Anh hùng LLVTND Nguyễn Thành Út – Người chiến sĩ Tiểu đoàn 307
Đại tá Nguyễn Thành Út, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, nguyên là một chiến sĩ dũng cảm của Tiểu đoàn 307 huyền thoại, đã đi vào lịch sử dân tộc với những chiến công vang dội trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Với biệt danh "Út cứu thương" thuở ban đầu và sau này là người chiến sĩ gan dạ, mưu trí, ông đã góp phần làm nên những trang sử hào hùng của Tiểu đoàn 307 và của cả dân tộc.
Thân thế và những năm tháng đầu đời
Đại tá Nguyễn Thành Út, tên khai sinh là Huỳnh Văn Voi, sinh năm 1931 tại xã Mỹ Thới, thị xã Long Xuyên, tỉnh An Giang. Mồ côi cha mẹ từ sớm, ông sớm phải nương tựa vào cuộc đời. Năm 10 tuổi, ông sống nhờ tại một ngôi chùa ở địa phương. Năm 15 tuổi, theo một người anh đến Sa Đéc (Đồng Tháp), ông làm nghề cứu thương. Tại đơn vị, vì là người nhỏ tuổi nhất, mọi người trìu mến gọi ông là "Út cứu thương", biệt danh này gắn bó với ông từ đó và ông cũng tự đặt tên mình là Nguyễn Thành Út.
Lòng căm thù giặc sục sôi trong ông đã thôi thúc ông tìm đến con đường cách mạng. Tổ chức đã đưa ông từ Sài Gòn, nơi ông đang làm công nhân, về Tiểu đoàn 307. Đây là tiểu đoàn chủ lực cơ động đầu tiên tại Nam Bộ, được thành lập vào ngày 1 tháng 5 năm 1948, bao gồm lực lượng của Khu 8 và một bộ phận quan trọng của bộ đội từ Bến Tre hợp thành.
"Tiểu đoàn 307 anh hùng" và những trận chiến đầu tiên
Câu hát "Ai đã từng đi qua sông Cửu Long Giang, Cửu Long Giang sóng trào nước xoáy. Ai đã từng nghe tiếng tiểu đoàn, tiếng Tiểu đoàn 307..." đã khắc sâu hình ảnh Tiểu đoàn 307 vào tâm trí nhiều thế hệ người Việt Nam. Như câu hát ấy, Đại tá Nguyễn Thành Út hào hứng nhớ lại lễ xuất quân đầy khí thế của tiểu đoàn tại Giồng Luông (xã Đại Điền, huyện Thạnh Phú). Ông kể, toàn đơn vị khi ấy còn rất trẻ, cùng nhau hô vang lời thề "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", "người chiến sĩ tiếc gì máu rơi", "nguyện một lòng gìn giữ non sông".
Sau lễ xuất quân, Tiểu đoàn 307 vượt sông Tiền sang Rạch Gầm (thành phố Mỹ Tho), tiến về Đồng Tháp Mười để nhận nhiệm vụ tấn công đồn địch ở Mộc Hóa. Trận chiến đầu tiên của tiểu đoàn, Đại tá Nguyễn Thành Út kể lại, đêm ngày 16 tháng 8 năm 1948, Tiểu đoàn cùng các đơn vị phối hợp đã nổ súng mở màn trận Mộc Hóa với chiến thuật "công đồn, đả viện". Một đại đội của tiểu đoàn đã vây chặt đồn Mộc Hóa, ép địch phải co cụm phòng thủ. Quân địch cố gắng chống trả quyết liệt, nhưng bộ đội ta đã khéo léo tập kích, diệt từng nhóm nhỏ quân địch thám thính hoặc vận chuyển thương binh.
Ngày 18 tháng 8 năm 1948, khi một tiểu đoàn địch từ biên giới Việt Nam - Campuchia tiến đến giải vây đồn Mộc Hóa, chúng đã rơi vào bẫy phục kích của quân ta. Bộ đội và du kích toàn mặt trận đồng loạt nổ súng, chia cắt, bao vây và tiêu diệt gọn lực lượng địch tiếp viện. Tinh thần quân địch trong đồn Mộc Hóa suy sụp, chúng buộc phải hạ vũ khí đầu hàng. Sau 3 ngày chiến đấu cam go, đầy mưu trí và dũng cảm, Tiểu đoàn 307 đã đánh bại một tiểu đoàn địch, bắt sống nhiều tên cầm đầu và thu hàng trăm súng các loại.
