Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Bế Văn Đàn
Bế Văn Đàn (1931–1953) là chiến sĩ người dân tộc Tày, tiểu đội phó thuộc Đại đoàn 316, tham gia kháng chiến chống Pháp từ rất trẻ. Trong chiến dịch Đông – Xuân 1953-1954, ở trận chiến ác liệt tại Mường Pồn, khi xạ thủ trung liên bỏ vị trí hoặc hy sinh, ông đã dũng cảm lao ra, lấy thân mình làm giá súng, đặt khẩu trung liên lên vai để đồng đội bắn. Ông hy sinh ngay tại chỗ, hai tay vẫn giữ chặt súng. Hành động của ông trở thành biểu tượng về lòng hy sinh vì Tổ quốc. Bế Văn Đàn được truy tặng danh
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Bế Văn Đàn – Người lấy thân mình làm giá súng
Bế Văn Đàn sinh năm 1931, người dân tộc Tày, quê ở xã Quang Vinh (nay là xã Triệu Ẩu), huyện Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng. Ông lớn lên trong một gia đình nghèo có truyền thống cách mạng: cha làm thợ mỏ, mẹ mất sớm.
Từ nhỏ, Bế Văn Đàn đã có tinh thần yêu nước và tham gia hoạt động du kích. Năm 1949, ông xung phong nhập ngũ, chính thức trở thành chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam. Sau khi vào bộ đội, ông được biên chế vào Đại đoàn 316, thuộc Tiểu đoàn 251, Trung đoàn 174.
Trong giai đoạn chiến dịch Đông – Xuân (1953-1954), Bế Văn Đàn đảm nhiệm vai trò liên lạc tiểu đoàn. Đơn vị của ông tham gia chiến đấu tại Mường Pồn (Lai Châu) – một trận địa khốc liệt, nơi quân Pháp phản kích mạnh mẽ để giành lại thế thượng phong.
Khi địch phản công đợt ba, lực lượng ta bị tổn thất nghiêm trọng — chỉ còn lại 17 người trong đại đội, và Bế Văn Đàn cũng bị thương. Thời điểm nguy khốn, không có người giữ được khẩu trung liên vì xạ thủ đã hy sinh hoặc không tìm được vị trí để đặt súng. Bế Văn Đàn không do dự: ông rời công sự, lao tới, đặt hai chân của khẩu trung liên lên vai mình, giữ chặt để xạ thủ tiếp tục bắn. Trước mặt kẻ thù, ông nói:
“Kẻ thù trước mặt, đồng chí có thương tôi thì bắn chết chúng nó đi.”
Với khẩu trung liên đặt lên vai ông, xạ thủ Chu Văn Pù đã bắn vào đội hình địch, đẩy lùi đợt phản kích. Tuy nhiên, khi tiếp tục duy trì vai trò “giá súng sống”, Bế Văn Đàn trúng đạn thêm hai vết và hy sinh, hai tay vẫn ôm chặt chân súng.
Sự hy sinh kiên cường của ông đã để lại ấn tượng mạnh mẽ cho đồng đội và toàn quân. Bế Văn Đàn từng được kết nạp Đảng ngay trên trận địa.Sau khi hy sinh, ông được truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì, Huân chương Chiến công hạng Nhất, và danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (ngày 31/5/1955).
Tên tuổi của ông còn sống mãi trong thơ ca, bài hát và truyền thống quân đội. Hình ảnh “Bế Văn Đàn lấy thân mình làm giá súng” trở thành biểu tượng cao đẹp của lòng dũng cảm và sự hy sinh. Tại nhiều tỉnh, thành như Cao Bằng – quê hương ông – đã đặt tên đường, trường học hay xây dựng khu lưu niệm để tưởng nhớ.
