ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN CẦM BÁ TRÙNG - NGƯỜI LÍNH CÔNG BINH TRƯỜNG SƠN VÀ HUYỀN THOẠI ĐẨY BOM XUỐNG VỰC

ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN CẦM BÁ TRÙNG - NGƯỜI LÍNH CÔNG BINH TRƯỜNG SƠN VÀ HUYỀN THOẠI ĐẨY BOM XUỐNG VỰC

Trong những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tuyến đường Trường Sơn huyền thoại — Đường mòn Hồ Chí Minh chính là mạch máu giao thông huyết mạch nối liền hậu phương lớn miền Bắc với tiền tuyến lớn miền Nam. Tại "tọa độ lửa" nơi bom đạn cày xới mỗi ngày ấy, chiến công của những người lính công binh không phải là trực tiếp cầm súng tiêu diệt giặc, mà là dùng mồ hôi, xương m.á.u và cả trí tuệ để đổi lấy sự bình yên cho những chuyến xe qua. Trên dải Trường Sơn rực lửa năm nào, đồng chí Cầm Bá Trùng đã viết nên câu chuyện anh hùng đầy cảm động của một người con xứ Thanh, một biểu tượng của lòng quả cảm, sẵn sàng đánh cược mạng sống của mình để thông đường cho đại quân ra trận.

Đồng chí Cầm Bá Trùng sinh năm 1952 tại vùng quê giàu truyền thống cách mạng xã Luận Khê, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1968, khi vừa tròn 16 tuổi, mang theo khát vọng cháy bỏng của thế hệ thanh niên thời đại bấy giờ là được lên tuyến đầu đánh giặc, ông hăng hái lên đường nhập ngũ và được biên chế về Sư đoàn 472 thuộc Bộ tư lệnh 559.

Buổi đầu nhận nhiệm vụ phục vụ chiến đấu ở binh chủng công binh, chàng lính trẻ không khỏi có chút thoáng buồn vì nghĩ rằng mình phải ở "tuyến sau", không trực tiếp ôm súng đối mặt với quân thù. Thế nhưng, khi bắt tay vào thực hiện nhiệm vụ bám đường dưới mưa bom bão đạn, ông mới thấu hiểu sâu sắc rằng cuộc chiến bảo đảm mạch máu giao thông thông suốt cũng vô cùng gay gắt, ác liệt và ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ trong gang tấc. Suốt hơn 7 năm ròng rã (1968 - 1975), ông đã cùng đồng đội bám trụ tại những trọng điểm rát bỏng nhất, luôn là người dẫn đầu đơn vị và phát huy nhiều sáng kiến mở đường phục vụ vận tải, lập nên những kỳ tích xuất sắc.

Chiến tích của người tiểu đội trưởng trẻ tuổi bắt đầu ghi dấu ấn đậm nét từ sáu tháng đầu năm 1969 khi ông chỉ huy tiểu đội bảo đảm giao thông tại các tọa độ chết như ngầm Tôm Ru, dốc Tà Beng, dốc 18 trên tuyến Đường 128 thuộc địa phận nước bạn Lào. Bất chấp máy bay địch liên tục gầm rú, trút bom cày nát mặt đường, ông vẫn gan góc cùng bộ đội bám tuyến, bám công sự để kịp thời ứng cứu.

Điển hình như ngày 20/2/1969, khi một đoàn xe 25 chiếc chở đầy hàng hóa chuẩn bị vượt trọng điểm thì địch bất ngờ ném bom nổ chậm phong tỏa. Giữa tình thế hiểm nghèo, bằng kinh nghiệm trận mạc và bản lĩnh kiên cường, Tiểu đội trưởng Cầm Bá Trùng nhận định bom chưa thể phát nổ ngay lập tức. Ông đã dũng cảm xung phong đi đầu, trực tiếp đứng ra làm hoa tiêu dẫn dắt từng chiếc xe qua khỏi bãi bom một cách an toàn.

