Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Chiên

· Họ và tên: Nguyễn Thị Chiên

· Năm sinh: 1930

· Quê quán: Xã Tán Thuật (nay là xã Đông Phương), huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình

· Quá trình tham gia cách mạng:

o Nguyễn Thị Chiên sinh ra trong một gia đình bần nông nghèo khổ tại vùng đồng bằng Bắc Bộ. Sớm chứng kiến cảnh quê hương bị thực dân Pháp chiếm đóng, càn quét và áp bức, bà đã nung nấu ý chí căm thù giặc từ khi còn là một cô gái tuổi đôi mươi. Năm 1946, khi tiếng súng kháng chiến toàn quốc bùng nổ, bà chủ động tham gia vào lực lượng tự vệ mật tại địa phương, làm nhiệm vụ rải truyền đơn, canh gác và chuyển công văn bí mật cho các cán bộ cách mạng hoạt động tại vùng địch hậu Thái Bình.

o Năm 1948, nhận thấy lực lượng nam giới địa phương phải lên đường nhập ngũ ra mặt trận chính quy rất nhiều, bà đã mưu trí đứng ra vận động, tập hợp các chị em phụ nữ trong làng để thành lập Đội du kích nữ xã Tán Thuật. Với vai trò là Đội trưởng, bà đã tự mình nghiên cứu địa hình, học cách sử dụng các loại vũ khí thô sơ và cải tiến lối đánh du kích phù hợp với tầm vóc của phụ nữ. Dưới sự chỉ huy của bà, đội du kích nữ đã phối hợp chặt chẽ với bộ đội địa phương tổ chức hơn 20 trận phục kích, quấy rối, đào đường giao thông, chôn mìn, làm sập cầu cống, bẻ gãy nhiều trận càn quét quy mô lớn của quân Pháp vào vùng căn cứ du kích, bảo vệ an toàn cho mùa màng và tài sản của nhân dân.

o Chiến công nổi tiếng nhất làm nên tên tuổi của Nguyễn Thị Chiên diễn ra vào năm 1950. Trong một lần đi làm nhiệm vụ trinh sát nắm tình hình di chuyển của địch trên đường quốc lộ, bà phát hiện một toán lính Pháp đang đi càn lẻ tẻ, đi đầu là một tên sĩ quan mang theo vũ khí. Lợi dụng địa hình bụi cây rậm rạp bên vệ đường, bà đã bí mật áp sát từ phía sau. Khi tên sĩ quan đi qua, bà bất ngờ lao ra, dùng một cây gậy tre giả làm báng súng lia thẳng vào lưng địch và hô to áp đảo tinh thần. Quá bất ngờ và hoảng loạn trước sự xuất hiện đường đột của nữ du kích, tên sĩ quan Pháp đã phải buông súng, giơ tay xin hàng. Bà dũng cảm tay không bắt sống sĩ quan địch, tịch thu khẩu súng lục cùng toàn bộ tài liệu mật giao lại cho ban chỉ huy cấp trên.

o Cuối năm 1950, trong một trận càn quét khốc liệt của địch với quy mô đại đội, do lực lượng quá chênh lệch, Nguyễn Thị Chiên đã bị giặc bắt. Địch đưa bà về đồn, dùng mọi thủ đoạn từ dụ dỗ, mua chuộc đến tra tấn bằng dòng điện, dùi cui vô cùng dã man suốt nhiều ngày đêm nhằm ép bà khai ra hầm bí mật và nơi ẩn nấp của các cán bộ huyện ủy. Tuy nhiên, bà vẫn giữ vững khí tiết người chiến sĩ cộng sản, chịu đựng đau đớn và kiên quyết không khai báo nửa lời. Lợi dụng sơ hở của lính canh trong một đêm mưa bão, bà đã tự cởi trói, rạch vách lá của nhà giam và trốn thoát thành công về với đơn vị, tiếp tục lãnh đạo đội du kích chiến đấu cho đến ngày quê hương hoàn toàn giải phóng.

· Đạt danh hiệu năm: 1952 (Nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, được tuyên dương tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất).