ANH HÙNG LLVTND NGUYỄN MINH TUA (NGUYỄN VĂN NHỊN) – DẤU CHÂN NGƯỜI ANH HÙNG TRÊN CHIẾN TRƯỜNG MỸ THIỆN – HẬU MỸ NĂM 1972
Họ và tên: Nguyễn Minh Tua Tên thật: Nguyễn Văn Nhịn Quê quán: Vĩnh Châu, huyện Tuyên Bình, tỉnh Kiến Tường Đơn vị khi được tuyên dương Anh hùng: Đại đội 1, Tiểu đoàn 251 (Tiểu đoàn Hi-rông) Chức vụ khi được tuyên dương: Trung đội trưởng Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng Ngày tuyên dương: 05/5/1965 Dấu ấn tại Cái Bè: Có mặt tại Mỹ Thiện năm 1972; tham gia chiến đấu trên khu vực có liên hệ trực tiếp với Hậu Mỹ.
NGƯỜI ANH HÙNG TỪ ĐẤT KIẾN TƯỜNG
Trong lịch sử đấu tranh cách mạng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, có những con người mà cuộc đời không chỉ gắn với một địa phương. Dấu chân của họ trải qua nhiều chiến trường, nhiều vùng quê và để lại những câu chuyện được đồng đội nhắc nhớ sau nhiều thập niên.
Anh hùng LLVTND Nguyễn Minh Tua, tên thật Nguyễn Văn Nhịn, là một người như thế.
Tư liệu của Báo Thanh Niên, qua hồi ức của Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ, xác định Nguyễn Minh Tua là “người con của đất Vĩnh Châu, huyện Tuyên Bình, tỉnh Kiến Tường”. Ông được Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tuyên dương danh hiệu Anh hùng ngày 05/5/1965. Khi ấy, Nguyễn Minh Tua là Trung đội trưởng thuộc Đại đội 1, Tiểu đoàn 251, còn gọi Tiểu đoàn Hi-rông, và đã trải qua 24 trận chiến đấu.
Đó là những dữ kiện đặc biệt quan trọng để nhận diện chính xác người Anh hùng Nguyễn Minh Tua mà chúng ta đang tìm hiểu.
Nhưng đối với vùng đất Cái Bè, câu chuyện về ông còn có một chương rất đáng nhớ.
Đó là:
MỸ THIỆN – HẬU MỸ – NĂM 1972.
TỪ NGƯỜI CHIẾN SĨ ĐẾN ANH HÙNG LLVTND GIẢI PHÓNG
Trước khi câu chuyện đưa chúng ta đến Mỹ Thiện, cần trở lại thời điểm năm 1965.
Nguyễn Minh Tua khi ấy đã là một cán bộ trẻ trưởng thành từ thực tiễn chiến đấu.
Việc được tuyên dương Anh hùng ngày 05/5/1965, khi đang giữ cương vị Trung đội trưởng Đại đội 1, Tiểu đoàn 251, cho thấy những đóng góp của ông đã được ghi nhận khá sớm trong cuộc kháng chiến.
Một nguồn khác từ Bảo tàng Văn học Việt Nam còn cho biết câu chuyện về Nguyễn Minh Tua từng được nhà văn Võ Trần Nhã viết thành tác phẩm “Lá cờ Hê-ron” trong phong trào sáng tác về các Anh hùng miền Nam thời kháng chiến.
Tên Nguyễn Minh Tua vì thế không chỉ được lưu lại trong hồ sơ chiến đấu.
Câu chuyện của ông còn đi vào văn học cách mạng.
NGƯỜI CHIẾN SĨ CỦA TRẬN ẤP BẮC
Một dữ kiện khác rất đáng chú ý vừa được xác minh thêm từ nguồn lịch sử địa phương.
Nguyễn Minh Tua là một trong những chiến sĩ trực tiếp tham gia trận Ấp Bắc.
Trong bài viết về người trực tiếp chỉ huy trận Ấp Bắc, nguồn Báo Đồng Tháp dẫn lại lời kể của Nguyễn Minh Tua khi ông nhớ về người Đại đội trưởng của mình trong trận đánh.
Điều này bổ sung một mảnh ghép quan trọng vào chân dung người Anh hùng.
Trước khi xuất hiện trên chiến trường Mỹ Thiện – Hậu Mỹ năm 1972, Nguyễn Minh Tua đã có một quá trình hoạt động và chiến đấu từ những năm trước đó.
Từ những trải nghiệm ấy, ông từng bước trưởng thành trong lực lượng vũ trang cách mạng.
