Anh hùng LLVTND Nguyên Hữu Ngoãn
Đồng chí Nguyên Hữu Ngoãn sinh năm 1945, dân tộc Kinh, quê ở xã Thanh Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Binh, nhập ngũ tháng 7 năm 1963. Khi được tuyên dương Anh hùng, đồng chí là binh nhất, pháo thủ số 2, thuộc đại đội 3, tiểu đoàn 9 pháo cao xạ, bộ đội địa phương Quảng Bình.
Được nhà trường xã hội chủ nghĩa giáo dục, nhận rõ trách nhiệm của người thanh niên đối với Tổ quốc, vừa tròn 18 tuổi, Nguyễn Hữu Ngoãn xung phong nhập ngũ. Trong 6 tháng ở đơn vị, đồng chí đã luôn luôn tích cực học tập và rèn luyện nên cuối khóa huấn luyện đạt loại khá và giỏi trong tất cả các môn, được sư đoàn tặng giấy khen.
Vì yếu sức khỏe, được trở về địa phương, đồng chí vẫn tích cực tham gia mọi công tác, được tỉnh tặng giấy khen.
Một năm (từ tháng 4 năm 1965 đến tháng 4 năm 1966), ở đơn vị pháo, Nguyễn Hữu Ngoãn đã tham gia chiến đấu hơn 60 trận, trận nào cũng nêu cao tinh thần chiến đấu dũng cảm, ngoan cường. Là pháo thủ số 2, đồng chí luôn luôn hiệp đồng với đồng đội chặt chẽ, nổ súng kịp thời, chính xác, kiên quyết diệt địch ngay từ loạt đạn đầu.
Ngày 1 tháng 9 năm 1965, 8 máy bay A.4D của địch đến đánh phá phà sông Gianh. Bom nổ xung quanh trận địa, đồng chí vẫn bình tĩnh lấy tầm, đạp cò, nổ súng đánh trả quyết liệt vào lũ máy bay Mỹ, cùng đơn vị bạn bắn rơi 2 máy bay địch.
Ngày 13 tháng 11 năm 1965, địch cho 3 máy bay vào đánh phá đập nước Cẩm Ly, ngay loạt đạn đầu, khẩu đội Nguyễn Hữu Ngoãn đã nổ súng kịp thời, cùng toàn phân đội bắn rơi tại chỗ 1 máy bay Mỹ.
Ngày 10 tháng 2 năm 1966, 4 máy bay địch lại lao vào đánh phá đập nước. Chiếc đi đầu vừa hạ thấp độ cao, lao xuống liền bị khẩu đội Nguyễn Hữu Ngoãn và các khẩu đội của đại đội bắn rơi tại chỗ.
Ngày 14 tháng 4 năm 1966, địch cho 4 máy bay phản lực đến oanh tạc trận địa phân đội pháo cao xạ. Một loạt rốc-két phóng xuống, Nguyễn Hữu Ngoãn bị thương vào tay trái, máu chảy nhiều, nhưng vẫn nén đau, tiếp tục chiến đấu. Một máy bay lao xuống bắn đạn 20 rni-li-mét, làm đồng chí bị thương lần thứ hai vào chân trái và tay phải, nhưng đồng chí vẫn không rời mâm pháo, tiếp tục đạp cò được 3 điểm xạ nữa, đồng thời hô khẩu hiệu động viên đồng đội: "Nhìn thẳng vào quân thù, bắn thật mạnh, trả thù cho các đồng chí của chúng ta!". Bị thương lần thứ ba, máu ra nhiều, ngất đi, khi tỉnh dậy, Nguyễn Hữu Ngoãn lại tiếp tục động viên đồng đội chiến đấu. Y tá đến băng bó và chuyển về tuyến sau; nằm trên cáng, đồng chí còn nhắn lại: "... Hãy anh dũng chiến đấu giữ vững truyền thống của khẩu đội...".
Khi điều trị ở bệnh viện, tuy vết thương rất nặng, Nguyễn Hữu Ngoãn không hề kêu rên một tiếng, mà còn động viên anh em xung quanh gắng chịu đựng để chiến thấng bệnh tật.
Không những anh dũng trong chiến đấu, Nguyền Hữu Ngoãn còn luôn luôn khiêm tốn, giản dị, chân thành giúp đỡ đồng đội, đoàn kết hiệp đồng lập công tập thể, được đồng đội tin yêu, mến phục.
Đồng chí đã được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng nhì.
Ngày 1 tháng 1 năm 1967, đồng chí Nguyễn Hữu Ngoãn được Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Đồng chí sau đó được cử đi học và tiếp tục phục vụ quân đội. Đến năm 1985, trong một lần đi làm nhiệm vụ ở Cà Ròong (Thượng Trạch), đồng chí bị sốt rét ác tính thể não. Anh hùng Nguyễn Hữu Ngoãn được chuyển về Bệnh viện 108 điều trị trong thời gian khá dài và sau đó nghỉ hưu với quân hàm trung tá.
