Anh hùng lực lưỡng vũ trang Nguyễn Văn Trỗi
dám đặt mìn ám sát giặt Mỹ và hô to 'còn Đế quốc Mỹ thì còn đấu tranh'
Nguyễn Văn Trỗi: Anh hùng cách mạng bất khuất của cách mạng Việt Nam
Thông tin cơ bản
Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 01/02/1940 tại làng Thanh Quýt, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, trong gia đình có truyền thống cách mạng. Anh là con thứ ba trong gia đình bần nông, mất mẹ từ nhỏ và di cư đến Sài Gòn năm 1956 cùng gia đình để trốn sự đàn áp của chính quyền Sài Gòn vnanet nguyenvantroipm.
Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng
Năm 1956: Anh đến Sài Gòn, làm công nhân thuê và học nghề điện, sau đó được tuyển dụng làm công nhân tại Nhà máy điện Chợ Quán.
Năm 1963: Anh gia nhập đội biệt động nội thành Sài Gòn, trở thành chiến sĩ xuất sắc, luôn hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, từng ném lựu đạn làm chết và bị thương một số quân địch.
Tháng 5/1964: Anh xung phong nhận nhiệm vụ cài mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi) để ám sát phái đoàn quân sự cao cấp của Mỹ do Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara dẫn đầu. Kế hoạch bị bại lộ, anh bị địch bắt ngày 09/05/1964.
Thời gian bị giam giữ và án tử hình
Anh bị giam tại Khám Chí Hòa, chịu mọi thủ đoạn tra tấn và dụ dỗ nhưng không tiết lộ bất kỳ thông tin nào về cơ sở cách mạng.
Ngày 10/08/1964, anh bị đưa ra Tòa án Quân sự và kết án tử hình. Tại tòa, anh dõng dạc trả lời: "Tôi chỉ tiếc rằng chưa giết được McNamara".
Do áp lực từ Mặt trận Giải phóng Dân tộc Venezuela đã bắt giữ trung tá Mỹ Michael Smolen, chính quyền Sài Gòn tạm đình chỉ bản án để trao đổi tù binh, nhưng sau đó bí mật xử bắn anh vào lúc 9 giờ 59 phút ngày 15/10/1964 tại Khám Chí Hòa.
Trước khi bị bắn, anh hô lớn: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!".
Danh hiệu và sự tôn vinh
Ngày 17/10/1964, Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam truy tặng anh danh hiệu Anh hùng các lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng và Huân chương Thành đồng hạng Nhất.
Năm 1995, Đảng và Nhà nước Việt Nam truy tặng anh danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ca ngợi anh: "Vì Tổ quốc, vì nhân dân, liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi đã anh dũng đấu tranh chống đế quốc Mỹ đến hơi thở cuối cùng. Chí khí lẫm liệt của Anh hùng Trỗi là một tấm gương hy sinh cách mạng sáng ngời cho mọi người yêu nước, nhất là cho các cháu thanh niên học tập".
Di sản và ảnh hưởng
Năm 1982, Ban Chấp hành Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh quyết định lấy ngày 15/10, ngày hy sinh của anh, làm ngày truyền thống thanh niên công nhân Thành phố Hồ Chí Minh.
Năm 2008, Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh thành lập Giải thưởng Nguyễn Văn Trỗi để tôn vinh các điển hình thanh niên công nhân trẻ xuất sắc trong sản xuất, dịch vụ, khoa học kỹ thuật.
Hình tượng anh đã trở thành cảm hứng cho nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật, bao gồm bài thơ "Hãy nhớ lấy lời tôi" của nhà thơ Tố Hữu, bài hát "Lời anh vọng mãi ngàn năm" của nhạc sĩ Vũ Thanh, phim truyện "Nguyễn Văn Trỗi" của đạo diễn Bùi Đình Hạc và bút ký "Sống như anh" của nhà báo Thái Duy.
Hài cốt anh được chuyển từ Nghĩa trang Văn Giáp về Nghĩa trang Liệt sĩ Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 15/04/2018T001
