Anh hùng Lực lượng vũ trang Nguyễn Văn Trỗi
Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940, tại làng Thanh Quýt, nay thuộc xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, trong một gia đình có truyền thống cách mạng
Tấm gương thời hoa lữa “Nguyễn văn Trỗi”
Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940, tại làng Thanh Quýt, nay thuộc xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, trong một gia đình có truyền thống cách mạng
Năm 1956, khi 16 tuổi, anh vào Sài Gòn sinh sống và làm nhiều nghề để mưu sinh. Anh vừa làm thuê, vừa học nghề điện vào ban đêm và trở thành công nhân Nhà máy điện Chợ Quán.
Năm 1963, Nguyễn Văn Trỗi gia nhập thành một chiến sĩ biệt động Sài Gòn. Anh luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ, từng dùng lựu đạn làm chết và bị thương nhiều tên địch tại cư xá Mỹ ở đường Cao Thắng.
Vào tháng 5 năm 1964, khi biết phái đoàn quân sự cấp cao của Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu sẽ đến thị sát, lực lượng biệt động đã lên kế hoạch tiêu diệt. Mặc dù mới cưới vợ được hơn 10 ngày, Nguyễn Văn Trỗi vẫn xung phong nhận nhiệm vụ cùng đồng đội cài mìn ở cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi).
Trong quá trình đặt mìn, việc bị bại lộ và anh bị địch bắt. Để bảo vệ đồng đội và cơ sở cách mạng, anh kiên quyết không khai báo dù bị tra tấn dã man. Kẻ thù sau đó đưa anh ra tòa và kết án tử hình.
Tại pháp trường, anh thể hiện ý chí sắt đá, từ chối bị bịt mắt và nói: “Không, phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi”. Trước khi hy sinh vào lúc 9 giờ 45 phút ngày 15 tháng 10 năm 1964, anh dõng dạc hô vang những lời kêu gọi lịch sử:
“Hãy nhớ lấy lời tôi!”
“Đả đảo đế quốc Mỹ!”
“Đả đảo Nguyễn Khánh!”
“Hồ Chí Minh muôn năm!”
“Việt Nam muôn năm!”
Khí phách không lùi bước trước kẻ thù.
Sự hy sinh của Nguyễn Văn Trỗi đã cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh của toàn dân tộc và gây tiếng vang lớn trên trường quốc tế.
Vinh danh: Hai ngày sau khi hy sinh, ngày 17 tháng 10 năm 1964, anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng và Huân chương Thành đồng hạng Nhất. Năm 1995, Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Lời Bác Hồ: Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ca ngợi: “Chí khí lẫm liệt của anh hùng Trỗi là một tấm gương cách mạng sáng ngời cho mọi người yêu nước - nhất là cho các cháu thanh niên học tập!”
Trong Văn hóa: Hình tượng anh là nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm nổi tiếng như bút ký “Sống như anh” của Thái Duy (Trần Đình Vân), bài thơ “Hãy nhớ lấy lời tôi” của Tố Hữu, và các bộ phim.
Tưởng niệm: Ngày 15 tháng 10 hằng năm được chọn làm Ngày truyền thống thanh niên công nhân Thành phố Hồ Chí Minh. Nhiều công trình, con đường trên cả nước được đặt theo tên anh. Sự bất khuất của anh đã biến cái chết thành bất tử, soi đường cho nhiều thế hệ.
