Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân
Giáo sư, Bác sĩ, Anh hùng Lao động, Liệt sĩ Đặng Văn Ngữ (04/04/1910 – 01/04/1967) là một trong những cây đại thụ và nhà khoa học đầu ngành của nền y học hiện đại Việt Nam, nổi tiếng với tinh thần dấn thân vì sức khỏe quân dân.
Thân thế và học vấn
Quê quán và sinh ra: Sinh ra tại làng An Cựu, TP. Huế trong một gia đình nhà nho.
Quá trình học tập: Năm 1930, ông đỗ tú tài và theo học tại Trường Y khoa Đông Dương (tiền thân của Đại học Y Hà Nội), tốt nghiệp Bác sĩ năm 1937.
Nghiên cứu quốc tế: Năm 1942, ông công bố 19 công trình nghiên cứu. Giai đoạn 1943–1948, ông sang Nhật Bản nghiên cứu về nấm kháng sinh và giữ lại chủng nấm quan trọng.
Những đóng góp và thành tựu lớn
Điều chế thuốc Penicillin: Trong kháng chiến chống Pháp ở chiến khu Việt Bắc, ông đã tận dụng nguyên liệu sẵn có ở địa phương (như thân cây ngô, củ sắn) làm môi trường nuôi cấy để sản xuất thành công "nước lọc" Penicillin cứu chữa thương binh.
Đặt nền móng ngành Ký sinh trùng: Ông là người đầu ngành nghiên cứu về ký sinh trùng và sốt rét tại Việt Nam. Năm 1955, ông sáng lập và làm Viện trưởng Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương (nay là Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương), đưa ra kế hoạch tiễu trừ sốt rét hiệu quả cho miền Bắc.
Sự hy sinh và vinh danh
Hy sinh: Ngày 01/04/1967, ông hy sinh do bom B52 rải thảm của Mỹ tại khu vực khe Mối, xã Phong Mỹ, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế trong khi đang trực tiếp vào chiến trường Trường Sơn để nghiên cứu về vaccine chống sốt rét cho bộ đội.
Giải thưởng và tôn vinh: Ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lao động, Liệt sĩ, cùng Giải thưởng Hồ Chí Minh cao quý cho những cống hiến trọn đời với khoa học và đất nước.
