Anh hùng LLVTND Nguyễn Thị Út (Út Tịch) – “Còn cái lai quần cũng đánh”

Lịch sử dân tộc Việt Nam đã ghi danh biết bao người phụ nữ bình dị nhưng mang trong mình ý chí phi thường. Họ vừa là người mẹ, người vợ, vừa là người chiến sĩ kiên cường, sẵn sàng gác lại hạnh phúc riêng để cầm súng bảo vệ quê hương. Trong số đó, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thị Út, thường được gọi thân thương là Út Tịch, đã trở thành biểu tượng bất khuất của phụ nữ Nam Bộ với câu nói nổi tiếng: “Còn cái lai quần cũng đánh.”

Nguyễn Thị Út sinh năm 1931, tại xã Tam Ngãi, huyện Cầu Kè, tỉnh Trà Vinh. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, tuổi thơ của bà gắn với những cánh đồng, con rạch và cuộc sống lam lũ của vùng quê Nam Bộ. Ngay từ nhỏ, bà đã chứng kiến cảnh người dân bị áp bức, bóc lột, nên sớm nuôi dưỡng lòng căm thù giặc và ý chí đấu tranh giành độc lập.

Năm mười sáu tuổi, theo sự vận động của Nguyễn Hòa Luông, bà tham gia Công an xung phong huyện Cầu Kè với nhiệm vụ liên lạc. Người chỉ huy tài năng ấy không chỉ trực tiếp huấn luyện bà mà còn là người tác thành để bà nên duyên với chàng du kích người Khmer Điểu Tịch. Từ đó, hai vợ chồng cùng sát cánh trên con đường kháng chiến, trở thành những đồng đội gắn bó giữa chiến trường đầy bom đạn.

Những ngày đầu cầm súng, Út Tịch chỉ là một cô gái nhỏ bé, nhưng lại sở hữu lòng dũng cảm hiếm có. Bà nhiều lần làm nhiệm vụ trinh sát, vận chuyển tài liệu, đưa cán bộ vượt qua vòng vây của địch. Sau mỗi trận càn quét, bà lại cùng đồng đội giúp dân dựng lại nhà cửa, chăm sóc thương binh và tiếp tục bám đất, giữ làng. Đối với bà, quê hương không chỉ là nơi để sống mà còn là nơi phải bảo vệ bằng mọi giá.

Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Nguyễn Thị Út trở thành cán bộ chỉ huy du kích xã Tam Ngãi. Dưới sự lãnh đạo của bà, lực lượng du kích đã tổ chức nhiều trận phục kích, đánh đồn, chống càn, tiêu hao sinh lực địch và bảo vệ vùng giải phóng. Dù phải nuôi nhiều con nhỏ, bà vẫn luôn có mặt ở những nơi ác liệt nhất. Ban ngày sản xuất, chăm sóc gia đình; ban đêm cùng đồng đội hành quân chiến đấu. Hình ảnh người mẹ địu con trên lưng, tay cầm súng bảo vệ quê hương đã trở thành biểu tượng đẹp của người phụ nữ Nam Bộ thời kháng chiến.

Chính trong những năm tháng gian khổ ấy, bà đã nói một câu trở thành lời thề của biết bao cán bộ, chiến sĩ miền Nam: “Còn cái lai quần cũng đánh.” Đó không chỉ là lời khẳng định ý chí chiến đấu đến cùng, mà còn thể hiện tinh thần bất khuất của cả một thế hệ người Việt Nam quyết không khuất phục trước kẻ thù.

Trong suốt quá trình chiến đấu, Nguyễn Thị Út trực tiếp tham gia và chỉ huy hàng chục trận đánh lớn nhỏ, tiêu diệt nhiều sinh lực địch, thu nhiều vũ khí và nhiều lần đưa đơn vị thoát khỏi những cuộc bao vây nguy hiểm. Bà luôn là người xông pha ở tuyến đầu, động viên đồng đội giữ vững tinh thần chiến đấu và hết lòng che chở Nhân dân.

Ngày 20 tháng 12 năm 1965, khi mới 34 tuổi, Nguyễn Thị Út anh dũng hy sinh trong một trận càn của quân Mỹ và chính quyền Sài Gòn tại quê hương Trà Vinh. Sự ra đi của bà để lại niềm tiếc thương vô hạn đối với đồng đội và Nhân dân địa phương, nhưng cũng tiếp thêm ý chí chiến đấu cho phong trào cách mạng miền Nam.

Với những chiến công và sự hy sinh đặc biệt xuất sắc, ngày 7 tháng 5 năm 1966, Đảng và Nhà nước đã truy tặng bà danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi của Út Tịch còn sống mãi qua tác phẩm Người mẹ cầm súng của nhà văn Nguyễn Thi. Hình tượng người mẹ vừa cầm súng chiến đấu, vừa chăm lo cho gia đình đã trở thành biểu tượng bất diệt của phụ nữ Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh.

Hôm nay, trên quê hương Trà Vinh, tên tuổi Nguyễn Thị Út vẫn được nhắc đến bằng tất cả sự kính trọng và tự hào. Câu nói “Còn cái lai quần cũng đánh” không chỉ là khẩu hiệu của một thời chiến tranh mà còn là biểu tượng của ý chí, lòng yêu nước và tinh thần không bao giờ khuất phục của dân tộc Việt Nam. Cuộc đời của Út Tịch tuy ngắn ngủi nhưng đã để lại một di sản tinh thần lớn lao, truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ tiếp tục xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.