Bài viết

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đặng Trần Đức

Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đặng Trần Đức (bí danh Ba Quốc, 1922–2004) là nhà tình báo huyền thoại Việt Nam

An Giang02/07/2026Phạm Diễm My (Xã đoàn U Minh Thượng)1 lượt xem0 lượt chia sẻ
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đặng Trần Đức

Đặng Trần Đức (19/10/1922 – 26/3/2004); quê tại Thanh Trì, Hà Nội), bí danh Ba Quốc, Nguyễn Văn Tá, là Thiếu tướng tình báo Quân đội nhân dân Việt Nam. Nguyên Ủy viên Thường vụ Đảng ủy, Cục trưởng Cục 12, Tổng cục II, Bộ Quốc phòng Việt Nam, phụ trách lực lượng tình báo phía Nam và Campuchia. Trước khi mất, ông là cố vấn cho Tổng cục trưởng Tổng cục Tình báo và tham gia Ban chỉ đạo Điệp báo Tổng cục.

Tháng 3/1945, ông tham gia Công an xung phong Việt Minh tại khu Hàng Trống, Hà Nội.Tháng 5/1945, ông là Chủ tịch UBND cách mạng xã Thanh Trì (Hà Nội). Ông đã huy động nhân dân tham gia cuộc mít tinh ngày 19/8 tại Nhà hát lớn Hà Nội. Sau đó ông Đức được điều về nội thành làm công an tham gia phá một số vụ án, trong đó có vụ phố Ôn Như Hầu.Kháng chiến toàn quốc bùng nổ, ông là Trung đội trưởng Công an thanh niên xung phong Mặt trận Việt Minh khu Khâm Thiên, Hà Nội.Năm 1946, Mặt trận Hà Nội vỡ, ông Đức cùng vợ là bà Phạm Thị Thanh về Thanh Hóa. Sau đó được lệnh rút vào Đô Lương (Nghệ An), làm trưởng khu Đức Hòa.Tháng 5/1949, ông trở về hoạt động điệp báo tại Hà Nội. Cấp trên giới thiệu ông với điệp báo Đặng Văn Hàm - con rể ông Đàm Y, quận trưởng quận 1 (Hàng Trống) là tay chân đắc lực của Tổng trấn Bắc Việt Nghiêm Xuân Thiện (sau năm 1975, ông Hàm được thăng quân hàm thiếu tá, rồi làm Trưởng ty thương binh tỉnh Ninh Bình).Năm 1954, hiệp định Genève ký kết. Ông Đức được lệnh theo Pháp vào Nam hoạt động. Để giúp ông Đức lập lý lịch mới, vợ chồng cụ Đàm Y đã sắp xếp cho ông Đức cưới cháu họ của mình là bà Ngô Thị Xuân, có bố theo Công giáo và làm công chức cho Pháp. (Cụ ông Đàm Y mất năm 1974 tại Sài Gòn. Sau này 2 vợ chồng cụ đều được công nhận lại tư cách Điệp báo viên của Tình báo Quốc phòng).Vào Nam ông Đức làm kế toán tại Nha Công an Nam phần. Nhờ biết Pháp đang có kế hoạch chuyển số vàng lớn về nước, ông đã báo cho Trưởng ban công tác đặc biệt Phủ Tổng thống là Trần Kim Tuyến. Nhờ đó ông được chuyển về ban công tác đặc biệt Phủ Tổng thống Việt Nam Cộng hòa, đặc trách việc thu thập thông tin buôn lậu vàng. Sau sự việc này, ông chính thức được điều về Sở Nghiên cứu chính trị - xã hội do Trần Kim Tuyến đứng đầu. Trở thành chuyên viên bậc 3 của Sở Nghiên cứu chính trị, ông Đức tập trung nghiên cứu công việc của cơ quan này và khai thác thông tin cần thiết. Ông làm việc tận tụy, chu đáo để tạo lòng tin với Trần Kim Tuyến.Năm 1956, quân Việt Nam Cộng hòa đánh phá ác liệt các "cơ sở nằm vùng của Việt Cộng". Người chỉ huy trực tiếp của ông Đức là Ba Hội cũng bị bắt. Một đặc khu ủy viên Sài Gòn – Gia Định nội thành là Huỳnh Kim Hiệp đã phản bội, báo tất cả danh sách đặc khu ủy, gồm bí thư và 9 đặc khu ủy viên, nơi ở và các hoạt động hằng ngày của họ. Bằng sự khôn khéo của mình, ông đã báo cáo cho bí thư khu ủy Sài Gòn – Gia Định lúc đó là ông Nguyễn Văn Linh, người sau này là Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam và các khu ủy viên kịp thời trốn thoát.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn