Anh hùng LLVTND Tô Văn Đực
Tô Văn Đực (1942) là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nổi tiếng ở Củ Chi với khả năng chế tạo vũ khí. Từ một thợ hàn, ông trở thành du kích và sáng tạo ra “mìn gạt” – loại mìn có sức công phá mạnh, phá hủy nhiều xe thiết giáp của Mỹ. Nhờ những đóng góp lớn trong kháng chiến, ông được phong anh hùng năm 1967. Sau chiến tranh, ông tiếp tục phục vụ quân đội và sống giản dị tại quê nhà.
Tô Văn Đực — “Cỗ máy phá tăng” của đất thép Củ Chi. Sinh năm 1942 tại ấp Xóm Bưng, xã Nhuận Đức, huyện Củ Chi (quê hương “đất thép”), Tô Văn Đực xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo. Mồ côi mẹ từ sớm, ông phải bỏ học, đi làm thuê khắp nơi: hàn tôn, sửa xe đạp kiếm sống.
Năm 1962, khi mới 20 tuổi, ông trở về quê và tham gia du kích xã Nhuận Đức — bước vào con đường cách mạng khi phong trào giải phóng miền Nam lan rộng. Thời đó, du kích rất thiếu vũ khí. Với tay nghề cơ khí học được từ những năm làm thuê, Tô Văn Đực được giao phụ trách xưởng công binh địa phương — nơi sửa chữa vũ khí hỏng và chế tạo vũ khí “tự chế”. Từ những mảnh sắt vụn, đường ray xe lửa, ống thép … chỉ với cái lò rèn và vài dụng cụ thô sơ, ông đã tự chế súng trường, súng ngắn, súng carbin và nhiều loại vũ khí cho du kích.
Khi quân địch sử dụng xe cơ giới và xe tăng (M-113, M-118 …), Tô Văn Đực đã sáng chế loại “mìn gạt” — một bước đột phá, trở thành “khắc tinh” của xe tăng địch tại Củ Chi. Chỉ riêng trong một đợt, mìn của ông phá hủy hàng loạt xe thiết giáp — khiến địch khiếp sợ, buộc phải rút lui. Những sáng kiến và chiến công đó đã góp phần giữ vững vùng Củ Chi — “đất thép thành đồng” — suốt thời gian chiến đấu gian khổ.
Nhờ những đóng góp to lớn đó, ngày 17 tháng 9 năm 1967, khi mới 25 tuổi, Tô Văn Đực được phong tặng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân — một trong những danh hiệu cao quý dành cho những người có công với Tổ quốc.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Sau ngày miền Nam giải phóng, ông tiếp tục phục vụ quân đội, đảm nhận chức vụ Phó Chủ nhiệm kỹ thuật tại Quân khu 7 và sau đó nghỉ hưu vào năm 1992. Nhưng kể cả khi đã gác súng, ông vẫn đơn giản, khiêm tốn: trở về quê Củ Chi, sống giản dị, chăm lo vườn cây, nhớ lại những năm tháng gian khổ — để tuổi trẻ hôm nay hiểu hơn giá trị của hòa bình và độc lập. Câu chuyện về Tô Văn Đực — một thanh niên nông dân, từng sửa xe, hàn tôn — trở thành “cỗ máy phá tăng”, một biểu tượng sáng tạo, dũng cảm và kiên trì trong cuộc kháng chiến — là minh chứng cho sức mạnh của trí tuệ, niềm tin và lòng yêu nước. Ông dạy chúng ta rằng: trong hoàn cảnh khó khăn đến đâu, chỉ cần có ý chí, lòng quyết tâm và tinh thần tự lực sáng tạo, một người bình dị cũng có thể làm nên điều phi thường.
Với những đóng góp to lớn cho Tổ quốc, tên Tô Văn Đực mãi được ghi nhớ — không chỉ như một người lính, mà như biểu tượng của ý chí quật cường, lòng tự hào của đất thép Củ Chi.
