Anh Hùng Lực Lượng Vũ Trang Hà Văn Chúc

Hà Văn Chúc – Huyền thoại về trận đánh "Một chọi ba mươi sáu"

Trong những trang sử vàng của Không quân Việt Nam, trận không chiến ngày 3/1/1968 vẫn luôn được nhắc lại như một kỳ tích về lòng quả cảm và trí tuệ quân sự. Nhân vật chính của trận đánh ấy là Thượng úy Hà Văn Chúc.

Từ chiến sĩ cao xạ đến phi công ưu tú Sinh ra tại xã Hải Lựu, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc, Hà Văn Chúc nhập ngũ năm 1959. Ban đầu là một chiến sĩ pháo cao xạ, nhưng nhờ sức khỏe dẻo dai và tư duy nhạy bén, ông được chọn đi đào tạo phi công tại Liên Xô. Trở về nước năm 1964, ông nhanh chóng trở thành một trong những phi công chủ lực của Trung đoàn 921, góp phần không nhỏ vào việc bảo vệ bầu trời miền Bắc trong những năm tháng chống chiến tranh phá hoại.

Cuộc đối đầu lịch sử trên đỉnh mây Chiều ngày 3/1/1968, radar ta phát hiện một phi đội gồm 36 máy bay cường kích và tiêm kích của Mỹ đang rầm rộ tiến vào đánh phá Hà Nội. Trong tình thế máy bay trực chiến tại sân bay Nội Bài lúc đó rất hạn chế, Hà Văn Chúc đã xung phong xuất kích đơn độc.

Một mình chiếc MiG-21 của ông đã lao thẳng vào đội hình khổng lồ của đối phương. Bằng kỹ thuật bay điêu luyện và sự dũng cảm không lùi bước, ông đã làm rối loạn đội hình địch, khiến chúng hoang mang cực độ. Giữa vòng vây dày đặc của tên lửa và đạn pháo đối phương, Hà Văn Chúc đã bình tĩnh áp sát và bắn rơi một chiếc F-105 do một đại tá không quân Mỹ điều khiển trước khi thoát ly an toàn.

Di sản và sự tri ân Dù giành chiến thắng lẫy lừng, nhưng do vết thương quá nặng từ những trận chiến liên miên và sức khỏe suy giảm, ông đã hy sinh vào ngày 19/1/1968 tại Quân y viện 108.

Sự hy sinh của Hà Văn Chúc đã viết nên một bản anh hùng ca về tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Năm 1995, ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ngày nay, tên của ông được đặt cho một tuyến phố tại Thủ đô Hà Nội như một lời nhắc nhở về một thế hệ "quyết chiến quyết thắng" trên bầu trời.