Anh hùng lực lượng vũ trang La Văn Cầu

Đại tá La Văn Cầu: Huyền thoại "chặt tay phá đồn" và biểu tượng bất diệt của Bộ đội Cụ Hồ

Đại tá La Văn Cầu không chỉ là một nhân vật được ghi danh trong sử sách mà còn là một "nhân chứng sống", một huyền thoại bằng xương bằng thịt bước ra từ khói lửa chiến tranh. Cuộc đời ông là bản anh hùng ca về ý chí kiên cường, lòng yêu nước dũng cảm trong thời chiến và nếp sống mẫu mực, giản dị trong thời bình.

Tuổi thơ cơ cực và lý tưởng cách mạng cháy bỏngXuất thân: Ông sinh năm 1931 (có tài liệu ghi năm 1932) tại xã Phong Nặm, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Ông là người dân tộc Tày, tên thật là Sầm Phúc Hướng.

Mối thù sâu sắc với giặc ngoại xâm: Năm lên 3 tuổi, gia đình ông gặp biến cố lớn khi cha bị thực dân Pháp bắt đi làm phu. Bị bóc lột sức lao động và đánh đập tàn nhẫn, cha ông mang bệnh nặng rồi qua đời. Nỗi đau mất cha, cộng với sự áp bức bóc lột của giặc đã hun đúc trong lòng cậu bé Hướng lòng căm thù giặc sâu sắc.

Cơ duyên mang tên "La Văn Cầu": Năm 1948, khi mới 16 tuổi, ông đã khai tăng tuổi thành 18 để tình nguyện nhập ngũ với quyết tâm "trả thù nhà, đền nợ nước". Khi làm đơn, ông lấy tên là Lã Văn Cầu, nhưng do cán bộ ghi danh sơ suất viết nhầm thành La Văn Cầu. Cái tên này từ đó đã gắn liền với cuộc đời binh nghiệp của ông.

ẢNH ÔNG KHI CÒN TRẺ TẠI ĐẠI HỘI ANH HÙNG CHIỄN SĨTHI ĐUA TOÀN QUỐC LẦN THỨ NHẤT

NĂM 1952

Trận Đông Khê (1950) và quyết định phi thường chấn động lịch sử

Tên tuổi của La Văn Cầu gắn liền với một chiến công hiển hách mang tính chất bước ngoặt trong Chiến dịch Biên giới Thu Đông năm 1950. Trận Đông Khê là trận đánh mở màn, có ý nghĩa then chốt quyết định sự thành bại của toàn chiến dịch.

Khi đó, La Văn Cầu là Tiểu đội phó, được giao làm Tổ trưởng tổ bộc phá với nhiệm vụ vô cùng nguy hiểm: mở đường máu, đánh sập lô cốt đầu cầu để bộ đội ta tiến lên. Diễn biến thời khắc sinh tử đó diễn ra như sau:

Vượt qua mưa bom bão đạn: Khi tổ bộc phá tiến lên, hỏa lực từ lô cốt địch nã xuống như mưa. Các đồng đội trong tổ lần lượt ngã xuống. Bản thân ông cũng bị hai viên đạn găm trúng người: một viên sượt qua má phải, viên thứ hai bắn nát khuỷu tay và bả vai phải khiến ông ngã ngất lịm.

Hành động "chặt tay phá đồn": Khi tỉnh lại, má phải đầm đìa máu, cánh tay phải đã dập nát, chỉ còn lỉa chỉa gân và da, lủng lẳng vô cùng vướng víu. Giữa lằn ranh sinh tử, với ý chí quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ, ông lùi lại và khẩn thiết nhờ người đồng đội (Tiểu đội trưởng Nông Văn Thêu) chặt đứt cánh tay vướng víu của mình. Trước tình huống khẩn cấp, đồng đội đã phải gạt nước mắt, dùng kiếm chiến lợi phẩm chặt đứt cánh tay phải của ông rồi băng bó tạm bợ.

Hoàn thành sứ mệnh: Bỏ lại một phần thân thể trên chiến hào, La Văn Cầu nén chịu nỗi đau xé thịt. Ông dùng cánh tay trái còn lại ôm chặt quả bộc phá nặng 12kg, tiếp tục trườn lên áp sát mục tiêu, giật nụ xòe nổ tung lô cốt địch. Tiếng nổ lớn phá tan phòng tuyến kiên cố, tạo thời cơ vàng cho quân ta ào lên làm chủ hoàn toàn cứ điểm Đông Khê.

HÌNH ẢNH ÔNG VÀ CÁC CHIỄN SĨ CÔNG PHÁ TRƯỚC MƯA BOM BÃO ĐẠN QUÂN THÙ

Phần thưởng cao quý và người "Chiến sĩ môi trường" giữa Thủ đô

Sau chiến công lẫm liệt, hành động của La Văn Cầu đã trở thành ngọn lửa thổi bùng phong trào thi đua giết giặc lập công trong toàn quân.

Vinh danh xứng đáng: Ngày 19/05/1952, tại Đại hội Anh hùng chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, ông vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới chớm tuổi đôi mươi. Ông cũng là 1 trong 7 vị anh hùng đầu tiên của Quân đội ta.

Vượt qua nghịch cảnh: Trở về với thương tật mất đi cánh tay thuận, ông từng có lúc hụt hẫng nhưng nhanh chóng lấy lại tinh thần. Ông kiên trì tự tập luyện để "biến tay trái thành tay phải", tự làm mọi việc sinh hoạt cá nhân mà không ỷ lại vào người khác. Sau đó, ông tiếp tục công tác tại nhiều vị trí trong quân đội (Tổng cục Chính trị, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam...) trước khi nghỉ hưu vào năm 1996 với quân hàm Đại tá.

Cuộc sống đời thường: Trở về cuộc sống thời bình, Đại tá La Văn Cầu cùng gia đình sinh sống tại một con ngõ nhỏ trên phố Tây Sơn (Đống Đa, Hà Nội). Dù là một tượng đài lịch sử, được nhà nước lấy tên đặt cho đường phố ngay khi còn sống, nhưng ông sống vô cùng giản dị, khiêm tốn. Người dân quanh khu phố từ lâu đã quen thuộc với hình ảnh cụ ông cụt một tay, hằng ngày cầm chổi đi quét dọn ngõ xóm, tự nhận mình là "chiến sĩ môi trường" góp phần làm sạch đẹp Thủ đô.

Công dân ưu tú: Năm 2019, ông được vinh danh là Công dân Thủ đô ưu tú. Hiện nay, ở tuổi ngoài 90, ông vẫn minh mẫn, hạnh phúc bên gia đình và tiếp tục là người "truyền lửa" tình yêu Tổ quốc cho các thế hệ trẻ mỗi dịp kỷ niệm những ngày lễ lớn của đất nước.

Đại tá La Văn Cầu chính là minh chứng sống động nhất cho câu nói: Anh hùng trong thời chiến, mẫu mực trong thời bình. Cả cuộc đời ông là một bài ca đẹp về ý chí quật cường của dân tộc Việt Nam.