Anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Thị Hồng Mùi

Trong dòng chảy hào hùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giữa khói lửa chiến tranh và những cung đường bị bom đạn cày xới, có những người con ưu tú đã lặng thầm hiến dâng cả tuổi xuân và sinh mệnh cho Tổ quốc. Anh hùng, Liệt sĩ Nguyễn Thị Hồng Mùi là một trong những tấm gương tiêu biểu như thế – một nữ thanh niên xung phong kiên cường, giàu lòng yêu nước, sống trọn vẹn với lý tưởng cách mạng và tình đồng đội thiêng liêng. Nguyễn Thị Hồng Mùi sinh ra và lớn lên tại huyện Duyên Hà (sau là huyện Hưng Hà), tỉnh Thái Bình – mảnh đất giàu truyền thống cách mạng. Khi đất nước bước vào giai đoạn ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cuối năm 1965, mới 22 tuổi đời, vừa tròn một tuổi Đảng, chị đã xung phong nhập ngũ, khoác lên mình màu áo thanh niên xung phong, được biên chế về Đại đội 895, N89. Với tinh thần “tất cả vì tiền tuyến”, đơn vị của chị được giao nhiệm vụ vô cùng quan trọng: bảo đảm giao thông đường sắt từ khu vực ga Gôi, vượt sông Đáy sang phía Nam núi Cánh Diều thuộc thị xã Ninh Bình – một tuyến huyết mạch luôn nằm trong tầm đánh phá ác liệt của không quân Mỹ. Là một trong bảy đảng viên của đơn vị, Nguyễn Thị Hồng Mùi sớm thể hiện bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và năng lực chỉ huy, được tín nhiệm giao làm Tiểu đội trưởng Tiểu đội 2. Ông Tạ Xuân Mai, nguyên Đội phó đơn vị N89, từng xúc động nhớ lại: chị Mùi là người rất gương mẫu, xông xáo, luôn đi đầu trong mọi công việc khó khăn, nguy hiểm. Dưới sự chỉ huy của chị, Tiểu đội 2 liên tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, trở thành lá cờ đầu của đơn vị. Trong đời sống thường ngày, chị lại là người chị cả gần gũi, thương yêu, chăm lo cho từng đồng đội, sẵn sàng chia sẻ gian khổ, động viên chị em vượt qua thử thách. Những tháng đầu năm 1966, tuyến đường sắt do Đại đội 895 đảm nhiệm liên tục bị máy bay Mỹ ném bom phá hoại. Đơn vị vừa sửa chữa, san lấp hố bom, vừa làm đường tránh dự phòng, bốc xếp hàng hóa, khai thác đá, phối hợp cùng các đơn vị pháo cao xạ đánh trả máy bay địch. Riêng Tiểu đội 2 của Nguyễn Thị Hồng Mùi còn trực tiếp tham gia vô hiệu hóa hàng trăm quả bom nổ chậm, ngày đêm bám cầu, bám đường, bảo vệ cho những đoàn tàu vượt sông an toàn, kịp thời chi viện cho chiến trường miền Nam. Chiều ngày 20-8-1966, vào lúc 17 giờ, khi Nguyễn Thị Hồng Mùi cùng đơn vị đang san lấp hố bom tại ga Gôi thì máy bay Mỹ bất ngờ ập đến đánh phá dữ dội. Một đoàn tàu chở hàng của ta đang tập kết bị trúng bom, bốc cháy ngùn ngụt. Ngay sau mệnh lệnh của Đại đội trưởng Lê Nguyên Nhung, chị Mùi không chút do dự, dẫn đầu đội hình lao vào biển lửa để dập đám cháy, cứu tàu, cứu hàng. Trong khói độc mù mịt, những toa hàng cháy dữ dội, chị cùng công nhân đường sắt nhanh chóng cắt các toa chưa cháy ra phía sau, rồi trực tiếp vác từng thùng hàng lớn chuyển vào kho an toàn. Dù mồ hôi ướt đầm áo, hơi độc phả ra nồng nặc, sức lực cạn dần, chị vẫn bình tĩnh động viên đồng đội, kiên trì cứu được hàng chục kiện hàng quý giá. Khi nhiều chị em bị ngạt độc, ngã quỵ, Tiểu đội trưởng Nguyễn Thị Hồng Mùi bất chấp hiểm nguy, lao đến trực tiếp hà hơi, tiếp sức, hút mũi, hô hấp nhân tạo cứu sống bốn đồng đội. Đến người thứ năm – chị Nguyễn Thị Kiều – chị cõng trên lưng đưa ra ngoài an toàn thì bản thân đã kiệt sức. Người nữ tiểu đội trưởng anh dũng ngã xuống, hy sinh trong tư thế của một người chỉ huy, một người đồng đội tận tụy, trọn vẹn vì người khác. Sự hy sinh cao cả của Nguyễn Thị Hồng Mùi đã trở thành biểu tượng đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Năm 1966, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã truy tặng chị Huân chương Lao động hạng III. Đến năm 2013, Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân cho liệt sĩ Nguyễn Thị Hồng Mùi. Cuộc đời ngắn ngủi nhưng rực sáng của chị mãi mãi là ngọn lửa truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay và mai sau, nhắc nhớ về một thời hoa lửa, nơi lý tưởng, lòng dũng cảm và tình người hòa quyện làm nên bất tử.