Anh hùng lực lượng vũ trang - Đinh Núp
Giữa đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ, nơi núi rừng trùng điệp và tiếng cồng chiêng vang vọng qua bao thế hệ, tên tuổi Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đinh Núp đã trở thành biểu tượng bất khuất của tinh thần đấu tranh quật cường của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên trong những năm tháng “thời hoa lửa” của dân tộc. Đinh Núp sinh ngày 2 tháng 5 năm 1914 tại làng Stơr, xã Tơ Tung, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai, là người dân tộc Ba Na. Xuất thân từ cuộc sống núi rừng gian khó, ông sớm chứng kiến cảnh thực dân Pháp đàn áp, bắt dân làng đi phu, cướp bóc của cải, khiến nhiều buôn làng tan tác, nhân dân phải bỏ làng, bỏ rẫy mà lánh vào rừng sâu.
Lòng căm thù giặc nung nấu đã thôi thúc Đinh Núp đứng lên từ rất sớm. Năm 1935, khi quân Pháp kéo về làng bắt phu, dân làng vì quá sợ hãi đã chạy trốn hết vào rừng. Chỉ một mình anh Núp ở lại, dùng chiếc nỏ thô sơ phục kích, bắn bị thương lính Pháp. Hành động táo bạo ấy không chỉ khiến quân địch hoang mang mà còn có ý nghĩa đặc biệt: anh muốn chứng minh cho dân làng thấy rằng lính Pháp cũng là con người, cũng có thể bị đánh bại. Từ đó, uy tín của Đinh Núp lan rộng, ông trở thành chỗ dựa tinh thần cho đồng bào Ba Na, Ê Đê trong cuộc đấu tranh giữ làng, giữ đất.
Năm 1945, Đinh Núp tham gia Cách mạng Tháng Tám, cùng nhân dân địa phương đứng lên giành chính quyền. Bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 – 1954), ông là người có công lớn trong việc vận động đồng bào các dân tộc Tây Nguyên tham gia các tổ du kích, xây dựng “làng chiến đấu”, biến núi rừng thành trận địa. Từ năm 1950 đến 1951, quân Pháp đã nhiều lần mở các cuộc hành quân lớn lên vùng Kbang, đốt làng, phá rẫy, hòng dập tắt phong trào kháng chiến. Chỉ trong hai năm, địch tổ chức tới 10 cuộc càn quét quy mô lớn, nhưng đều bị lực lượng du kích dưới sự chỉ huy của Đinh Núp đánh trả quyết liệt bằng những vũ khí thô sơ như chông tre, bẫy đá, cung tên. Dựa vào địa hình hiểm trở và sự đoàn kết của cộng đồng, dân làng Stơr đã tiêu diệt và làm tiêu hao nhiều sinh lực địch, buộc quân Pháp phải khiếp sợ mỗi khi tiến sâu vào vùng căn cứ.
Sau Hiệp định Genève năm 1954, Đinh Núp cùng đơn vị tập kết ra miền Bắc một thời gian, rồi tiếp tục trở về Tây Nguyên tham gia kháng chiến. Năm 1955, ông được kết nạp vào Đảng Nhân dân Cách mạng Việt Nam. Năm 1963, ông trở lại miền Nam trực tiếp chiến đấu; năm 1964, ông vinh dự sang thăm Cuba theo lời mời của Chủ tịch Fidel Castro – một minh chứng sinh động cho uy tín và tầm vóc của người anh hùng núi rừng Tây Nguyên trên trường quốc tế.
Sau ngày đất nước thống nhất, Đinh Núp tiếp tục cống hiến trong vai trò người cán bộ của Nhà nước. Ông từng giữ chức Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Gia Lai – Kon Tum, là Đại biểu Quốc hội khóa VI và Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa VI (1976 – 1981). Cuộc đời chiến đấu và cống hiến của ông đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho văn học nghệ thuật cách mạng. Nhân vật anh hùng Núp trong tiểu thuyết “Đất nước đứng lên” của nhà văn Nguyên Ngọc chính là nguyên mẫu từ cuộc đời ông; tác phẩm sau đó còn được dựng thành phim năm 1995, trong đó chính Đinh Núp tham gia một số cảnh quay hồi tưởng, như lời tự sự chân thực của một người đã sống trọn đời cho núi rừng, cho cách mạng.
Đinh Núp (1914 – 1999) không chỉ là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, mà còn là biểu tượng của sức mạnh đoàn kết các dân tộc, của ý chí “đất nước đứng lên” giữa bom đạn và đói nghèo. Trong mạch nguồn những câu chuyện thời hoa lửa, tên tuổi Anh hùng Núp mãi mãi là ngọn lửa thiêng thắp sáng niềm tin, lòng tự hào và tinh thần quật khởi của các thế hệ hôm nay và mai sau.
