Anh hùng lực lượng vũ trang - Lò Văn Bường
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lò Văn Bường sinh năm 1924, lớn lên giữa núi rừng Cộc Chẻ, xã Xuân Lẹ – mảnh đất heo hút nhưng giàu truyền thống cách mạng của miền Tây Thanh Hóa. Là người con dân tộc Thái, tuổi thơ của ông gắn liền với nương rẫy, rừng sâu và những tháng ngày chứng kiến đồng bào chịu nhiều áp bức, đói nghèo. Chính từ thực tế ấy đã hun đúc trong chàng trai trẻ lòng yêu nước nồng nàn và khát vọng được đứng vào hàng ngũ chiến đấu bảo vệ quê hương. Năm 18 tuổi, Lò Văn Bường hăng hái lên đường nhập ngũ, trở thành chiến sĩ Trung đội 3, Sư đoàn 355. Ban đầu đơn vị đóng quân tại huyện Ngọc Lặc (Thanh Hóa), sau đó liên tục cơ động đến nhiều địa bàn khác nhau để thực hiện nhiệm vụ chiến đấu và công tác đặc biệt.
Tháng 10/1949, ông được điều sang Sầm Tớ (tỉnh Hủa Phăn) và khu vực phía Nam Xiêng Khoảng, nước bạn Lào, làm nhiệm vụ dân vận, xây dựng cơ sở quần chúng đứng về phía Cách mạng. Giữa nơi “rừng thiêng nước độc”, bệnh tật, thiếu thốn bủa vây, ông và đồng đội vẫn bền bỉ bám dân, bám bản, kiên trì tuyên truyền, vận động, vạch trần âm mưu của thực dân Pháp và bọn tay sai. Bằng sự chân thành, hiểu phong tục tập quán địa phương và tinh thần không quản gian khổ, ông đã giúp nhiều bản làng giác ngộ, tin tưởng và đi theo Cách mạng.
Năm 1951, Lò Văn Bường được bổ sung vào một tổ công tác mới, nhận nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm là củng cố cơ sở vừa bị vỡ ở vùng gần đồn địch. Khu vực này bị kẻ thù khống chế gắt gao, nhân dân lâm vào cảnh đói khổ do hạn hán, lụt lội liên tiếp. Ông vừa giúp dân chống đói, ổn định cuộc sống, vừa kiên trì vận động từng người đứng lên đấu tranh, phá tan mọi âm mưu kìm kẹp của địch. Trong một lần vào bản gặp cai tổng ở Mường Khun, ông bất ngờ chạm trán một toán địch và thổ phỉ khoảng 20 tên đang lùng sục. Quyết không để rơi vào tay giặc, ông dũng cảm nổ súng bắn trả, làm bị thương nhiều tên địch. Bản thân ông bị thương nặng ở tay phải, lưng và mắt, rồi bị truy đuổi gắt gao. Nhờ ý chí kiên cường và nghị lực phi thường, ông đã sống sót sau nhiều ngày ẩn náu trong rừng sâu hoang vu.
Năm 1953, khi thực dân Pháp cho quân nhảy dù xuống Điện Biên Phủ và tăng cường hậu thuẫn cho thổ phỉ hoành hành ở nhiều tỉnh của Lào, ông tiếp tục được giao nhiệm vụ hoạt động tại khu vực Xiêng Khoảng, xây dựng cơ sở Cách mạng sau lưng địch. Suốt những năm tháng ấy, ông cùng cán bộ địa phương củng cố tổ chức, phát triển phong trào du kích, tổ chức phòng biệt kích, giữ vững an ninh vùng giải phóng, tạo được niềm tin sâu sắc trong quần chúng nhân dân, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Với sự mưu trí, dũng cảm và những chiến công xuất sắc, Lò Văn Bường nhiều lần được Quân khu IV và Sư đoàn 355 khen thưởng, là Chiến sĩ thi đua của bộ đội tình nguyện giúp nước bạn Lào. Tháng 5/1956, ông vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, được dự Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc tại Hà Nội. Sau kháng chiến chống Pháp, ông tiếp tục tham gia bảo vệ tuyến giao thông huyết mạch từ cầu Hàm Rồng đến Tĩnh Gia trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Trong thời bình, ông được điều về công tác tại Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thanh Hóa, sau đó được nhân dân tín nhiệm bầu làm Đại biểu Quốc hội nhiều khóa. Không chỉ là người lính mẫu mực, ông còn là tấm gương sáng trong lao động sản xuất. Ông đi đầu trong việc khôi phục và phát triển cây quế – đặc sản có giá trị kinh tế cao của Thường Xuân, tận tình hướng dẫn bà con cách trồng, chăm sóc để thoát nghèo bền vững, đồng thời góp phần bảo vệ rừng. Đến nay, dù tuổi cao, sức yếu, ông và vợ – bà Trương Thị Pừng – vẫn luôn là tấm gương gia đình mẫu mực, giàu tình nghĩa. Trong từng lời nói của người Anh hùng năm xưa vẫn cháy bỏng ước mong giản dị mà lớn lao: nhân dân no ấm, bản làng đổi thay, xứng đáng với những hy sinh của một thời hoa lửa không bao giờ phai.
