Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Chu Văn Mùi
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Chu Văn Mùi là một chiến sĩ thông tin kiên cường, một con người bình dị nhưng mang trong mình tinh thần quả cảm, bền bỉ và trung thành tuyệt đối với Tổ quốc. Cuộc đời ông gắn liền với những chiến dịch lớn của Quân đội nhân dân Việt Nam, đặc biệt là trận đánh Đồi A1 trong Chiến dịch Điện Biên Phủ – nơi ông lập nên những chiến công xuất sắc, góp phần làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.
Chu Văn Mùi sinh năm 1929 tại thôn Hà Thượng, xã Thượng Lan, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Sớm giác ngộ cách mạng, khi còn rất trẻ, ông đã tham gia lực lượng du kích địa phương. Năm 1949, ở tuổi 20, ông chính thức nhập ngũ và được biên chế vào Đại đội Thông tin 127, Tiểu đoàn 38, Trung đoàn 102, Đại đoàn 308 – đại đoàn chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, cũng là đơn vị mang tên “Quân Tiên phong”.
Trong những năm đầu quân ngũ, ông đã cùng đơn vị tham gia nhiều chiến dịch lớn như Cao – Bắc – Lạng, Chiến dịch Biên giới, Hoàng Hoa Thám, Hòa Bình, Tây Bắc, Thượng Lào… Ở mỗi chiến dịch, ông đều nhận những nhiệm vụ khác nhau – từ chiến sĩ nuôi quân, chiến sĩ xung kích đến pháo thủ. Năm 1952, ông được lựa chọn tham gia lớp vô tuyến điện đầu tiên của Cục Thông tin Liên lạc. Sau khoá học, ông trở về đơn vị và trở thành Đài trưởng, trực tiếp phụ trách máy vô tuyến trong các trận đánh quan trọng. Từ đây, ông trở thành chiến sĩ thông tin chuyên nghiệp, đảm nhiệm nhiệm vụ giữ vững mạch liên lạc – “mạch máu” của chiến trường.Không chỉ chiến đấu xuất sắc trong kháng chiến chống Pháp, Chu Văn Mùi còn tiếp tục cống hiến trong kháng chiến chống Mỹ và giai đoạn bảo vệ Tổ quốc. Năm 1972, ông học thêm nghiệp vụ và trở thành cán bộ phụ trách Tiểu đoàn Thông tin 18, tham gia các chiến dịch Đường 9 – Khe Sanh, Đông Hà – Quảng Trị. Trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử năm 1975, ông giữ cương vị Trung đoàn trưởng Trung đoàn 140.
Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục làm việc trong quân đội, sau đó giữ chức Hiệu trưởng Trường văn hóa Quân đoàn I cho đến khi nghỉ hưu năm 1986. Trở về quê nhà, ông vẫn gắn bó với nhân dân, làm Chủ nhiệm Hợp tác xã Sơn Hà, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Thượng Lan và Trưởng ban liên lạc cựu chiến binh Sư đoàn Quân Tiên phong huyện Việt Yên. Dù ở thời bình, ông vẫn giữ phẩm chất của người lính Cụ Hồ: tận tụy, gương mẫu, hy sinh vì cộng đồng.
Anh hùng Chu Văn Mùi là tấm gương sáng về lòng dũng cảm, tinh thần kiên cường, ý chí vượt khó và sự trung thành tuyệt đối với Tổ quốc.Trong suốt thời gian chiến đấu ở A1 và cứ điểm 311B, Chu Văn Mùi phụ trách máy vô tuyến điện, duy trì liên lạc giữa tuyến trước với Sở chỉ huy và pháo binh. Mặc cho bom đạn trút xuống ác liệt, ông luôn bám sát trận địa, kiên quyết giữ vững kênh liên lạc để pháo binh ta bắn chính xác, tiêu diệt nhiều sinh lực địch và đánh lui nhiều đợt phản kích. Có thời điểm, trận địa bị bao vây, đơn vị phải nằm dưới hầm suốt 4 ngày đêm trong mưa lạnh, bùn đất và bom nổ liên tục. Hầm sập, ngập nước, nhưng Chu Văn Mùi vẫn cố giữ an toàn cho máy. Khi máy bị hỏng nặng, ông đã liều mình đi tìm xác máy bay địch bị bắn rơi, tháo phụ tùng đem về sửa chữa để kịp thời nối lại liên lạc.
Nhiều lần ông phải chiến đấu một mình trong tình huống vô cùng nguy hiểm. Địch tấn công nhiều mũi, ông vẫn bình tĩnh gọi đúng mật mã, chỉ điểm chính xác cho pháo binh ta bắn vào đội hình địch. Sự bình tĩnh và mưu trí ấy góp phần trực tiếp giữ vững phòng tuyến A1.
Một trong những chiến công đặc biệt nhất của Chu Văn Mùi là việc tìm và duy trì liên lạc với Trung đoàn trưởng Nguyễn Hùng Sinh trong những giờ phút ác liệt nhất của trận đánh. Khi Trung đoàn trưởng bị lạc đơn vị và bị thương nặng, Chu Văn Mùi đã mang theo chiếc máy điện thanh nặng hơn 20kg, băng qua làn bom đạn, đói khát và kiệt sức, nhiều lúc ngất lịm rồi lại tỉnh dậy để tiếp tục tìm kiếm. Khi khát đến kiệt cùng, ông phải tự uống nước giải của mình để cầm cự. Cuối cùng, sau nhiều giờ lần theo dấu vết trên chiến trường, ông tìm được Trung đoàn trưởng, lập tức nối thông liên lạc, góp phần quan trọng vào việc chỉ huy chiến đấu cho trận đánh quyết định. Chiến công này thể hiện rõ phẩm chất gan dạ, trung thành và tinh thần trách nhiệm của người chiến sĩ thông tin trong thời khắc sinh tử.
Sau Chiến dịch Điện Biên Phủ, với những thành tích đặc biệt xuất sắc, Chu Văn Mùi được Đại tướng Võ Nguyên Giáp công nhận đảng viên chính thức sớm 5 tháng và tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba. Ngày 31-8-1955, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân – một vinh dự lớn lao dành cho những người có đóng góp nổi bật trong kháng chiến.
