Anh hùng lực lượng vũ trang Kiều Ngọc Luân
Kiều Ngọc Luân sinh năm 1942, tại xã Bình Thuận, huyện Bình Sơn (nay là xã Vạn Tường), tỉnh Quảng Ngãi, mảnh đất miền Trung khô cằn nhưng giàu truyền thống cách mạng. Kiều Ngọc Luân nhập ngũ năm 1966. Ngay từ những ngày đầu quân ngũ, người lính trẻ đã sớm bộc lộ tư chất chỉ huy, từ chiến sĩ nhanh chóng phát triển thành cán bộ chỉ huy cấp trung đội, đại đội. Ở bất kỳ đơn vị nào, anh đều được đồng đội quý trọng bởi tính kỷ luật, sống giản dị, gan dạ và chiến đấu vô cùng dũng cảm. Trong ký ức của những đồng đội cùng trung đoàn như Thiếu tướng Giang Văn Thành (nguyên Đại đội trưởng Đại đội 6, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 64) thì đồng chí Kiều Ngọc Luân là “người chỉ huy được cả trung đoàn kính phục”, là người đã sống và chiến đấu như thể biết trước mình sẽ không trở về. Đại tá Lê Ngọc Sơn, nguyên Chủ nhiệm Chính trị Quân khu Thủ Đô (nguyên Chính trị viên Đại đội 10, Tiểu đoàn 9, Trung đoàn 64) xúc động kể: “Đại đội 10 là đơn vị chủ công giữ các điểm nóng như ngã ba Long Hưng, cửa nhà thờ Tri Bưu. Đây là những nơi địch ngày đêm tấn công hòng xuyên vào Thành cổ. Anh Luân được phân công bám sát đơn vị tôi. Anh không chỉ trực tiếp chỉ huy, trực tiếp chiến đấu, mà còn quan tâm đến từng việc rất cụ thể, như: Đạn dược đủ chưa, thương binh đã được đưa ra bờ sông Thạch Hãn chưa, lương khô có đủ không...”.
Đại tá Lê Ngọc Sơn nhớ như in hình ảnh người chỉ huy năm nào: “Anh Luân cao khoảng 1,65m, mặt vuông chữ điền, gương mặt phúc hậu, người rắn rỏi. Lúc nào anh cũng chải đầu rất mượt dù đang ở giữa chiến trường. Phong thái anh bình tĩnh lắm. Chúng tôi nhìn anh mà yên tâm hẳn, vì biết rằng có anh Luân là trận địa này giữ được”. Trong thời gian chiến đấu tại chiến trường Quảng Nam, Quảng Ngãi từ năm 1966 đến 1968, Kiều Ngọc Luân đã cùng đồng đội đánh hơn 50 trận đánh lớn nhỏ, tiêu diệt hơn 100 lính Mỹ, phá hủy 3 xe tăng, thu nhiều vũ khí. Trong mỗi trận chiến đấu, anh luôn là người đi đầu và cũng là người cuối cùng rời trận địa. Không chỉ quả cảm, Kiều Ngọc Luân còn giỏi tổ chức và đặc biệt coi trọng việc bảo toàn lực lượng cho đơn vị. Anh là mẫu người chỉ huy mà đồng đội tin tưởng giao cả sinh mệnh nơi trận mạc.
Năm 1969, Kiều Ngọc Luân là đại biểu trong đoàn Dũng sĩ Quân Giải phóng miền Nam ra báo công với Bác Hồ. Lần ấy, Kiều Ngọc Luân được Bác tặng Huy hiệu của Người. Từ năm 1969 đến 1970, anh được cử đi học tại Trường Quân chính Quân khu Hữu Ngạn. Từ cuối tháng 6-1972, trên các cương vị: Trợ lý tác chiến Tiểu đoàn, Đại đội trưởng, Phó tiểu đoàn trưởng, anh luôn bám sát đơn vị, chiến đấu kiên cường, giữ vững trận địa ở Linh Chiểu, ngã ba Long Hưng, Tri Bưu... Có ngày anh chỉ huy đánh lui 7 đợt tấn công của địch, riêng anh diệt 50 tên địch. Trong ký ức của đồng đội, Kiều Ngọc Luân luôn là người chỉ huy can trường, dũng mãnh, giữa lúc bom nổ, pháo dập vẫn giữ tác phong chỉ huy bình tĩnh, mạnh bạo, chắc chắn đến lạ lùng. “Chúng tôi nghe danh anh Luân từ những trận trước. Gặp rồi thì phục sát đất. Chỉ cần anh có mặt là anh em vững tin, chiến đấu đến cùng”, Thiếu tướng Giang Văn Thành nói.
Cao điểm của những ngày chiến đấu ấy là trận tấn công làng Bích La Đông. Từ ngày 9-9-1972, anh Luân chỉ huy lực lượng thọc sâu, đánh chiếm khu vực Nhà Bằng, trung tâm đề kháng ở trường học, đánh lui nhiều đợt phản kích của địch. Đến ngày 18-9, Trung đoàn 64 hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, tiêu diệt 633 tên địch, đánh thiệt hại nặng 8 đại đội, thu nhiều vũ khí, góp phần quan trọng vào việc làm chủ và chốt giữ làng Bích La Đông.
Ngày 12-9-1972, Kiều Ngọc Luân đã anh dũng hy sinh khi đang trực tiếp chỉ huy đánh trả một đợt phản kích lớn của đối phương. Theo Đại tá Lê Ngọc Sơn, hôm đó, sau khi chỉ huy đánh bật địch khỏi 2/3 làng Bích La Đông, Tiểu đoàn phó Kiều Ngọc Luân triệu tập một số đồng đội để hội ý. Trong lúc đang trao đổi kế hoạch, một quả pháo bất ngờ giội trúng. Anh cùng 4 cán bộ hy sinh tại chỗ.
Ngày 23-9-1973, liệt sĩ, Đại úy Kiều Ngọc Luân được truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Người chỉ huy can trường ấy hy sinh ở tuổi 30, khi còn chưa có con. Nhưng tên anh sống mãi trong ký ức đồng đội và thế hệ sau, như lời nhạc sĩ Nguyễn Văn Bằng, nguyên chiến sĩ Đại đội 11, từng hát trong ca khúc tưởng niệm viết về anh: “Kiều Ngọc Luân là niềm tin biết bao chiến sĩ...”.
