Anh hùng Lực lượng vũ trang Ngô Khắc Quyền

Anh hùng Lực lượng vũ trang

Ngô Khắc Quyền – hơn tám mươi trận đánh và chốt Búa Lớn cuối cùng

Trong chưa đầy mười một tháng chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam, trung đội trưởng Ngô Khắc Quyền tham gia hơn 80 trận, thu 40 khẩu súng. Ngày 18/7/1978, người chiến sĩ 22 tuổi bị thương nặng và hy sinh tại Búa Lớn, Tây Ninh.

Nếu chỉ nhìn vào hai con số ghi trong hồ sơ, người đọc có thể chưa hình dung hết cuộc đời chiến đấu của Ngô Khắc Quyền: sinh năm 1956, hy sinh năm 1978. Giữa hai cột mốc ấy chỉ có 22 năm. Nhưng trong chưa đầy một năm cuối đời, người trung đội trưởng trẻ tuổi đã cùng đồng đội trải qua hơn tám mươi trận đánh trên tuyến biên giới Tây Nam.

Ngô Khắc Quyền quê ở xã Thọ Thành, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Ông phục vụ trong Đại đội 2, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 273, Sư đoàn 341, Quân đoàn 4. Khi hy sinh, ông mang quân hàm trung sĩ và giữ chức trung đội trưởng bộ binh.

Trung đoàn 273 được thành lập ngày 3/8/1972. Trong kháng chiến chống Mỹ, đơn vị từng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh, thực hiện nhiệm vụ quân quản tại Sài Gòn. Khi đất nước thống nhất, những người lính của trung đoàn chưa kịp có một quãng nghỉ dài. Tình hình biên giới Tây Nam nhanh chóng trở nên căng thẳng và đơn vị tiếp tục nhận nhiệm vụ chiến đấu.

Đêm 30/4/1977, quân Khmer Đỏ đồng loạt tiến công nhiều địa bàn dọc biên giới Việt Nam. Từ tháng 9/1977, các cuộc tiến công được mở rộng với quy mô lớn hơn, có nơi tiến sâu hàng chục kilômét vào lãnh thổ Tây Ninh. Những địa danh như Tân Biên, Bến Cầu và Châu Thành trở thành tuyến đầu của một cuộc chiến bảo vệ lãnh thổ vừa bắt đầu.

Cũng từ tháng 9/1977, Ngô Khắc Quyền liên tục có mặt trong đội hình chiến đấu. Từ thời điểm ấy đến ngày 18/7/1978, hồ sơ do Hội đồng nhân dân tỉnh Thanh Hóa công bố ghi nhận ông đã tham gia hơn 80 trận.

Hơn tám mươi trận trong khoảng mười tháng đồng nghĩa với những lần hành quân và chiến đấu diễn ra gần như liên tục. Sau một trận đánh, người lính có thể chỉ kịp bổ sung đạn, kiểm tra vũ khí và củng cố lại đội hình trước khi nhận nhiệm vụ mới. Với một trung đội trưởng, trách nhiệm còn nặng hơn: nắm quân số, giữ liên lạc, tổ chức chiến đấu và đưa những người lính dưới quyền vượt qua tình huống nguy hiểm.

Hồ sơ thành tích ghi Ngô Khắc Quyền đã trực tiếp loại khỏi vòng chiến đấu 35 quân đối phương và thu 40 khẩu súng các loại. Những con số ấy không chỉ phản ánh khả năng chiến đấu của một cá nhân. Việc thu được vũ khí còn cho thấy nhiều trận diễn ra ở cự ly gần, nơi người lính phải tiến vào hoặc giữ được vị trí mà đối phương vừa rút bỏ.

Ngày 18/7/1978, đơn vị của Ngô Khắc Quyền chiến đấu tại Búa Lớn, thuộc tỉnh Tây Ninh.

Tư liệu công khai hiện nay không ghi lại đầy đủ đội hình, thời điểm nổ súng hay từng diễn biến của trận đánh. Không có lời thoại nào của người trung đội trưởng trẻ tuổi được lưu lại. Phần hồ sơ chỉ cho biết một kết thúc ngắn gọn: Ngô Khắc Quyền bị thương nặng và hy sinh tại mặt trận.

Nhưng đôi khi chính sự ngắn gọn ấy lại khiến người đọc dừng lại lâu hơn. Phía sau dòng chữ “bị thương nặng, hy sinh” là một người lính mới 22 tuổi, một người con của miền núi Thường Xuân đã đi hàng nghìn kilômét vào chiến trường Tây Ninh. Phía sau ông còn có cả một trung đội đang tiếp tục chiến đấu và một dải làng xóm biên giới cần được bảo vệ.

Búa Lớn trở thành trận đánh cuối cùng của Ngô Khắc Quyền. Ông không sống đến cuộc tổng phản công cuối năm 1978, cũng không chứng kiến thắng lợi của cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam vào đầu năm 1979. Nhưng hơn tám mươi trận ông đã tham gia là một phần của quá trình ngăn chặn đối phương, giữ đất và bảo vệ người dân trước khi quân đội Việt Nam chuyển sang thế phản công.

Ngày 28/8/1981, Hội đồng Nhà nước ban hành Quyết định số 02-KT/HĐNN7, truy tặng liệt sĩ Ngô Khắc Quyền danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cùng được tuyên dương trong quyết định này còn có chính Đại đội 2, Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 273 – đơn vị mà ông đã chiến đấu và hy sinh.

Hơn bốn mươi năm sau, tên Ngô Khắc Quyền được tỉnh Thanh Hóa đưa vào ngân hàng tên đường, phố và công trình công cộng. Đây không đơn thuần là một hình thức vinh danh. Một tên đường hiện diện giữa đời sống hôm nay còn giúp câu chuyện về người trung đội trưởng 22 tuổi không bị khuất sau những con số thống kê của chiến tranh.

Cuộc đời Ngô Khắc Quyền rất ngắn, nhưng quãng đời ấy không hề nhỏ. Từ tháng 9/1977 đến tháng 7/1978, ông đi qua hơn tám mươi trận đánh rồi nằm lại tại Búa Lớn. Con số 80 vì thế không chỉ nói về mật độ chiến đấu. Nó cho thấy một người lính trẻ đã đứng dậy sau từng trận, tiếp tục dẫn trung đội lên đường, cho đến lần cuối cùng không thể trở về.