ANH HÙNG LLVTND – TRUNG TƯỚNG ĐẶNG KINH

ANH HÙNG LLVTND – TRUNG TƯỚNG ĐẶNG KINH

Vị tướng “du kích lừng danh”, người chỉ huy trận tập kích sân bay Cát Bi lịch sử

Trong lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp, có những người chỉ huy đã để lại dấu ấn đặc biệt bằng cách đánh mưu trí, táo bạo, lấy ít địch nhiều, lấy nhỏ thắng lớn. Trung tướng Đặng Kinh là một trong những người như vậy. Ông là người con ưu tú của thành phố Hải Phòng, trưởng thành từ phong trào cách mạng và chiến đấu ở vùng địch tạm chiếm, trở thành một trong những cán bộ quân sự tiêu biểu của lực lượng vũ trang Hải Phòng – Kiến An. Đặc biệt, tên tuổi ông gắn liền với trận tập kích sân bay Cát Bi ngày 7/3/1954, một trong những trận đánh táo bạo và hiệu quả nhất của quân và dân ta trong kháng chiến chống Pháp.

Đặng Kinh, tên thật là Đặng Văn Rợp, sinh năm 1921 tại xã Bắc Sơn, huyện An Lão, tỉnh Kiến An, nay thuộc phường Bắc Sơn, quận Kiến An, thành phố Hải Phòng. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, trong một vùng quê giàu truyền thống yêu nước và cách mạng.

Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, từ nhỏ ông đã phải lao động kiếm sống. Khi còn trẻ, ông từng làm công nhân mỏ ở vùng Hòn Gai – Hà Lầm. Chính trong môi trường công nhân và phong trào yêu nước, ông có cơ hội tiếp xúc với những người hoạt động cách mạng. Năm 1937, Đặng Văn Rợp rời nghề đội than ở mỏ Hà Lầm và trở thành người liên lạc của nhà cách mạng Tô Hiệu. Đây là bước ngoặt quan trọng đưa ông đến với con đường cách mạng. Năm 1941, ông tham gia Mặt trận Việt Minh và đến tháng 7/1944 được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Từ một người công nhân mỏ, ông từng bước trở thành cán bộ quân sự, sau này là cán bộ quân sự đầu tiên của Liên tỉnh Hải Phòng – Kiến An.

Những năm tháng đầu tiên trong kháng chiến

Trong cao trào cách mạng năm 1945, Đặng Kinh trực tiếp xây dựng và chỉ huy lực lượng tự vệ.

Ngày 11/7/1945, ông chỉ huy 36 tự vệ tập kích Đồn Bàng ở Kiến Thụy, bắt gọn 20 lính địch, thu vũ khí và tài liệu. Hai lá cờ đỏ sao vàng được kéo lên nóc đồn. Chiến thắng này góp phần tạo thế và lực cho cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại Kim Sơn ngày 12/7/1945. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông tiếp tục tổ chức lực lượng vũ trang, tham gia bảo vệ chính quyền cách mạng và chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài. Đến giữa năm 1946, ông được giao làm Chỉ huy trưởng Huyện đội Kiến Thụy kiêm Chỉ huy trưởng du kích chiến đấu tỉnh Kiến An. Từ năm 1949 đến năm 1954, ông lần lượt giữ cương vị Chỉ huy phó rồi Chỉ huy trưởng Tỉnh đội Kiến An, trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh quan trọng.

Người chỉ huy của những trận đánh táo bạo

Một trong những chiến công tiêu biểu của Đặng Kinh là trận đánh thị xã Kiến An ngày 21/4/1953. Sau thời gian dài trinh sát, nghiên cứu kỹ tình hình địch, lực lượng vũ trang do ông chỉ huy bất ngờ tiến công vào nhiều mục tiêu quan trọng. Chỉ trong khoảng 25 phút chiến đấu, ta tiêu diệt và bắt sống nhiều quân địch, phá hủy nhiều phương tiện, kho tàng và vũ khí của đối phương. Tiếp đó, trong cuộc chiến đấu chống trận càn Cờ-lốt (Claude) tại Tiên Lãng năm 1953, quân và dân địa phương dưới sự chỉ đạo của Đặng Kinh đã phát huy chiến tranh du kích, dựa vào dân, xây dựng thế trận liên hoàn, khiến quân Pháp chịu tổn thất nặng nề và không đạt được mục tiêu bình định.

Những chiến thắng ấy cho thấy một nét nổi bật trong nghệ thuật quân sự của Đặng Kinh: không đối đầu theo cách thông thường với lực lượng mạnh hơn, mà chủ động nghiên cứu địa hình, nắm chắc địch, chọn đúng thời cơ và sử dụng lực lượng nhỏ để tạo hiệu quả lớn.

