Anh hùng LLVTND Nguyễn Việt Khái (1940 – 1963): Huyền thoại "Dũng sĩ diệt trực thăng" nơi Đất Mũi Cà Mau
Nguyễn Việt Khái (1940 – 1963) là biểu tượng sáng ngời của lực lượng vũ trang tỉnh Cà Mau thời kỳ chống Mỹ. Chỉ với khẩu súng tiểu liên, ông đã lập nên kỳ tích vô tiền khoáng hậu: bắn rơi 4 chiếc trực thăng của quân địch. Chiến công của ông đã đánh đòn chí mạng vào chiến thuật "trực thăng vận" của Mỹ - ngụy, trở thành nguồn cổ vũ to lớn cho phong trào chiến tranh du kích trên toàn miền Nam.

Giai đoạn 1940 – 1955: Tuổi thơ nơi Đất Mũi và bước đầu giác ngộ cách mạng Nguyễn Việt Khái sinh năm 1940 tại xã Tân Hưng Tây, huyện Cái Nước (nay thuộc huyện Phú Tân), tỉnh Cà Mau. Sinh ra và lớn lên trong bối cảnh quê hương miền Nam chìm trong đạn bom, kẻ thù kìm kẹp gắt gao, ông sớm nuôi dưỡng lòng căm thù giặc sâu sắc. Năm 1955, khi mới 15 tuổi, người thiếu niên ấy đã quyết định đi theo tiếng gọi của cách mạng, hăng hái tham gia làm nhiệm vụ giao liên, mở đầu cho con đường cống hiến trọn đời cho Tổ quốc.
Giai đoạn 1956 – 1961: Khẳng định bản lĩnh và gia nhập Tiểu đoàn U Minh Từ một người giao liên nhanh nhẹn, mưu trí, Nguyễn Việt Khái chính thức gia nhập đội du kích xã. Bất chấp hiểm nguy, ông luôn đi đầu trong các công tác bám nắm tình hình, đánh du kích tiêu hao sinh lực địch. Bằng sự gan dạ và tinh thần chiến đấu quả cảm, ông nhanh chóng trở thành một chiến sĩ xuất sắc. Nhờ những thành tích nổi bật, ông được cấp trên tin tưởng biên chế vào lực lượng chủ lực – Tiểu đoàn U Minh trứ danh của lực lượng vũ trang tỉnh Cà Mau, trực tiếp tham gia nhiều trận đánh ác liệt bảo vệ căn cứ.
Ngày 8 tháng 12 năm 1962: Kỳ tích vô tiền khoáng hậu "Dũng sĩ diệt trực thăng" Cuối năm 1962, quân đội Mỹ - ngụy ồ ạt áp dụng chiến thuật "trực thăng vận" (dùng trực thăng đổ quân ồ ạt chớp nhoáng) hòng đè bẹp lực lượng cách mạng tại miền Tây. Ngày 8 tháng 12 năm 1962, địch mở cuộc càn quét quy mô lớn. Nhận nhiệm vụ giữ chốt, khí tài trong tay Nguyễn Việt Khái lúc đó chỉ có một khẩu tiểu liên Tuyn (chiến lợi phẩm) và vài chục viên đạn. Đối mặt với bầy trực thăng võ trang quần thảo, ông không hề nao núng, bình tĩnh ẩn nấp ngụy trang. Đợi máy bay địch sà xuống thật gần, ông mới chớp thời cơ nổ súng. Bằng kỹ năng xạ kích xuất thần và sự phán đoán tài tình, chỉ với 32 viên đạn tiểu liên, ông đã bắn rơi liên tiếp 4 chiếc trực thăng của địch. Chiến công đi vào huyền thoại này đã đánh đòn chí mạng, làm phá sản hoàn toàn chiến thuật "trực thăng vận" của kẻ thù tại Cà Mau.
Năm 1963: Sự hy sinh anh dũng ở tuổi thanh xuân oanh liệt Không lâu sau chiến công vang dội được toàn miền Nam ngợi ca là "Dũng sĩ diệt trực thăng", Nguyễn Việt Khái tiếp tục lao vào những trận đánh sinh tử mới. Trong một trận chiến đấu vô cùng khốc liệt nhằm bảo vệ căn cứ cách mạng vào năm 1963, ông đã kiên cường chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và anh dũng ngã xuống. Người anh hùng Đất Mũi hy sinh khi tuổi đời mới tròn 23 – độ tuổi thanh xuân đẹp đẽ nhất, để lại niềm xót thương vô hạn cho đồng đội.
Từ năm 1965 đến nay: Di sản và tượng đài bất tử Sự hy sinh của liệt sĩ Nguyễn Việt Khái đã hóa thành ngọn lửa, thổi bùng lên phong trào thi đua "tìm Mỹ mà đánh, lùng ngụy mà diệt" khắp Nam Bộ. Để tri ân công lao to lớn ấy, ngày 5 tháng 5 năm 1965, Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã truy tặng ông danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công Giải phóng hạng Ba. Ngày nay, tên của ông đã được trân trọng đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và một đơn vị hành chính cấp xã (xã Nguyễn Việt Khái, huyện Phú Tân, Cà Mau), trở thành niềm tự hào muôn đời của quân và dân ta về một thời hoa lửa oanh liệt.