Chiến thắng Mộc Hóa là trận đầu ra quân thắng lợi vang dội, giải phóng huyện Mộc Hóa (Long An), nối liền chiến trường Việt Nam - Campuchia, nối thông Khu 8, Khu 7 và Khu 9. Đây là mốc son đầu tiên trong trang sử truyền thống vẻ vang của Tiểu đoàn 307, được đánh giá là một điểm son chói lọi trong lịch sử kháng chiến chống Pháp của Long An và Khu 8.
Liên tiếp lập chiến công và vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng
Sau chiến thắng Mộc Hóa, tiểu đoàn của ông liên tục lập chiến công ở Đồng Tháp Mười, bảo vệ cơ quan đầu não của Nam Bộ và Khu 8. Tính đến năm 1954, Tiểu đoàn 307 đã tham gia trên 100 trận đánh lớn nhỏ. Sau Hiệp định Geneva, Tiểu đoàn 307 đã tiếp quản thị xã Cà Mau và thị trấn Tắc Vân, sau đó tập kết ra Bắc và đổi phiên hiệu thành Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 3, Sư đoàn 330, đóng quân tại Thanh Hóa.
Suốt 9 năm chiến đấu trên chiến trường Nam Bộ, Đại tá Nguyễn Thành Út đã trực tiếp tham gia 42 trận đánh, bị thương 6 lần, trận nào cũng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Ông kể lại với niềm tự hào: "Tôi rất được chỉ huy, đồng đội tin tưởng nên thường được chọn tham gia đánh các trận lớn. Nhiều trận đánh rất ác liệt nhưng không bao giờ chúng tôi từ bỏ, quyết diệt địch càng nhiều càng tốt để chúng khiếp sợ".
Ông đã kể lại những trận đánh điển hình như trận đồn Bà Lực năm 1950, nơi ông kẹp súng trung liên vào nách xông vào sát đồn, bắn áp chế hỏa lực địch, tạo điều kiện cho bộ đội ta phá cửa đồn. Trong trận Bảy Ngàn (Cần Thơ) năm 1952, ông cùng một đồng đội bí mật áp sát đồn địch, chiếm được cầu thang gác và giữ vững vị trí dù đồng đội đã hy sinh.
Nhờ những chiến công xuất sắc đó, Đại tá Nguyễn Thành Út đã được tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Nhì. Ngày 7 tháng 5 năm 1956, tại Lễ tuyên dương Anh hùng Quân đội lần thứ 3, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân cho ông, khi đó ông mới 25 tuổi.
Cuộc sống sau chiến tranh và tấm lòng tri ân
Sau này, ông về công tác tại lực lượng Phòng không - Không quân cho đến khi nghỉ hưu năm 1993. Về sống tại căn nhà ở Phường 2, quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh, ông vẫn tiếp tục tham gia công tác của Hội Cựu chiến binh và đóng góp cho các hoạt động từ thiện. Năm 2018, ông đã trao tặng 100 triệu đồng cho Quỹ "Đền ơn đáp nghĩa" của quận Tân Bình và Phường 2, quận Tân Bình, thể hiện tấm lòng tri ân sâu sắc đối với những người có công với cách mạng.
Ở tuổi gần 90, dù sức khỏe đã yếu, Đại tá, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Thành Út vẫn minh mẫn và thường xuyên kể lại cho thế hệ sau những ký ức hào hùng về Tiểu đoàn 307 Anh hùng. Ông vẫn còn nhớ như in những bài hát, những lời thề năm xưa, và những câu chuyện về các trận đánh mà ông đã tham gia.
Đại tá Nguyễn Thành Út là một tấm gương sáng về lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm, sự kiên trung và phẩm chất cao đẹp của người chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là niềm tự hào của Tiểu đoàn 307 và của toàn dân tộc.