Trận tập kích sân bay Cát Bi – chiến công vang dội

Nhắc đến Đặng Kinh trong kháng chiến chống Pháp, không thể không nhắc đến trận tập kích sân bay Cát Bi ngày 7/3/1954. Thời điểm đó, sân bay Cát Bi là một căn cứ không quân quan trọng của quân Pháp tại Đông Dương, có vai trò lớn trong việc vận chuyển, tiếp tế cho tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Theo phương án ban đầu, lực lượng tham gia trận đánh có thể lên tới hơn 100 người. Tuy nhiên, Đặng Kinh đề xuất lựa chọn một lực lượng tinh nhuệ chỉ gồm 32 cán bộ, chiến sĩ, với yêu cầu bí mật, bất ngờ, đánh nhanh và bảo toàn lực lượng. Đêm 6/3/1954, các chiến sĩ bí mật tiếp cận sân bay. Đúng 1 giờ sáng ngày 7/3, lực lượng tập kích đồng loạt tiến công khu vực máy bay đỗ. Chỉ trong khoảng 15 phút, các chiến sĩ đã phá hủy 59 máy bay của quân Pháp. Sân bay Cát Bi bốc cháy suốt nhiều giờ, gây tổn thất nghiêm trọng cho hệ thống không vận của địch. Chiến thắng Cát Bi có ý nghĩa đặc biệt bởi nó diễn ra ngay trước và trong thời điểm Chiến dịch Điện Biên Phủ đang bước vào giai đoạn quyết định, góp phần hạn chế khả năng chi viện đường không của quân Pháp cho Điện Biên Phủ.

Với chiến công này, Đặng Kinh được nhớ đến như một vị chỉ huy du kích tài ba, có tư duy quân sự linh hoạt và khả năng tổ chức những trận đánh bất ngờ vào sâu trong hậu cứ của đối phương.

Những chặng đường tiếp theo

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Đặng Kinh tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng trong quân đội. Ông từng là Chỉ huy trưởng Thành đội Hải Phòng, sau đó giữ nhiều chức vụ lãnh đạo, chỉ huy ở cấp quân khu và Bộ Quốc phòng; trong đó có Tư lệnh Quân khu Tả Ngạn, Tư lệnh Quân khu 3 và Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông được phong quân hàm Thiếu tướng năm 1974, Trung tướng năm 1982, được trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Quân công hạng Nhất, hạng Nhì cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.

Ngày 1/11/2019, Trung tướng Đặng Kinh từ trần tại Hải Phòng, hưởng thọ 97 tuổi. Đặc biệt, ngày 17/10/2023, Chủ tịch nước ký quyết định truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp cho Trung tướng Đặng Kinh. Lễ truy tặng được tổ chức trọng thể tại Hải Phòng ngày 20/12/2023.

Bài học cho thế hệ trẻ hôm nay

Cuộc đời Trung tướng, Anh hùng LLVTND Đặng Kinh để lại nhiều bài học quý giá cho thế hệ trẻ.

Thứ nhất, đó là lòng yêu nước và lý tưởng sống. Từ một người công nhân mỏ, ông đã lựa chọn con đường cách mạng, dành trọn tuổi trẻ cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Thứ hai, đó là tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Trong chiến đấu, ông luôn tìm cách đánh phù hợp với điều kiện thực tế, lấy trí tuệ và sự sáng tạo để tạo nên sức mạnh.

Thứ ba, đó là bài học về sự gắn bó với nhân dân. Nhiều chiến công của lực lượng vũ trang Hải Phòng – Kiến An có sự che chở, giúp đỡ của nhân dân. Đó chính là sức mạnh của chiến tranh nhân dân.

Thứ tư, đó là tinh thần vượt khó và không ngừng học hỏi. Từ một công nhân mỏ, Đặng Kinh từng bước trưởng thành thành cán bộ quân sự, được đào tạo tại Trường Lục quân Trần Quốc Tuấn và đảm nhiệm những trọng trách cao trong quân đội.

Đối với tuổi trẻ hôm nay, học tập tấm gương Đặng Kinh không nhất thiết phải bắt đầu từ những việc lớn lao, mà có thể bắt đầu bằng sống có lý tưởng, có trách nhiệm, dám nhận nhiệm vụ khó, chủ động học hỏi, đoàn kết và hết lòng vì cộng đồng.

ĐẶNG KINH – MỘT CUỘC ĐỜI, MỘT TINH THẦN

Từ người công nhân mỏ năm nào đến vị tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam, cuộc đời Đặng Kinh là một hành trình đầy dấu ấn. Đặc biệt, 32 người trong đêm Cát Bi năm 1954 đã làm nên một chiến công khiến cả sân bay lớn của quân Pháp rung chuyển. Đó không chỉ là chiến thắng của vũ khí, mà còn là chiến thắng của trí tuệ, lòng dũng cảm, sự táo bạo và nghệ thuật quân sự Việt Nam.

Anh hùng LLVTND, Trung tướng Đặng Kinh đã đi xa, nhưng những chiến công của ông vẫn còn được nhắc nhớ như một phần của “Câu chuyện thời hoa lửa” – để thế hệ hôm nay hiểu hơn về giá trị của hòa bình và biết trân trọng những người đã dành cả cuộc đời cho Tổ quốc.