Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đỗ Ngọc Thạnh (tức Học Sinh)

Đỗ Ngọc Thạnh (tức Học Sinh) sinh năm 1930, dân tộc Kinh, trú quán tại xã Phú Thạnh, thị xã Châu Đốc, tỉnh An Giang. Khi hy sinh, anh là Bí thư Đảng đoàn học sinh khu Sài Gòn – Chợ Lớn, một cán bộ trẻ tuổi tiêu biểu của phong trào học sinh, sinh viên yêu nước trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp.

Sinh ra ở miền Bắc, trước năm 1945, Đỗ Ngọc Thạnh theo gia đình vào sinh sống tại Sài Gòn. Năm 1946, anh theo học tại Trường Chasseloup Laubat – một trong những trung tâm giáo dục lớn của Sài Gòn lúc bấy giờ. Ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, anh đã sớm giác ngộ cách mạng, tích cực vận động, tổ chức học sinh tham gia các hoạt động bí mật chống chế độ thực dân và tay sai. Tháng 2 năm 1947, Đỗ Ngọc Thạnh vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, trở thành một đảng viên trẻ đầy nhiệt huyết, kiên định lý tưởng cách mạng.

Tháng 7 năm 1947, anh trực tiếp giới thiệu và tổ chức cho nhiều học sinh nội thành tham gia lớp bồi dưỡng chính trị do Thành ủy tổ chức tại chiến khu Làng Le – Bản Cơ (Đồng Xoài), góp phần xây dựng lực lượng nòng cốt cho phong trào học sinh yêu nước. Đến tháng 9 năm 1947, Đỗ Ngọc Thạnh được giao phụ trách Hội học sinh Việt Nam – Nam Bộ tại nội thành Sài Gòn – Chợ Lớn. Trên cương vị này, anh đã lãnh đạo, tổ chức nhiều phong trào đấu tranh sôi nổi của học sinh chống lại âm mưu “độc lập giả hiệu” của chính quyền bù nhìn Bảo Đại.

Dưới sự chỉ đạo của anh, phong trào học sinh Sài Gòn – Chợ Lớn phát triển mạnh mẽ với nhiều cuộc đấu tranh tiêu biểu, như cuộc đấu tranh của học sinh Trường Pétrus Ký ngày 9 tháng 1 năm 1950 và các hoạt động trong lễ tang liệt sĩ Trần Văn Ơn ngày 12 tháng 1 năm 1950, trở thành những sự kiện chính trị có sức lan tỏa sâu rộng trong quần chúng. Đặc biệt, ngày 19 tháng 3 năm 1950, anh đã trực tiếp tổ chức lực lượng học sinh tuần hành phản đối tàu chiến Mỹ vào cảng Sài Gòn, thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh kiên cường của thế hệ trẻ đô thị.

Ngày 29 tháng 11 năm 1951, do bị một tên phản bội chỉ điểm, Đỗ Ngọc Thạnh bị mật thám phục kích bắt giữ. Dù bị tra tấn hết sức dã man, anh vẫn kiên quyết không khai báo, giữ trọn khí tiết của người cộng sản. Không khuất phục được ý chí sắt đá của anh, kẻ thù đã sát hại anh một cách tàn bạo, đập vỡ đầu và vứt thi thể xuống sông Thanh Đa.

Sự hy sinh anh dũng của Đỗ Ngọc Thạnh đã gây xúc động sâu sắc trong nhân dân Sài Gòn – Chợ Lớn, thổi bùng lên nhiều cuộc biểu tình lớn, tiếp thêm ngọn lửa đấu tranh cho phong trào học sinh, sinh viên và quần chúng yêu nước. Với những cống hiến to lớn và tinh thần bất khuất, ngày 22 tháng 3 năm 2000, anh được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành biểu tượng sáng ngời của tuổi trẻ cách mạng Việt Nam