MỸ THIỆN – NƠI CÓ MỘT “HẬU PHƯƠNG” ĐẶC BIỆT
Nếu quê hương Nguyễn Minh Tua ở Kiến Tường thì Mỹ Thiện – Cái Bè lại trở thành một vùng đất có ý nghĩa đặc biệt trong cuộc đời ông.
Bởi tại đây có gia đình má Nguyễn Thị Nén.
Nguyễn Minh Tua là con rể của má Nén. Vợ ông được nguồn tư liệu gọi là chị Kim.
Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ kể lại rằng vào mùa xuân năm Nhâm Tý 1972, Trung đoàn 88 từ miền Đông Nam Bộ hành quân về xã Mỹ Thiện, huyện Cái Bè, tỉnh Mỹ Tho.
Tại đây, ông gặp Anh hùng Nguyễn Minh Tua.
Thời điểm ấy, Nguyễn Minh Tua vừa hoàn thành một khóa học ở miền Bắc trở về.
Ngay hôm sau, Nguyễn Minh Tua đưa những người đồng đội về thăm gia đình.
Ngôi nhà rất đơn sơ.
Nhưng nơi ấy lại là “hậu phương” của một người Anh hùng.
Má Nén đón những người chiến sĩ như những người con đi xa trở về.
Hai người con trai của má đã hy sinh. Vì vậy, người con rể Nguyễn Minh Tua được má thương yêu như chính con ruột của mình.
Từ mối quan hệ gia đình ấy, Mỹ Thiện không đơn thuần là nơi Nguyễn Minh Tua đi qua.
Đây còn là nơi có gia đình, có người mẹ và người vợ luôn chờ đợi ông trở về.
MỘT NGƯỜI ANH HÙNG GIỮA MỘT GIA ĐÌNH CÁCH MẠNG
Câu chuyện của má Nguyễn Thị Nén giúp chúng ta hiểu thêm về hậu phương của những người lính năm xưa.
Hai người con trai của má đã hy sinh.
Người con gái còn lại là chị Kim.
Và Nguyễn Minh Tua trở thành người con trai trong gia đình.
Sau này, má Nguyễn Thị Nén được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Bà qua đời ngày 11/10/2007, hưởng thọ 104 tuổi.
Chính tình cảm giữa má Nén và những người chiến sĩ đã khiến Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ, sau 35 năm, vẫn nhớ về gia đình nhỏ tại Mỹ Thiện.
Điều đó cho thấy chiến tranh không chỉ được tạo nên bởi những trận đánh.
Phía sau những người chiến sĩ còn có những người mẹ.
Những người vợ.
Những mái nhà.
Và những vùng quê trở thành hậu phương của cách mạng.
Mỹ Thiện là một vùng đất như thế.
NGÀY 18/3/1972 – DẤU ẤN NGUYỄN MINH TUA
Một trong những dữ kiện quan trọng nhất để kết nối Nguyễn Minh Tua với lịch sử khu vực Hậu Mỹ là sự kiện ngày:
18 THÁNG 3 NĂM 1972.
Sau khi rời Mỹ Thiện, lực lượng của Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ khi ấy trở về khu vực thuộc Vùng 4 Kiến Tường.
Một trận đánh được tổ chức tại khu vực kênh Cà Nhíp và Phụng Thớt, nối với kênh Nguyễn Văn Tiếp.
Nguyễn Minh Tua khi đó đã đảm nhiệm cương vị:
ĐẠI ĐỘI TRƯỞNG CỦA TIỂU ĐOÀN HI-RÔNG.
Đây cũng cho thấy sự trưởng thành của ông về chức vụ: từ Trung đội trưởng khi được tuyên dương Anh hùng năm 1965, đến năm 1972 tư liệu đã ghi nhận ông là Đại đội trưởng.
TỪ TRẬN ĐÁNH ĐẾN YẾU KHU HẬU MỸ
Trong trận ngày 18/3/1972, Tiểu đoàn của Nguyễn Minh Tua đảm nhiệm một hướng quan trọng.
Sau khoảng hai giờ giao tranh, lực lượng đối phương rút chạy về:
YẾU KHU HẬU MỸ.
Đây chính là dấu nối rất quan trọng với lịch sử Hậu Mỹ.
Chúng ta có thể khẳng định trên cơ sở nguồn tư liệu rằng:
Nguyễn Minh Tua trực tiếp tham gia trận đánh ngày 18/3/1972; diễn biến của trận đánh có liên hệ tác chiến với yếu khu Hậu Mỹ, nơi lực lượng đối phương rút về.
Tuy nhiên, cần phân biệt thật rõ:
Nguồn hiện có không nói Nguyễn Minh Tua trực tiếp đánh vào yếu khu Hậu Mỹ trong trận này.
Vì vậy, khi kể lại lịch sử, chúng ta không nên viết rằng:
“Nguyễn Minh Tua chỉ huy đánh yếu khu Hậu Mỹ”.
Cách diễn đạt chính xác hơn là:
“Trong trận chiến đấu ngày 18/3/1972, Tiểu đoàn do Nguyễn Minh Tua làm Đại đội trưởng tham gia tác chiến; sau trận đánh, lực lượng đối phương rút chạy về yếu khu Hậu Mỹ.”
Đó là cách kể vừa thể hiện được mối liên hệ với quê hương Hậu Mỹ, vừa tôn trọng tư liệu lịch sử.
NGƯỜI ĐẠI ĐỘI TRƯỞNG BỊ THƯƠNG
Trận đánh ngày 18/3/1972 còn để lại một dấu mốc lớn trong cuộc đời Nguyễn Minh Tua.
Trong quá trình chiến đấu, ông bị thương nặng ở chân.
Người chiến sĩ liên lạc của Nguyễn Minh Tua sau đó vẫn mang một gói quà đến cho đồng đội theo lời ông dặn.
Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ kể rằng sau này ông mới biết Nguyễn Minh Tua phải cắt bỏ một chân do vết thương.
Chi tiết ấy khiến hình ảnh Nguyễn Minh Tua trở nên rất đời thường.
Giữa hoàn cảnh bản thân đang bị thương nặng, ông vẫn nhớ đến đồng đội.
Đó không chỉ là tình cảm của một người chỉ huy dành cho chiến sĩ.
Đó còn là nghĩa tình được hình thành trong những năm tháng cùng sống, cùng chiến đấu và cùng vượt qua gian khổ.
TỪ MỸ THIỆN ĐẾN HẬU MỸ – NHỮNG ĐỊA DANH CẦN ĐƯỢC TÌM LẠI
Đối với việc nghiên cứu lịch sử Hậu Mỹ hôm nay, câu chuyện Nguyễn Minh Tua mở ra một hướng rất đáng chú ý.
Chúng ta đã có những địa danh:
Mỹ Thiện.
Kênh Nguyễn Văn Tiếp.
Cà Nhíp.
Phụng Thớt.
Yếu khu Hậu Mỹ.
Và mốc thời gian:
18/3/1972.
Nếu tiếp tục đối chiếu với lịch sử Đảng bộ, lịch sử lực lượng vũ trang Cái Bè và bản đồ quân sự thời kỳ 1972, hoàn toàn có thể phục dựng rõ hơn không gian của sự kiện này.
Đặc biệt, cần xác định chính xác “yếu khu Hậu Mỹ” năm 1972 nằm tại vị trí nào nếu đối chiếu với địa giới Hậu Mỹ hiện nay.
Đó sẽ là một đề tài lịch sử địa phương rất có giá trị.
TỪ MỘT NHÂN VẬT LỊCH SỬ ĐẾN CÂU CHUYỆN CỦA TUỔI TRẺ
Câu chuyện Nguyễn Minh Tua có nhiều điểm phù hợp để giáo dục truyền thống cho đoàn viên, thanh niên.
Ông là một người con của miền Tây Nam Bộ.
Trưởng thành từ chiến đấu.
Từng tham gia trận Ấp Bắc.
Được tuyên dương Anh hùng LLVTND giải phóng ngày 05/5/1965 khi đang là Trung đội trưởng Đại đội 1, Tiểu đoàn 251.
Đến năm 1972, ông đã trở thành Đại đội trưởng.
Ông có một gia đình cách mạng tại Mỹ Thiện – Cái Bè.
Và dấu chân chiến đấu của ông có mối liên hệ với vùng Hậu Mỹ.
Đó là một hành trình rất đáng để thế hệ hôm nay tìm hiểu.
MỘT ĐIỀU ĐẶC BIỆT: CÂU CHUYỆN CỦA ÔNG TỪNG ĐƯỢC VIẾT THÀNH TÁC PHẨM
Trong quá trình tìm kiếm tư liệu, tôi phát hiện thêm một chi tiết rất hay.
Bảo tàng Văn học Việt Nam cho biết khi các nhà văn ở chiến trường được giao nhiệm vụ viết về những Anh hùng, Võ Trần Nhã đã viết về Nguyễn Minh Tua trong tác phẩm mang tên “Lá cờ Hê-ron”.
Chi tiết này rất có giá trị.
Bởi nếu tìm được bản tác phẩm hoặc hồ sơ lưu trữ, chúng ta có khả năng bổ sung thêm rất nhiều thông tin về cuộc đời Nguyễn Minh Tua mà các bài báo hiện nay chưa thể hiện hết.
Đây cũng là một hướng cần tiếp tục nghiên cứu trước khi lập hồ sơ lịch sử hoàn chỉnh cho nhân vật.
NHỮNG KHOẢNG TRỐNG VẪN CÒN
Dù đã tìm được nhiều dữ kiện mới, hồ sơ công khai của Nguyễn Minh Tua vẫn chưa hoàn chỉnh.
Đặc biệt, tôi chưa tìm thấy nguồn đáng tin cậy xác định:
Năm sinh chính xác.
Năm mất.
Ngày, tháng tham gia cách mạng.
Quá trình công tác đầy đủ sau năm 1972.
Nơi cư trú và cuộc sống sau chiến tranh.
Vì vậy, các thông tin này không nên tự suy đoán.
Ngoài ra, có một người khác cũng tên Nguyễn Minh Tua, sinh năm 1935, quê An Nhơn Tây, Củ Chi, từng là Đại tá và nguyên Chủ nhiệm Hậu cần Bộ CHQS TP.HCM, mất năm 2023.
Đây là người khác với Anh hùng Nguyễn Minh Tua (Nguyễn Văn Nhịn) mà bài viết đang đề cập.
Việc phân biệt hai nhân vật này đặc biệt quan trọng khi tiếp tục sưu tầm tài liệu.
DẤU CHÂN NGƯỜI ANH HÙNG TRÊN VÙNG ĐẤT MỸ THIỆN – HẬU MỸ
Lịch sử đôi khi được tìm lại từ một địa danh.
Với Nguyễn Minh Tua, một trong những địa danh ấy là:
Mỹ Thiện – Cái Bè.
Nơi đó có má Nguyễn Thị Nén.
Có người vợ của ông.
Có một mái nhà được ông xem là “hậu phương”.
Và rồi từ Mỹ Thiện, câu chuyện đưa chúng ta đến trận chiến đấu ngày 18/3/1972, nơi Nguyễn Minh Tua tham gia với cương vị Đại đội trưởng và diễn biến trận đánh nối tiếp đến việc lực lượng đối phương rút về yếu khu Hậu Mỹ.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.
Mỹ Thiện và Hậu Mỹ hôm nay đã đổi thay rất nhiều.
Nhưng những địa danh ấy vẫn còn.
Và chính từ những địa danh còn lại, thế hệ hôm nay có thể lần tìm những câu chuyện đã từng diễn ra trên quê hương.
LỜI KẾT – KÝ ỨC CẦN ĐƯỢC TIẾP TỤC TÌM LẠI
Anh hùng LLVTND Nguyễn Minh Tua – Nguyễn Văn Nhịn là người con của Vĩnh Châu, huyện Tuyên Bình, tỉnh Kiến Tường.
Ông từng tham gia trận Ấp Bắc.
Đến ngày 05/5/1965, trên cương vị Trung đội trưởng Đại đội 1, Tiểu đoàn 251 – Tiểu đoàn Hi-rông, sau khi đã trải qua 24 trận chiến đấu, ông được tuyên dương Anh hùng LLVTND giải phóng.
Mùa xuân năm 1972, Nguyễn Minh Tua trở lại vùng Mỹ Thiện – Cái Bè, nơi có gia đình của ông.
Ngày 18/3/1972, với cương vị Đại đội trưởng, ông tiếp tục tham gia chiến đấu. Trong trận ấy, ông bị thương nặng; lực lượng đối phương sau đó rút về yếu khu Hậu Mỹ.
Những dữ kiện ấy đủ để chúng ta xác nhận:
Nguyễn Minh Tua không phải một nhân vật chỉ “có liên quan” xa với Cái Bè.
Mỹ Thiện thực sự là một phần trong câu chuyện cuộc đời ông.
Và Hậu Mỹ thực sự xuất hiện trong ký ức chiến trường năm 1972 gắn với trận đánh mà ông trực tiếp tham gia.
Đối với thế hệ trẻ hôm nay, điều quan trọng không chỉ là nhớ tên một người Anh hùng.
Mà còn phải tiếp tục đi tìm những địa danh, những nhân chứng, những tài liệu còn lại để hiểu rằng:
Trên chính những vùng quê bình yên hôm nay, đã từng có một thế hệ sống, chiến đấu và dành tuổi trẻ của mình cho đất nước.