Đặc biệt, lòng quả cảm của ông đã đạt đến đỉnh cao trong hai trận đối mặt với tử thần vào tháng 3 năm ấy. Tối ngày 15/3/1969, khi cả tiểu đội đang hối hả san lấp hố bom thì giặc Mỹ bất ngờ quay lại trút một loạt bom bi xối xả xuống đội hình. Cầm Bá Trùng chỉ huy anh em nhanh chóng rút vào hầm trú ẩn và là người vào sau cùng. Ngay khi ông vừa chống chiếc cuốc xuống thì một quả bom bi bắn "bịch" ngay sát bàn chân. Không một chút ngập ngừng, ông lập tức dùng hết sức bình sinh hất văng quả bom ra xa cửa hầm, cứu sống kịp thời 8 người đồng đội đang nấp bên trong.

Ngay sau khi tiếng bom dứt, tranh thủ lúc địch tạm lắng, ông lại cùng tiểu đội lao ra hoàn thành khối lượng công việc để thông đường. Ít phút sau, địch lại đến thả bom nổ chậm kèm pháo sáng hòng phong tỏa tuyến đường vào giờ cao điểm. Dưới ánh pháo sáng tù mù, Cầm Bá Trùng chết lặng khi phát hiện một quả bom nổ chậm khổng lồ dài khoảng 1,5m nằm chực chờ kề bên vách ta luy âm, trong khi đoàn xe của ta đã tiến vào vị trí tập kết, không còn đường lùi.

Đứng trước sự lựa chọn sinh tử, không thể chờ kích nổ vì giặc sắp quay lại, ông quyết định thực hiện một hành động táo bạo: Lăn quả bom xuống vực sâu. Ông ra lệnh cho người chiến sĩ đi cùng lùi lại phía sau để bảo toàn lực lượng, còn một mình ông lao đến, ôm lấy đầu quả bom nặng nề, dùng hết sức rướn người đẩy mạnh. Quả bom lăn lông lốc xuống vực và nổ tung, kéo theo đất đá đổ rào rào. Đoàn xe chở hàng ra tiền tuyến an toàn vượt tuyến trong niềm vỡ òa, còn người tiểu đội trưởng vừa bước ra từ cõi chết vẫn đau đáu một suy nghĩ giản dị: "Mình làm thế đã tốt chưa?".

Năm 1971 và 1972 tiếp tục là những năm tháng thử thách chí thép của Cầm Bá Trùng khi địch điên cuồng tăng cường oanh tạc bằng không quân dọc Trường Sơn. Vào tháng 2/1971, một đoàn xe của ta bị máy bay đánh trúng đội hình gây cháy lớn và tắc nghẽn giao thông nghiêm trọng. Biết rõ máy bay địch sẽ nhanh chóng quay lại vòng hai để hủy diệt, ông lập tức có mặt tại hiện trường, chỉ huy bộ đội vừa san lấp hố bom, vừa dập lửa, băng bó cho thương binh, đồng thời tự mình làm hoa tiêu hướng dẫn hơn 30 chiếc xe còn lại vượt qua làn khói đạn an toàn. Dù trong bất kỳ hoàn cảnh ngặt nghèo nào, trên tuyến Đường 24 hay những cung đường huyết mạch khác, tiểu đội do ông chỉ huy luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bảo đảm thông đường, biến những kỷ niệm khói bom thành khúc tráng ca bất tử của lực lượng công binh.

Với những cống hiến kiệt xuất và tinh thần xả thân quên mình, đồng chí Cầm Bá Trùng đã vinh dự được tặng thưởng 3 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Đặc biệt, ngày 6/11/1978, khi đang đảm nhiệm chức vụ Đại đội phó đại đội công binh, ông đã được Nhà nước trân trọng tuyên dương danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, non sông thu về một mối, ông tiếp tục phục vụ trong quân ngũ đến năm 1983 thì chuyển ngành, mang bầu nhiệt huyết năm xưa sang cống hiến tại Trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng cho đến khi nghỉ hưu vào năm 2012. Cuộc đời của người lính công binh Cầm Bá Trùng là một tấm gương sáng ngời về lòng dũng cảm, một lòng vì đồng đội, vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, khắc sâu vào lòng thế hệ mai sau niềm tự hào về một thời xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước.