ANH HÙNG LỘC VĂN TRỌNG – NGƯỜI LÁI XE HUYỀN THOẠI TRÊN TUYẾN LỬA

Trong thế hệ những người anh hùng đặt nền móng cho lực lượng Vận tải Quân sự Việt Nam, đồng chí Lộc Văn Trọng là một biểu tượng sáng ngời về lòng yêu nước, tinh thần mưu trí và lòng tận tụy hy sinh. Cuộc đời ông là một chuỗi hành trình gian truân nhưng đầy vinh quang, từ một người lính bị bắt sang xứ người đến chiến sĩ anh hùng vững tay lái trên khắp các chiến trường.

Từ người lính bị lưu đày đến người chiến sĩ du kích quê hương

Đồng chí Lộc Văn Trọng sinh năm 1905, là người con dân tộc Tày, sinh ra và lớn lên tại xã Chí Thảo, huyện Quảng Uyên (nay là huyện Quảng Hòa), tỉnh Cao Bằng. Trước Cách mạng Tháng Tám, dưới ách thống trị hà khắc của thực dân Pháp, ông bị bắt đi lính viễn chinh và đưa sang Pháp. Tại đây, ông được đào tạo nghề lái xe ô tô.

Dù ở nơi đất khách quê người, dòng máu yêu nước trong ông chưa bao giờ nguôi tắt. Năm 1945, khi nghe tin nước nhà giành được độc lập, bất chấp sự khủng bố dã man của kẻ thù, Lộc Văn Trọng đã dũng cảm tham gia vào tổ chức Ái hữu của binh lính người Việt tại Pháp. Ông cùng các đồng chí tích cực đấu tranh, kiên quyết phản đối việc chuyển vũ khí sang xâm lược Việt Nam lần thứ hai và mạnh mẽ đòi quyền hồi hương. Vì hành động yêu nước này, ông bị thực dân Pháp bắt bỏ tù và đày biệt xứ sang vùng sỏi đá Bắc Phi.

Năm 1946, trước những áp lực đấu tranh chính trị chính đáng từ phía Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, thực dân Pháp buộc phải trả tự do và cho hồi hương một số người Việt, trong đó có Lộc Văn Trọng. Ngay khi vừa đặt chân về đến quê nhà Cao Bằng, ông lập tức tham gia ngay vào lực lượng du kích xã để bảo vệ xóm làng. Năm 1948, trong một trận càn quét lớn của giặc vào bản làng, ông đã cùng tổ du kích mưu trí, dũng cảm chiến đấu bẻ gãy mũi tấn công của địch.

Người anh hùng luống tuổi vững tay lái xuyên bão đạn

Năm 1950, khi cuộc kháng chiến chống Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, bộ đội ta mở Chiến dịch Biên giới và rất cần những người tài xế có kinh nghiệm. Dù lúc này đã bước sang tuổi 45 – cái tuổi không còn trẻ để chịu đựng sương gió chiến trường – đồng chí Lộc Văn Trọng vẫn viết đơn tình nguyện xung phong nhập ngũ, đầu quân vào Cục Vận tải thuộc Tổng cục Hậu cần.

Từ năm 1950 đến năm 1954, ông đã ôm vô lăng phục vụ liên tiếp trong 5 chiến dịch lớn, từ Chiến dịch Biên giới, Hòa Bình cho đến Tây Bắc. Suốt gần 3 năm ròng rã dầm mưa dãi nắng, trong điều kiện bảo dưỡng vô cùng thiếu thốn, chiếc xe do ông trực tiếp quản lý và cầm lái đã chạy hơn 30.000 km an toàn tuyệt đối. Ông đã vận chuyển hàng nghìn tấn vũ khí, lương thực ra tiền tuyến mà không để xảy ra bất kỳ sai sót hay tai nạn nào.

Sáng kiến "Đèn mõm nhái" và lòng quả cảm tại Điện Biên Phủ

Đỉnh cao cống hiến của người tài xế già Lộc Văn Trọng nằm ở Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử năm 1954. Tuyến đường vận chuyển ra mặt trận vô cùng hiểm trở với dốc cao, vực sâu, lại bị máy bay Pháp điên cuồng ném bom đánh phá suốt ngày đêm nhằm cắt đứt nguồn tiếp tế của ta.

Để đưa hàng ra tiền tuyến, các xe vận tải buộc phải chạy ban đêm trong tình trạng tắt đèn hoàn toàn. Không chịu khuất phục trước bóng tối, đồng chí Lộc Văn Trọng đã có một sáng kiến kỹ thuật lịch sử: chế tạo ra chiếc "đèn mõm nhái" (hay còn gọi là đèn gầm). Ông dùng các vật liệu tận dụng để che chắn đèn pha, chỉ để chừa lại một khe sáng rất nhỏ rọi thẳng xuống mặt đường sát bánh xe trước. Sáng kiến này giúp tài xế vẫn nhìn thấy đường để di chuyển qua đèo dốc hiểm trở nhưng máy bay địch trên cao hoàn toàn bị mù hướng, không thể phát hiện ra xe.

Không chỉ mưu trí, ông còn là một người gan dạ hiếm có. Trong một lần chở đạn dược lên đỉnh đèo Pha Đin, đoàn xe của ta bị máy bay địch phát hiện và bắn phá dữ dội, khiến một số xe phía trước bốc cháy. Trong tình thế hiểm nghèo, không quản nguy hiểm đến tính mạng, Lộc Văn Trọng đã dũng cảm nhấn ga, lái chiếc xe của mình lao vọt lên phía trước để đánh lạc hướng làn đạn của máy bay địch, bảo vệ an toàn cho toàn bộ phần còn lại của đoàn xe chở đầy khí tài.

Bên cạnh công việc lái xe, ông còn là người thầy, người đồng đội tận tụy khi hết lòng dìu dắt, truyền đạt kinh nghiệm xương máu cho các thế hệ lái xe trẻ tuổi.

Vinh quang và sự tri ân của Tổ quốc

Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, ngày 31 tháng 8 năm 1955, đồng chí Lộc Văn Trọng vinh dự được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông trở thành một trong những người lính lái xe đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam nhận được danh hiệu cao quý này. Ngoài ra, ông còn được trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba và Huân chương Chiến công hạng Nhất.

Anh hùng Lộc Văn Trọng qua đời vào năm 1979. Cuộc đời và câu chuyện vượt qua mưa bom bão đạn, giữ vững tay lái của người chiến sĩ dân tộc Tày năm ấy vẫn mãi là một thiên anh hùng ca bất diệt, là tấm gương sáng ngời về tinh thần "yêu xe như con, quý xăng như máu" cho thế hệ trẻ hôm nay noi theo.