ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN ĐOÀN CÔNG CHÁNH (1952 - 1974)

Đoàn Công Chánh thường gọi là Bảy Chánh, biệt danh đồng đội đặt cho là Bảy Đầu Thép; sinh năm 1952 tại ấp Phú Mỹ, xã Thanh Mỹ (nay là ấp Ô Dài, xã Mỹ Chánh) huyện Châu Thành, tỉnh Trà Vinh; được kết nạp vào Đảng Lao động Việt Nam (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam) tháng 01/1973.

Sinh ra trên mảnh đất giàu truyền thống cách mạng trong gia đình nông dân nghèo có tám anh chị em, cha là Đoàn Công Tiết, mẹ là Huỳnh Thị Huế. Tháng 4/1967, mới chỉ 15 tuổi, đồng chí đăng ký nhập ngũ và được Huyện đội Châu Thành chấp thuận. Sau đó đồng chí được cấp trên đưa về Đại đội C67 rồi về bổ sung cho Đại đội Đặc công 513 của tỉnh.

Từ khi vào bộ đội trở thành người chiến sĩ Đoàn Công Chánh đã thể hiện được phẩm chất khí phách của anh Bộ đội Cụ Hồ. Đồng chí vừa chiến đấu dũng cảm, mưu trí, vừa nỗ lực học tập về quân sự chính trị nên được cấp trên tín nhiệm tin yêu, đồng đội quý mến, cảm phục.

Đầu năm 1969, khi đơn vị của Đoàn Công Chánh đang đóng quân ở địa bàn Phương Thạnh, Càng Long thì địch bất ngờ cho máy bay ném bom làm anh bị thương ở lưng phải điều trị 6 tháng. Sau khi vết thương lành hẳn đồng chí được lãnh đạo cho đi học lớp y tá, học xong trở lại đơn vị tiếp tục đảm nhận nhiệm vụ. Sang năm 1970, Đoàn Công Chánh là trung đội trưởng của đại đội, một cán bộ chỉ huy linh hoạt, khi tiến công thì mãnh liệt chớp nhoáng, lúc bám trụ thì gan góc kiên cường, vì vậy anh có biệt danh Bảy Đầu Thép.

Đầu năm 1972, Tỉnh ủy và Ban Chỉ huy quân sự tỉnh chủ trương tập trung tần công địch bằng 03 mũi giáp công phá rã phá lỏng kìm kẹp của địch; mở rộng vùng giải phóng góp phân tạo thế cho chiến trường toàn miên giành thăng lợi. Thực hiện chủ trương đó, ngày 13/4/1972 Đại đội Đặc công 513 nhận nhiệm vụ đánh căn cứ pháo binh thuộc chi khu Tiếu Cần do một đại đội bảo an, một trung đội dân vệ và lính bình định chôt giữ. Đây là nơi địch bô phòng chặt chẽ bởi hàng rào kẽm gai, mìn và lính tuân tra cân mật. Trong trận này Đại đội Đặc công 513 do Đoàn Công Chánh chỉ huy mũi xung yêu cùng lực lượng của huyện Tiểu Cần đồng loạt nố súng tấn công địch vào đêm 14/4/1972. Ta pháo kích vào chi khu, đồng thời tập kích trận địa pháo và hậu cứ đơn vị bảo an 139, tiêu diệt 02 đồn, loại khỏi vòng chiến đấu 01 đại đội địch, phá hủy 02 khẩu pháo 105 ly và trên 10 tấn thuốc nổ cùng nhiều đạn pháo. Riêng mũi của Đoàn Công Chánh, khi trận đánh sắp nổ ra thì tình thế thay đổi so với dự kiến, địch cho đốt cỏ và rào thêm hàng rào kẽm gai bảo vệ. Thể nhưng đơn vị vẫn nổ súng tấn công. Trong lúc địch hoảng loạn Đoàn Công Chánh nhanh chóng dẫn mũi vào chiếm lô cốt đầu cầu. Khi mở cửa, đồng chí trúng đạn bị thương ở đùi nhưng vẫn nén đau cùng hai mũi khác thọc sâu vào căn cứ phá hủy 02 khấu pháo, 09 xe quân sự tiêu diệt cơ quan đầu não của chúng. Đầu năm 1973, Đoàn Công Chánh được đề bạt lên làm Đại đội phó Đại đội Đặc công 513.

Tháng 4/1973, đơn vị của Đoàn Công Chánh nhận nhiệm vụ kết hợp cùng du kích xã tiêu diệt đồn Gò Cát xã Huyền Hội, quận Càng Long. Đồn do một trung đội dân vệ ác ôn chiếm giữ ta đã đánh bốn lần nhưng chưa hạ được. Nhận nhiệm vụ đồng chí hạ quyết tâm phải tiêu diệt bằng được. Ngay trong đêm khi cơ sở báo tin lực lượng ở đồn còn ít, số đông đang hành quân càn quét quanh vùng phụ cận, lập tức Đoàn Công Chánh hạ lệnh xuất trận. Kết quả trận này, đồng chí cùng đơn vị tiêu diệt được 17 tên trong đó có tên trưởng đồn, bắt sống 02 tên, thu 01 trung liên, 07 súng AR15, 02 súng XM79, 04 mìn clâymo, 01 máy PRC25 và trên 5000 viên đạn.

Phát huy thắng lợi sau đó đơn vị của đồng chí đánh tiếp và nhanh chóng tiêu diệt đồn Vàm Bắc Trang, xã An Quảng Hữu, Trà Cú.

Đầu năm 1974, Đại đội của đồng chí được lệnh kết hợp với trường đặc công và trinh sát của tỉnh tập kích vào tề xã Phong Phú, quận Cầu Kè, nhiệm vụ là nghiên cứu mục tiêu và giữ vai trò chủ công trận đánh. Tề xã Phong Phú là cứ điểm được bố phòng cẩn mật có trên 40 tên gồm cảnh sát, bảo an, dân vệ lại nằm sát đường giao thông. Sau khi Đoàn Công Chánh đi nghiên cứu thực địa về báo cáo lại cấp trên đã quyết định công kích vào đêm 18/3/1973. Ngày này là ngày thành hôn của đồng chí với chị Nguyễn Thị Hai một thiếu nữ vùng Te Te - Hùng Hòa. Thế nhưng, vì nhiệm vụ Đoàn Công Chánh quyết định ở lại cùng đơn vị tham gia trận đánh rồi sau đó sẽ về tính chuyện riêng. Vào trận địch chống trả dữ dội làm đồng chí đại đội trưởng bị thương, các mũi không tiến lên được, đồng chí đã dũng cảm, mưu trí lợi dụng địa hình nhanh chóng đưa bộc phá mở được cửa và dẫn đầu đơn vị xung phong đánh vào điểm trọng yếu của địch. Còn khoảng 5 phút trận đánh thắng lợi thì đồng chí bị trúng đạn hy sinh, lúc đó là 01 giờ 30 phút ngày 19/03/1974.

Với thành tích xuất sắc đã tham gia chiến đấu 75 trận, tiêu diệt 26 đồn bót và gần 500 tên địch, Đoàn Công Chánh đã được tặng thưởng:

- 01 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất,

- 01 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì,

- 01 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba,

- 04 Bằng khen.

Ngày 6 tháng 11 năm 1978, đồng chí được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân./.