Anh hùng LLVTND Trần Văn Đang

Anh Trần Văn Ðang sinh năm 1942, có bí danh là Sang, xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo, mồ côi cha từ nhỏ, mấy mẹ con tần tảo nuôi nhau trên vùng đất Long Hồ, miền Tây. Lớn lên, cảnh sống ở quê hương cùng cực, anh Ðang phải lần bước lên Sài Gòn theo người chú ruột để kiếm sống. Ban đầu, anh làm nghề phụ xe, rồi chuyển sang nghề thợ điện trong nội thành. Thời gian đầu mới bước vào nghề, anh làm công cho một vài tiệm đồ điện ở quận Phú Nhuận, Gò Vấp rồi khi nghề nghiệp vững tay hơn, tự đi sửa chữa điện tại nhiều quận khác, kể cả làm cả sạc bình ắc-quy... anh đều chịu khó từ hai bàn tay anh để trang trải cuộc sống gia đình.

Khi chưa lập gia đình, anh thường tá túc trong nhà người chú ruột là một Đảng viên Ðảng Cộng sản, đang hoạt động bí mật ở nội thành những năm ấy. Chính ông đã hướng dẫn anh đi làm cách mạng và cũng chính ông vào tháng 3/1964 đã đưa anh vào lực lượng vũ trang nội thành, hoạt động trong biệt động Thành Sài Gòn với bí danh là Sang.

Qua thời gian được thử thách, học tập chính trị và quân sự tại căn cứ của lực lượng Biệt động Sài Gòn ở căn cứ Củ Chi, anh được cấp trên giao nhiệm vụ trung đội phó Đội 67 - Biệt động Sài Gòn. Sau đó, Đội 67 - Biệt động Sài Gòn được giao nhiệm vụ thực hiện điều nghiên và trực tiếp đánh mìn vào Câu lạc bộ sĩ quan Mỹ ở nhà số 3 đường Võ Tánh, quận Tân Bình, Sài Gòn - là nơi mà tất cả những tên sĩ quan Mỹ khét tiếng tàn ác khi sang Việt Nam để gây tội ác đều vào đây, du hý hàng đêm.

Được tổ chức giao cho, qua công tác điều nghiên nhiều ngày, anh đã nắm được quy luật ra, vào của bọn sĩ quan và phi công Mỹ ở Câu lạc bộ sĩ quan này, cho nên anh xin tổ chức dự tính cho dùng 10 kg thuốc nổ TNT cực mạnh, cho nổ áp sát vào bức tường Câu lạc bộ sĩ quan, nhằm phá tung cả khu nhà mà bọn sĩ quan và phi công Mỹ thường lui tới để du hý, giải khuây, nhằm trừng trị những tên địch ngay khi chúng vừa vào gây tội ác với đồng bào miền Nam.

Ðiều không may cho anh và tổ chức Biệt động Thành là tên lái chiếc xe chở anh đi đánh trận đó đã “chiêu hồi địch” mà tổ chức ta vẫn chưa hay biết. Trước khi chở anh Trần Văn Ðang đi, hắn mật báo cho cảnh sát ngụy quyền Sài Gòn về kế hoạch, giờ giấc đánh mìn của anh. Vì thế, khi chiếc xe chở anh vừa dừng lại điểm hẹn tác chiến, anh đang lên dây đồng hồ hẹn giờ báo nổ vào kíp nổ TNT và cũng không quên gắn thêm một kíp nổ đề phòng đồng hồ trục trặc… thì bọn cảnh sát ngụy quyền Sài Gòn ập đến. Chúng đã bắt anh Trần Văn Ðang ngay giữa trưa hôm đó, tức ngày 20/3/1965.

