Anh hùng lực lượng vũ trang Hồ Đức Thắng

Giữa những năm tháng kháng chiến gian lao của dân tộc, khi từng con đường, từng bến bãi đều bị kẻ thù phong tỏa gắt gao, cách mạng Việt Nam đã tìm ra một hướng đi táo bạo: mở con đường chiến lược trên biển. Và trong hành trình lịch sử ấy, anh hùng Hồ Đức Thắng đã trở thành biểu tượng của lòng quả cảm, trí mưu và sự trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc.

Trong số những đảng viên được tổ chức triệu tập để chuẩn bị cho chuyến đi đặc biệt từ Trà Vinh ra miền Bắc, đồng chí tên khai sinh là Hồ Bá Thọ, còn gọi là Nguyễn Văn Inh. Ông là Bí thư Chi bộ Hiệp Thạnh được lựa chọn làm thuyền trưởng. Quyết định ấy không phải ngẫu nhiên. Bởi từ rất sớm, Nguyễn Văn Inh đã gắn đời mình với biển cả và cách mạng.

Năm 1946, ông gia nhập Chi đội 14 Bộ đội Hải quân Nam Bộ do đồng chí Trần Long Chu làm Chỉ huy trưởng. Một năm sau, ông được giao nhiệm vụ làm thuyền trưởng, chỉ huy 12 thủy thủ hóa trang thành thuyền buôn, vượt biển mang tài liệu, thuốc men và lương thực ra miền Trung. Chuyến đi không thành khi tàu bị địch phát hiện ở vùng biển Nha Trang. Trước tình thế hiểm nghèo, Nguyễn Văn Inh đã chủ động hủy tàu, chấp nhận rơi vào tay địch để bảo vệ tài liệu và giữ trọn bí mật cho tổ chức. Dù bị tra tấn dã man, ông vẫn kiên quyết không khai một lời.

Tháng 3 năm 1950, ông giữ chức Đại đội phó Đại đội 198 – đơn vị vận tải 14 Hải quân Nam Bộ, trực tiếp chỉ huy nhiều chuyến vận tải an toàn trên biển. Chính bảng thành tích dày dạn, kinh nghiệm đi biển và lòng trung thành tuyệt đối ấy đã khiến tổ chức hoàn toàn tin tưởng giao cho ông trọng trách đặc biệt: lèo lái chuyến tàu đầu tiên của Trà Vinh lần đường ra miền Bắc.

Trước giờ xuất phát, chính trị viên, thuyền trưởng và bốn thủy thủ thống nhất lấy bí danh Đoàn – Kết – Đấu – Tranh – Thắng – Lợi, như một lời thề sắt son. Từ đây, Nguyễn Văn Inh mang tên Hồ Đức Thắng, cái tên gắn liền với lịch sử hải quân cách mạng Việt Nam.

Ngày 25/8/1961, chiếc tàu gỗ trọng tải 15 tấn, trang bị hết sức thô sơ, do thuyền trưởng Hồ Đức Thắng chỉ huy đã nhổ neo tại bến Trà Vinh. Đó là một hành trình đầy hiểm nguy: biển động, thiếu thốn, sự rình rập của kẻ thù luôn cận kề. Nhưng bằng bản lĩnh, trí tuệ và lòng dũng cảm, con tàu đã vượt qua trùng khơi, ra đến miền Bắc an toàn, hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử, trực tiếp báo cáo với Bác Hồ và Trung ương.

Từ thành công của tàu Trà Vinh cùng một số chuyến đi khác, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương quyết định mở tuyến Đường Hồ Chí Minh trên biển. Tại Đồ Sơn (Hải Phòng), thuyền trưởng Hồ Đức Thắng cùng các cán bộ, chiến sĩ vinh dự được gặp Bác Hồ và tuyên thệ tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc, sẵn sàng hy sinh để hoàn thành nhiệm vụ.

Từ năm 1961 đến 1966, trên cương vị thuyền trưởng kiêm chính trị viên, Hồ Đức Thắng đã chỉ huy 16 chuyến tàu, cập hầu hết các bến ở Nam Bộ, trong đó có bến Trà Vinh – B22, vận chuyển hơn 1.000 tấn vũ khí và trang thiết bị cho chiến trường. Đó là thành tích kỳ diệu, được tạo nên giữa bom đạn, phong tỏa và sự truy lùng khốc liệt của kẻ thù.

Ghi nhận những đóng góp to lớn ấy, ngày 1/1/1967, Thượng úy Hồ Đức Thắng vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký quyết định phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông là một trong ba người đầu tiên của Đoàn tàu Không số được trao tặng danh hiệu cao quý này, đồng thời được Bác Hồ ký tặng 4 Huân chương – sự ghi nhận xứng đáng cho một “kình ngư” mưu trí, dũng cảm, luôn trong tư thế quyết tử để giữ bí mật tuyệt đối cho tuyến đường chiến lược.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, đồng chí Hồ Đức Thắng được phong quân hàm Thiếu tá, công tác tại Công xưởng Nhà Bè – Bộ Tư lệnh Hải quân, giữ chức Phó Chính ủy cho đến khi nghỉ hưu năm 1980, khép lại hơn 40 năm trọn đời cống hiến cho cách mạng.

Sinh ra ở Cù Lao Dài, Vĩnh Long, nhưng Hiệp Thạnh – Trà Vinh mới là mảnh đất gắn bó sâu nặng với cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của ông. Tại đây, ông xây dựng gia đình, lãnh đạo phong trào Đồng khởi và sau khi nghỉ hưu, ông chọn trở về sống trọn những năm tháng cuối đời cho đến khi từ trần năm 2005.

Hồ Đức Thắng – từ người con miền sông nước đến người mở đường trên biển – đã để lại một tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước, sự hy sinh và khí phách của người cộng sản. Câu chuyện về ông không chỉ là ký ức của một thời hoa lửa, mà còn là ngọn lửa truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.