Anh hùng lực lượng vũ trang - Nguyễn Văn Chuyên

Đại Tá Nguyễn Văn Chuyên: "Mắt Thần" Thầm Lặng Và Cánh Chim Dẫn Đường Trên Bầu Trời Rực Lửa

Trong trang sử vàng chói lọi của lực lượng Phòng không - Không quân Việt Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, người ta thường nhắc nhiều đến các phi công anh hùng — những người trực tiếp điều khiển én bạc lao vào đội hình tiêm kích của địch. Thế nhưng, để có được những chiến công "lừng lẫy bầu trời" ấy, có một lực lượng thầm lặng nhưng đóng vai trò như bộ não của mỗi trận không chiến. Đó là các sĩ quan dẫn đường radar mặt đất. Trong đội ngũ những "mắt thần" tinh nhuệ năm ấy, tên tuổi của Đại tá, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Chuyên — nguyên Phó Tham mưu trưởng Bộ tư lệnh Phòng không - Không quân — đã tỏa sáng như một biểu tượng của trí tuệ, mưu lược và sự tận tụy vô song.

Gia nhập quân đội và được tuyển chọn đào tạo chuyên sâu về kỹ thuật, tư duy chiến thuật dẫn đường không quân, đồng chí Nguyễn Văn Chuyên sớm bộc lộ năng lực thiên bẩm trong việc đọc sơ đồ, tính toán tọa độ và phân tích quy luật hoạt động của không quân Mỹ. Bước vào giai đoạn cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ ở miền Bắc diễn ra khốc liệt nhất, ông chốt giữ tại các đài chỉ huy bổ trợ và đài radar dẫn đường tiền phương — nơi luôn là mục tiêu săn lùng, đánh phá hàng đầu của các loại tên lửa ngửi mùi sóng radar của địch.

Nhiệm vụ của một sĩ quan dẫn đường như đồng chí Nguyễn Văn Chuyên vô cùng áp lực và cân não. Trong bối cảnh địch liên tục sử dụng các biện pháp gây nhiễu đậm đặc, nhiễu trong đội hình, nhiễu ngoài đội hình hòng làm mù mắt các đài quan sát của ta, ông đã thể hiện bản lĩnh sắt đá và khối óc mưu trí tột bậc. Bằng kinh nghiệm dày dạn và sự nhạy bén phi thường, ông đã tìm ra quy luật từ những đốm sáng nhấp nháy, chập chờn trên màn hình hiện sóng để "vạch nhiễu tìm thù", phân biệt chính xác đâu là nhiễu giả, đâu là máy bay địch. Từ góc nhìn chiến lược ấy, ông đã kịp thời tham mưu cho chỉ huy và phát lệnh dẫn đường chính xác đến từng độ cao, hướng bay, đưa các phi công MiG của ta tiếp cận phía sau đuôi tiêm kích Mỹ từ thế bất ngờ, lập nên những chiến công vang dội.

Người ta mệnh danh ông là "cánh chim dẫn đường" bởi trong suốt dặm dài thời hoa lửa, bàn tay và giọng nói chỉ huy qua sóng vô tuyến của ông đã chắp cánh, đồng hành cùng hàng chục phi công tiêu biểu bắn rơi nhiều máy bay Mỹ. Sự liêm chính, sâu sát và quyết đoán của người sĩ quan dẫn đường Nguyễn Văn Chuyên đã biến những trận không chiến không cân sức trở thành những cái bẫy hoàn hảo thiêu rụi uy thế của không lực Hoa Kỳ. Sau ngày non sông thống nhất, ông tiếp tục cống hiến trí tuệ trên cương vị Phó Tham mưu trưởng Bộ tư lệnh Phòng không - Không quân, cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ bầu trời Tổ quốc đến những ngày cuối cùng của sự nghiệp.

Ghi nhận những đóng góp đặc biệt xuất sắc có tính chất chiến lược và thầm lặng ấy, Đảng và Nhà nước đã trang trọng phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân cho Đại tá Nguyễn Văn Chuyên. Bài viết hôm nay trên "Câu chuyện thời hoa lửa" là lời tri ân thành kính nhất gửi tới ông — "mắt thần" của không quân, một tấm gương ngời sáng về trí tuệ và lòng kiên trung để các thế hệ hôm nay mãi mãi tự hào và bước tiếp vững vàng.