Anh hùng lực lượng vũ trang Nguyễn Xuân giang
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Xuân Giang sinh năm 1940, quê xã Tân Thủy, huyện Lệ Thủy – mảnh đất giàu truyền thống cách mạng của tỉnh Quảng Bình. Cuộc đời binh nghiệp của ông gắn liền với những năm tháng chiến tranh ác liệt, nơi ý chí, lòng trung thành và tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” được thử thách đến tận cùng. Nhiều năm sau chiến tranh, hình ảnh người lính năm xưa vẫn hiện lên rõ nét trong những buổi gặp gỡ đồng đội, như lần ông cùng các cựu chiến binh trao tặng ngôi nhà “Ấm tình đồng đội” cho cựu thanh niên xung phong Nguyễn Thị Nữ ở Liên Thủy. Đó không chỉ là một nghĩa cử nhân văn, mà còn là dịp để ký ức chiến trường một thời hoa lửa lại ùa về. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng, cha là liệt sĩ, từ thuở thiếu niên, trong ông Nguyễn Xuân Giang đã luôn nung nấu lòng căm thù giặc và khát vọng được cầm súng bảo vệ quê hương. Vừa tròn 19 tuổi, ông xung phong nhập ngũ, được biên chế vào lực lượng Công an vũ trang, nay là Bộ đội Biên phòng. Lấy bí danh Việt Hà, ông sớm tham gia nhiều nhiệm vụ hiểm nguy, đối mặt với cái chết trong gang tấc ở nhiều chiến trường. Suốt cuộc đời binh nghiệp, ông đã cùng đồng đội trải qua hàng trăm trận đánh, nhưng sâu đậm nhất trong ký ức vẫn là Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy xuân Mậu Thân 1968. Những ngày giáp Tết Mậu Thân, tình hình thị xã Quảng Trị vô cùng căng thẳng. Địch tăng cường càn quét, lấn chiếm vùng giáp ranh, quyết giữ các mục tiêu trọng yếu. Trước tình hình đó, lực lượng an ninh thị xã Quảng Hà, trong đó có Đội Trinh sát vũ trang an ninh mà ông Nguyễn Xuân Giang là chính trị viên, bí thư chi bộ, đã bám dân, bám cơ sở, nắm chắc tình hình địch, chuẩn bị cho trận đánh lớn. Ngày 26 tháng Chạp năm 1967, ông cùng đồng chí Nguyễn Việt Cù nhận nhiệm vụ trực tiếp tiến công Ty Cảnh sát quốc gia ngụy tỉnh Quảng Trị và phối hợp dẫn đường cho lực lượng chủ lực đánh các mục tiêu trọng yếu khác. Đêm 30 Tết, trong không khí vừa thiêng liêng vừa khẩn trương, đơn vị ăn Tết cùng nhân dân các xã Hải Vĩnh, Hải Xuân. Những nắm gạo, những ngụm nước, sự đùm bọc lặng thầm của bà con đã tiếp thêm sức mạnh cho người lính trước giờ xung trận. Đúng thời khắc giao thừa, mỗi chiến sĩ mang theo 2–3kg thuốc nổ, bí mật vượt qua các chốt địch tiến vào mục tiêu. Trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt. Khi tiếp cận Ty Cảnh sát, đơn vị bị hỏa lực địch bắn dữ dội. Đồng chí Nguyễn Việt Cù anh dũng hy sinh sau khi bắn quả B40 thứ hai mở đường cho đơn vị. Nén đau thương, ông Nguyễn Xuân Giang tiếp tục chỉ huy chiến đấu, tiêu diệt và bắt sống nhiều tên địch. Suốt ngày mồng 1 Tết Mậu Thân, giữa vòng vây gần một tiểu đoàn địch, đơn vị vẫn kiên cường chiến đấu, tiết kiệm từng viên đạn, tiêu hao sinh lực địch, làm chúng hoang mang lo sợ. Đến rạng sáng mồng 2 Tết, đơn vị đã đưa thương binh thoát khỏi vòng vây an toàn. Dù chưa hoàn thành trọn vẹn nhiệm vụ đề ra, nhưng tinh thần chiến đấu quả cảm và sự hy sinh của các chiến sĩ TSVTAN thị xã Quảng Hà đã góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của chiến dịch. Nửa thế kỷ đã trôi qua, những người lính Quảng Bình năm xưa như anh hùng Nguyễn Xuân Giang nay trở về đời thường, nhưng phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” vẫn vẹn nguyên. Họ tiếp tục cống hiến cho quê hương bằng những việc làm nghĩa tình, bằng những câu chuyện lịch sử sống động truyền lửa yêu nước cho thế hệ trẻ. Với ông Nguyễn Xuân Giang, cuộc đời người lính không chỉ được ghi dấu bằng huân chương hay danh hiệu anh hùng, mà còn bằng ký ức bất diệt về đồng đội, về nhân dân – những con người đã cùng ông viết nên một thời hoa lửa hào hùng của dân tộc.