Trong một phiên tòa đặc biệt của ngụy quyền Sài Gòn vào chiều 9/4/1965, anh Trần Văn Ðang bị Mỹ - ngụy kết án tử hình. Tại phòng giam của những người tử tù ở khám Chí Hòa (Quận 10 ngày nay), anh đã sống những ngày cuối cùng với đồng đội, trong đó có các anh Nguyễn Văn Hai (tức Ba Thợ Mộc), cũng là một chiến sĩ biệt động Thành tham gia trận đánh vào Đại sứ quán Mỹ vào ngày 30/3/1963 và cũng bị Mỹ - ngụy kết án tử hình như anh. Hằng ngày anh phải chăm sóc sức khỏe cho anh Ba Thợ Mộc do anh bị vết thương quá nặng. Trong phòng biệt giam anh Trần Văn Ðang vẫn kiên quyết không khai báo với kẻ thù bất cứ điều gì.

Vào lúc 5 giờ 30 phút ngày 22/6/1965, bọn gác ngục đưa anh Trần Văn Ðang ra pháp trường. Dù biết cái chết đang gần kề từng phút, anh vẫn không hề nao núng, lùi bước. Từ trong phòng tử tù đi ra, anh ôm theo mọi đồ dùng cá nhân và ung dung đi ra pháp trường trong tư thế của một người lính Biệt động thành chiến thắng.

Ðồng bào Sài Gòn tập trung chung quanh khu vực Chợ Bến Thành - trung tâm của Sài Gòn hôm đó hết sức xúc động và thán phục một chiến sĩ biệt động thành còn quá trẻ - 23 tuổi - hiên ngang đi đến pháp trường với một tư thế ung dung, đĩnh đạc, không có chút nào biểu lộ của sự hoang mang, sợ hãi.

Tại pháp trường, anh Trần Văn Ðang đã la lớn: “Phải để tôi thấy đồng bào tôi”. Anh yêu cầu được nói chuyện với đồng bào. Chúng không đáp ứng yêu cầu của anh. Anh không cho chúng bịt mắt và hô lớn “Ðả đảo đế quốc Mỹ”, “Hồ Chủ tịch muôn năm”, “Ðả đảo đế quốc Mỹ”, “Hồ Chủ tịch muôn năm”... Những lời hô của anh như đọng lại mãi trong lòng người dân Sài Gòn vào sáng ấy. Cùng với Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi, cái chết của chiến sĩ Biệt động thành Sài Gòn Trần Văn Ðang đã thức tỉnh hàng triệu triệu người yêu nước, dấy lên những phong trào đấu tranh chống Mỹ - ngụy ngày càng mạnh mẽ, liên tục trên đất toàn miền Nam.

Sự hy sinh và thái độ anh dũng hiên ngang trước kẻ thù của liệt sĩ Trần Văn Ðang đã tác động đến hàng triệu trái tim thanh niên Việt Nam và thế giới trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Bác Hồ, lúc còn sống trong thư gửi cho thế hệ trẻ cả nước vào tháng 10/1966 đã động viên thanh niên học tập gương Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi và Trần Văn Ðang.

Sau ngày đất nước thống nhất, vợ và các con anh vẫn sinh sống tại TP Hồ Chí Minh. Các con anh tiếp bước theo cha mình để cùng tuổi trẻ thành phố giữ gìn và phát huy những chiến công thầm lặng của lớp cha chú, với tuổi trẻ Sài Gòn và miền Nam năm xưa. Để ghi nhận công lao anh, ngày 6/11/1978, Ðảng, Nhà nước ta truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang cho liệt sĩ Trần Văn Ðang - người chiến sĩ biệt động người con dũng cảm, hiên ngan của vùng đất Long Hồ - Vĩnh Long.

Và tên của anh, đã được Ủy ban nhân dân TP Hồ Chí Minh đặt cho một con đường lớn tại trung tâm quận 3 và cũng là trung tâm của TP.HCM, để ghi nhớ về tấm gương sáng ngời, đã dũng cảm quên mình, hy sinh cả cuộc đời cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, cho thống nhất non sông.