Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân - Đại tá Nông Văn Phiao

Đại tá Nông Văn Phiao đón chúng tôi tại nhà riêng (91 đường Lê Lai, thành phố Lạng Sơn) bằng nụ cười tươi. Ông bảo: "Có khách đến nhà, mình vui lắm, kể chuyện về những năm tháng chiến đấu và công tác trong BĐBP thì đến bao giờ cho hết. Cả cuộc đời binh nghiệp của mình gắn bó với BĐBP mà".

Rồi câu chuyện bắt đầu từ khi ông nhập ngũ ngày 17/6/1976. Chàng thanh niên 19 tuổi, quê ở huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn được biên chế vào Công an nhân dân vũ trang (CANDVT) tỉnh Cao Lạng (nay là hai tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn). Kết thúc đợt huấn luyện chiến sĩ mới, tháng 10/1976, chiến sĩ Nông Văn Phiao được điều động về công tác tại Trạm ga Đồng Đăng, CANDVT tỉnh Cao Lạng. Song những ngày tháng bình yên không bao lâu thì tháng 10/1978, tình hình biên giới phía Bắc trở nên căng thẳng.

Tháng 12/1978, hai tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn tái lập. Bộ Chỉ huy CANDVT tỉnh Lạng Sơn điều động lực lượng để đáp ứng yêu cầu, tình hình mới. Chiến sĩ Phiao được điều động sang Đại đội 5 (CANDVT tỉnh Lạng Sơn), tăng cường cho Đồn Hữu Nghị, biên chế vào khẩu đội đại liên. Hằng ngày, cán bộ, chiến sĩ Đại đội 5 cùng anh em Đồn Hữu Nghị vừa tổ chức canh gác, giải quyết sự việc, vừa tổ chức luyện tập nâng cao trình độ sẵn sàng chiến đấu. Đồng chí Phiao được Đại đội trưởng lựa chọn đi trinh sát thực địa, nắm địa hình, tình hình địa bàn, phạm vi từ Trạm ga Đồng Đăng đến mốc 31, biên giới tỉnh Lạng Sơn.

Giáp Tết Kỷ Mùi 1979, Đại đội 5 được biên chế khẩu đội hỏa lực cối 60mm, Khẩu đội trưởng Nông Ngọc Long và chiến sĩ Nông Văn Phiao cùng một số chiến sĩ được điều động vào khẩu đội cối 60mm. Các chiến sĩ trong khẩu đội nhanh chóng huấn luyện, làm chủ trang bị mới, thuần thục các thao tác lấy tầm, hướng, nạp đạn, để mỗi pháo thủ khi cần có thể thay thế cho nhau.

Sáng sớm ngày 17/2/1979, thấy phía đối phương bắn pháo sáng, Đại úy Trần Hà Bắc, Đại đội trưởng Đại đội 5 lệnh báo động toàn đơn vị vào vị trí tác chiến. Sau khi Đại đội trưởng Trần Hà Bắc giao nhiệm vụ cho từng trung đội, khẩu đội hỏa lực, các bộ phận, cán bộ, chiến sĩ Đại đội 5 và Đồn Hữu Nghị theo phân công, vào vị trí đã xác định từ những ngày huấn luyện trước đó.

Trận địa cối 60mm bố trí ở thị trấn Đồng Đăng. Khẩu đội đại liên bố trí tại khu phía Nam bảo vệ pháo đài Đồng Đăng. Các đồng chí ở Trạm ga Đồng Đăng rút lên pháo đài Đồng Đăng cùng bộ đội, dân quân phối hợp chiến đấu. Tại khu vực pháo đài Đồng Đăng còn có Đại đội 42 của Sư đoàn 3 (Sư đoàn Sao vàng) cùng phối hợp chiến đấu. "Chúng tôi chiến đấu, giữ pháo đài Đồng Đăng và bảo vệ cán bộ, người dân rút khỏi pháo đài Đồng Đăng an toàn. 14 giờ, ngày 19/2/1979, đối phương chiếm được pháo đài Đồng Đăng, song các thương binh, tử sĩ, cán bộ, nhân dân đã được chuyển ra khỏi pháo đài về tuyến sau. Chúng tôi lần theo đường hầm từ pháo đài rút ra ngoài an toàn" - Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nông Văn Phiao kể lại.

Hơn 2 ngày chiến đấu bảo vệ biên giới, bám trụ ở pháo đài Đồng Đăng, chiến sĩ Nông Văn Phiao cùng đồng đội đã dũng cảm đánh địch, đẩy lui nhiều đợt tiến công của đối phương. Anh hùng Nông Văn Phiao kể lại trong niềm đau xót: "Trong trận chiến đấu bảo vệ pháo đài Đồng Đăng, các anh Trần Hà Bắc, Đại đội trưởng; Hoàng Quốc Hội, Trung đội trưởng Trung đội 1, Đại đội 5 và nhiều đồng chí đã trúng đạn, anh dũng hy sinh. Các đồng chí bị thương đều được đưa về tuyến sau an toàn. Tôi và 3 đồng đội: Hà Văn Chiến, Bùi Văn Tranh, y sĩ của đơn vị Nguyễn Văn Đạt là những người cuối cùng rút khỏi pháo đài Đồng Đăng...".

Với thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và công tác, ngày 20/12/1979, chiến sĩ Nông Văn Phiao được Đảng, Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.