻ rằng khi đã cất cánh chiến đấu, phi công phải tự quan sát, tự quyết định phương án tấn công và tự tìm cách rút lui an toàn. Chính điều đó đòi hỏi sự bình tĩnh, bản lĩnh và tinh thần quyết tâm rất lớn.

Trong cuốn nhật ký “Phi công tiêm kích”, Nguyễn Đức Soát ghi lại nhiều ký ức về những năm tháng chiến tranh. Ngày 13/3/1969, ông bắn rơi một máy bay không người lái của Mỹ ở phía Bắc Phủ Lý. Ông mô tả niềm vui khi ấy rất đặc biệt, giống như niềm vui hồn nhiên của một người trẻ lần đầu lập được chiến công.

Năm 1972 là giai đoạn chiến đấu ác liệt nhất đối với ông và đồng đội. Chỉ trong năm này, ông đã bắn hạ 5 máy bay Mỹ.

Trong các trận không chiến, ông nhiều lần nhắc đến cảm giác day dứt khi chứng kiến máy bay Mỹ ném bom gây tổn thất cho nhân dân. Ông cho biết điều đó khiến những người lính không quân luôn trăn trở và quyết tâm chiến đấu mạnh mẽ hơn.

Trong chiến dịch không kích cuối năm 1972 của Mỹ vào Hà Nội và một số thành phố miền Bắc, Nguyễn Đức Soát cùng đồng đội trực tiếp tham gia chiến đấu.

Ông kể rằng điều kiện chiến đấu lúc đó rất khó khăn: sân bay bị đánh phá, đường băng hư hỏng, hệ thống radar bị nhiễu mạnh. Phi công nhiều khi phải quan sát mục tiêu bằng mắt thường để tìm máy bay B52.

Theo lời ông, những trận đánh trong “12 ngày đêm” đã để lại nhiều mất mát. Nhiều đồng đội của ông hy sinh trong chiến đấu. Những ký ức ấy được ông ghi lại trong nhật ký như một cách lưu giữ hình ảnh của những người lính không quân Việt Nam thời chiến.

Năm 1973, khi 27 tuổi, Nguyễn Đức Soát được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Cuốn nhật ký của ông, “Qua những cánh bay”, được xem là tư liệu ghi lại chân thực những trải nghiệm của một phi công chiến đấu trong kháng chiến chống Mỹ.

Khi nhắc về chiến tranh, ông nhiều lần khẳng định rằng chiến tranh không phải điều dễ dàng hay lãng mạn, mà luôn gắn với mất mát và hy sinh. Đối với ông, niềm vui lớn nhất là ngày chiến tranh kết thúc, đất nước được hòa bình và người dân không còn phải chịu cảnh bom đạn nữa.